Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. ruszyć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | ruszyć się |
Połączenia
- wskaźnik poruszył się; klatka piersiowa, wskazówka zegara poruszyła się; ciało poruszyło się; drzewa, krzewy, piersi, usta, wargi poruszyły się
- poruszyć się na fotelu, na krześle, na ławce, na łóżku, na posłaniu, na sofie, na tapczanie
- poruszyć się w głębi pokoju, w kącie, w siodle
- poruszyć się na wietrze
- poruszyć się w ciemności, w gąszczu, w gęstwinie, w łonie matki
- poruszyć się z podniecenia, z przejęcia, z radości; z ożywieniem
- poruszyć się bezgłośnie, chaotycznie, gwałtownie, nagle, nerwowo, niecierpliwie, niespokojnie, nieznacznie, szybko, zwinnie
Cytaty
|
Poruszyli się żywiej i usunęli pod ścianę. źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951 |
|
|
Przetarł chusteczką spocone czoło i ostrożnie poruszył się na krześle. źródło: NKJP: Jakub Ćwiek: Ofensywa szulerów, Esensja, nr 08, 2009-10-12 |
|
|
Uczniowie zaciekawieni poruszyli się w ławkach. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957 |
|
|
Usta grubasa poruszyły się, jakby bezgłośnie powtarzał to słowo. źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005 |
|
|
W oknie domu poruszyła się firanka, za szybą pełną chmur mignęła twarz matki. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1974 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poruszę się |
poruszymy się |
|||
| 2 os. |
poruszysz się |
poruszycie się |
|||
| 3 os. |
poruszy się |
poruszą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
poruszyłem się +(e)m się poruszył |
poruszyłam się +(e)m się poruszyła |
poruszyłom się +(e)m się poruszyło |
poruszyliśmy się +(e)śmy się poruszyli |
poruszyłyśmy się +(e)śmy się poruszyły |
| 2 os. |
poruszyłeś się +(e)ś się poruszył |
poruszyłaś się +(e)ś się poruszyła |
poruszyłoś się +(e)ś się poruszyło |
poruszyliście się +(e)ście się poruszyli |
poruszyłyście się +(e)ście się poruszyły |
| 3 os. |
poruszył się |
poruszyła się |
poruszyło się |
poruszyli się |
poruszyły się |
bezosobnik: poruszono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
poruszmy się |
|
| 2 os. |
porusz się |
poruszcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
poruszyłbym się bym się poruszył |
poruszyłabym się bym się poruszyła |
poruszyłobym się bym się poruszyło |
poruszylibyśmy się byśmy się poruszyli |
poruszyłybyśmy się byśmy się poruszyły |
| 2 os. |
poruszyłbyś się byś się poruszył |
poruszyłabyś się byś się poruszyła |
poruszyłobyś się byś się poruszyło |
poruszylibyście się byście się poruszyli |
poruszyłybyście się byście się poruszyły |
| 3 os. |
poruszyłby się by się poruszył |
poruszyłaby się by się poruszyła |
poruszyłoby się by się poruszyło |
poruszyliby się by się poruszyli |
poruszyłyby się by się poruszyły |
bezosobnik: poruszono by się
bezokolicznik: poruszyć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
poruszywszy się
gerundium: poruszenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | poruszenie się |
poruszenia się |
| D. | poruszenia się |
poruszeń się |
| C. | poruszeniu się |
poruszeniom się |
| B. | poruszenie się |
poruszenia się |
| N. | poruszeniem się |
poruszeniami się |
| Ms. | poruszeniu się |
poruszeniach się |
| W. | poruszenie się |
poruszenia się |
odpowiednik aspektowy: poruszać się
Składnia
|
+ | poruszyć się | + |
JAK
|
|
+ | poruszyć się | + |
GDZIE
|