UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gabinet

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII
W postaci: kabinet

Pochodzenie

może wł. gabinetto

z fr. cabinet

1. lekarski

Definicja

pomieszczenie, w którym dokonuje się diagnoz, badań i zabiegów medycznych lub kosmetycznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie miejsca i instytucje związane z leczeniem

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała miejsca z związane z pielęgnacją ciała

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca miejsca pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pomieszczenie

Połączenia

  • prywatny, własny; zamknięty gabinet; gabinet lekarski, medyczny; dentystyczny, ginekologiczny, kosmetyczny, logopedyczny, okulistyczny, profilaktyczny, rehabilitacyjny, stomatologiczny, weterynaryjny, zabiegowy; szkolny; gabinety specjalistyczne
  • gabinet doktora, lekarza; odnowy biologicznej, rehabilitacji
  • gabinet dla lekarza; gabinet do rehabilitacji
  • gabinet w przychodni, w szkole, w szpitalu
  • gabinety i laboratoria, gabinety i sale; poradnia i gabinet, przychodnia i gabinet
  • likwidacja, remont gabinetu
  • drzwi, wejście; kolejka do gabinetu
  • pomieszczenia na gabinety
  • poczekalnia; kolejki przed gabinetem
  • aparatura; badania, zabiegi; wizyta w gabinecie
  • gabinet znajduje się gdzieś; gdzieś powstaje gabinet
  • odwiedzić; otworzyć, zamknąć; prowadzić; znaleźć; urządzić, wyposażyć gabinet; finansowanie, utrzymanie; działanie; zamknięcie gabinetu
  • dotrzeć, pójść, trafić, wejść/wchodzić; wezwać do gabinetu; wyjść/wychodzić z gabinetu; wejście do gabinetu; wyjście z gabinetu
  • czekać przed gabinetem
  • spacerować po gabinecie; pracować, przyjmować, siedzieć w gabinecie

Cytaty

[...] Niewielu rodziców stać nawet na ortodontyczne leczenie dziecka w prywatnym gabinecie stomatologicznym.

źródło: NKJP: A.Fidrysiak: Krzywy uśmiech młodego pokolenia. Dentystyczny zgryz, Tygodnik Ciechanowski, 2003-03-23

Jest tu zarejestrowanych 2,5 tysiąca pacjentów. Przed gabinetem doktora Gajosa zawsze ustawiona jest kolejka.

źródło: NKJP: Irena Imosa: Leczy już czwarte pokolenie, Echo Dnia, 2007-02-23

Dyrektor SPZOZ Krzysztof Romańczyk dodał, że jego zakład nie ma żadnych korzyści z tego, że dysponuje wysokiej klasy aparaturą w gabinecie okulistycznym.

źródło: NKJP: (GM): Zweryfikują kontrakty?, Dziennik Polski, 2000-09-16

Pan wie doskonale, że chory pójdzie do gabinetu prywatnego, a tam będzie płacił niejako za nowelizację ustawy, zapłaci bowiem za wizytę w gabinecie prywatnym 100% [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 21.01.1999

Przed wykonaniem operacji warto zatem poddać się serii zabiegów w gabinecie kosmetycznym, aby poprawić stan skóry.

źródło: NKJP: Andrzej Sankowski, Sławomir Łoń: Sztuka czy medycyna: przewodnik po chirurgii estetycznej, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gabinet
gabinety
D. gabinetu
gabinetów
C. gabinetowi
gabinetom
B. gabinet
gabinety
N. gabinetem
gabinetami
Ms. gabinecie
gabinetach
W. gabinecie
gabinety

2. w domu

Definicja

pokój w domu lub mieszkaniu przeznaczony do pracy umysłowej

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca miejsca pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pokój

Połączenia

  • swój; urządzony gabinet
  • gabinet do pracy
  • gabinet i pokój
  • drzwi, okno gabinetu
  • pobiec, pójść, wejść, wrócić/wracać, zajrzeć do gabinetu
  • pracować, siedzieć w gabinecie

Cytaty

[...] stanął w progu swojego gabinetu. Jeszcze przed chwilą był pewien, że w mieszkaniu na Zwingerplatz nie czeka go żadne novum [...].

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

[...] Ponieważ pokój, w którym biesiadowali, był jednocześnie sypialnią i gabinetem do pracy, cicho zamknął drzwi i podumawszy chwilę, odsunął te, które prowadziły do pokoju Ito.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Ojciec Święty będzie spał na swoim dawnym łóżku, będzie korzystał z gabinetu i pokojów reprezentacyjnych, w których zgromadzono prawdziwe dzieła sztuki [...].

źródło: NKJP: Kryptonim „Perła”, Dziennik Polski, 1999-05-06

W wielkim domu [...] wędrowała Emilia po śmierci generała z pokoju do pokoju, zatrzymywała się przed drzwiami gabinetu męża i nie śmiała nacisnąć klamki.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Skrajne okno w fasadzie od strony wschodniej to okno gabinetu Ignacego Krasickiego [...].

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska: Znane i nieznane: rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gabinet
gabinety
D. gabinetu
gabinetów
C. gabinetowi
gabinetom
B. gabinet
gabinety
N. gabinetem
gabinetami
Ms. gabinecie
gabinetach
W. gabinecie
gabinety

3. w instytucji

Definicja

pokój w instytucji, w którym pracuje i przyjmuje interesantów osoba zajmująca kierownicze stanowisko

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca miejsca pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pokój

Połączenia

  • swój, własny; dyrektorski, ministerialny, prezydencki gabinet
  • gabinet burmistrza, dyrektora, ministra, premiera, prezesa, prezydenta, starosty, szefa
  • gabinety dla burmistrzów
  • gabinet na parterze; gabinet w ministerstwie; w ratuszu
  • gabinety i biblioteki, gabinety i sale; salon i gabinety
  • drzwi, okno; wystrój; remont gabinetu
  • drzwi, meble, wejście; kolejka do gabinetu
  • pomieszczenia na gabinety
  • hol, korytarz; poczekalnia; kolejki przed gabinetem
  • fotel, meble; rozmowa, spotkanie, wizyta; praca; konfrontacja; podsłuch w gabinecie
  • gabinet znajduje się gdzieś
  • opuścić; otworzyć, zamknąć; urządzić, wyposażyć gabinet; wyposażenie gabinetu
  • dotrzeć, pójść, trafić, wejść/wchodzić, wpaść, wrócić/wracać; zajrzeć; zapukać; wezwać, zaprosić do gabinetu; wyjść/wychodzić z gabinetu; korzystać z gabinetów; wejście do gabinetu
  • coś służy za gabinet
  • czekać przed gabinetem; coś sąsiadujące z gabinetem
  • spacerować po gabinecie; czekać, pracować, rozmawiać, siedzieć, urzędować; coś ma miejsce w gabinecie; ktoś zatrudniony w gabinecie

Cytaty

Dyrektorskie gabinety są otwarte, ale nikogo w nich nie ma.

źródło: NKJP: Wojciech Tochman: Po harówie, Gazeta Wyborcza, 1992-03-03

W tym celu zlikwidowano wszystkie linie telefoniczne w poszczególnych pokojach, pozostawiając telefon jedynie w gabinecie szefa wydziału.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 04.07.1992

Była tak poruszona, że pierwszy raz zapomniawszy o etykiecie, przyszła do jego gabinetu w ratuszu.

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Dzięki temu wygospodarowano kilka pomieszczeń na gabinety sędziowskie oraz powstała dodatkowa sala rozpraw.

źródło: NKJP: (PAZ): Sąd się modernizuje, Dziennik Polski, 2003-10-13

Wstawał z fotela i wyraźnie wyprowadzony z równowagi nerwowo spacerował po gabinecie.

źródło: NKJP: Dawid Bieńkowski: Nic, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gabinet
gabinety
D. gabinetu
gabinetów
C. gabinetowi
gabinetom
B. gabinet
gabinety
N. gabinetem
gabinetami
Ms. gabinecie
gabinetach
W. gabinecie
gabinety

4. z eksponatami

Definicja

pomieszczenie, w którym wystawia się eksponaty określonego rodzaju

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pomieszczenie

Połączenia

  • gabinet numizmatyczny, zoologiczny
  • gabinet figur woskowych; osobliwości
  • zbiory gabinetu
  • eksponaty w gabinecie
  • umieścić eksponaty w gabinecie

Cytaty

[...] Cenne zbiory Gabinetu Rycin po raz pierwszy bowiem od kilkudziesięciu lat zostały w tak szerokim zakresie publicznie pokazane.

źródło: NKJP: (AN): Hogarth i jego wiek, Dziennik Polski - Kultura, 2001-04-28

[...] Nie dość, że głupia - babka patrzyła na nią jak na zakurzony eksponat w gabinecie osobliwości - to jeszcze sentymentalna.

źródło: NKJP: Maria Borowa: Dominika znaczy niedziela, 1988

Kolekcjonerzy mogą obejrzeć bite przez mennicę monety w gabinecie numizmatycznym lub kupić w sklepie firmowym.

źródło: NKJP: Konrad Sadurski: Firmoteka, Gazeta Wyborcza, 1992-11-03

Zwiedzałam kiedyś gabinet figur woskowych. To makabryczne udawanie życia, te rumieńczyki, półuśmieszki, te rzęski, te wąsiki, to wodzenie za mną szklistymi oczami, cała ta zlalczała martwota, pretensjonalna i ckliwa - och tak, to było straszne.

źródło: Wisława Szymborska: O mumiach i o sobie, Gazeta Wyborcza, 1995-06-14

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gabinet
gabinety
D. gabinetu
gabinetów
C. gabinetowi
gabinetom
B. gabinet
gabinety
N. gabinetem
gabinetami
Ms. gabinecie
gabinetach
W. gabinecie
gabinety

5. o grupie rządzących

Definicja

grupa ludzi tworzących rząd w krajach o ustroju parlamentarnym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rząd

Połączenia

  • obecny, poprzedni gabinet; gabinet koalicyjny, mniejszościowy, polityczny, rządowy
  • gabinet ministra, szefa
  • dyrektor, członek, szef; skład; praca gabinetu
  • poparcie, wotum zaufania dla gabinetu; kandydaci do gabinetu
  • zmiany w gabinecie
  • gabinet podał się do dymisji; funkcjonuje, powstaje gabinet
  • formować, powołać, stworzyć; opuścić gabinet; podać gabinet do dymisji; formowanie, powołanie, stworzenie, utworzenie; działanie; posiedzenie; utrzymanie; obalenie, odwołanie, opuszczenie gabinetu
  • głosować przeciw gabinetowi
  • coś przygotowane przez gabinet

Cytaty

Sądzę, że polityka obecnego gabinetu (a właściwie brak jakiejkolwiek spójnej polityki gospodarczej) stwarza właśnie taką groźbę.

źródło: NKJP: Maciej Jakubowski, Gazeta Wyborcza, 1992-05-28

Minęło dziewięć miesięcy od wygrania wyborów i prawie osiem od ukonstytuowania się obecnego składu gabinetu.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 23.06.1994

Na szesnastą zwołał posiedzenie gabinetu, ale nie podjęli żadnej decyzji i po godzinie się rozeszli.

źródło: NKJP: Witold Horwath: Ultra Montana, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gabinet
gabinety
D. gabinetu
gabinetów
C. gabinetowi
gabinetom
B. gabinet
gabinety
N. gabinetem
gabinetami
Ms. gabinecie
gabinetach
W. gabinecie
gabinety

Frazeologizmy

gabinet cieni
gabinet luster
Data ostatniej modyfikacji: 21.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json