Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | brygadier |
brygadierzy |
ndepr |
| brygadiery |
depr | ||
| D. | brygadiera |
brygadierów |
|
| C. | brygadierowi |
brygadierom |
|
| B. | brygadiera |
brygadierów |
|
| N. | brygadierem |
brygadierami |
|
| Ms. | brygadierze |
brygadierach |
|
| W. | brygadierze |
brygadierzy |
ndepr |
| brygadiery |
depr |
Pochodzenie
fr. brigadier
1. w wojsku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną
Cytaty
|
Po powrocie do kraju 22 X 1789 r. został wicebrygadierem Kawalerii Narodowej, a w 1792 r. awansował na brygadiera. źródło: NKJP: Michał Kobierecki: Walewscy herbu kolumna w XVII-XVIII wieku. Genealogia. Majętności. Działalność publiczna, 2002 |
|
|
Wreszcie mogli działać w ramach własnej jawnej organizacji. Na jej czele stanął [...] Jan Nepomucen Potocki, brygadier kawalerii [...]. źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999 |
|
|
Pułki ułańskie dzielnie stawały w wojnie polsko-rosyjskiej 1792 r., oraz w powstaniu kościuszkowskim w 1794 r., którą notabene rozpoczął marsz I Wielkopolskiej Brygady Kawalerii Narodowej brygadiera Antoniego Madalińskiego. źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] stosunkowo szybko awansuje, mianowany 1805 roku brygadierem, w 1807 roku generałem majorem a w 1812 roku generałem lejtnantem. źródło: NKJP: Ryszard Henryk Bochenek: Twierdza Jasna Góra, 1997 |
2. w straży pożarnej
Definicja
Noty o użyciu
Jeżeli wyrazu brygadier używamy w odniesieniu do kobiety, we wszystkich kontekstach może występować forma równokształtna z M. lp., a wyraz może przyłączać formy żeńskie czasownika i przymiotnika, np. brygadier przyszła, spotkanie z nową brygadier, Anną Kowalską. Może też zostać zachowana odmiana i składnia charakterystyczna dla rzeczowników rodzaju m1, np.: spotkanie z nowym brygadierem, Alicją Kowalską.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe
Cytaty
|
Według brygadiera straży pożarnej Ryszarda K. samolot opuściło o własnych siłach kilkanaście osób, wśród nich załoga. Innym pomagali strażacy. źródło: NKJP: Anna Kacperska, Wojciech Tochman: Okęcie, 17.34, Gazeta Wyborcza, 1993-09-15 |
|
|
– Od początku roku mieliśmy więcej pożarów traw i poszycia leśnego, niż podczas całego zeszłego roku – podkreśla brygadier Edward R., komendant olkuskiej straży pożarnej. źródło: NKJP: Alicja Renkiewicz: Odznaczenia bez alarmu, Gazeta Krakowska, 2007-05-19 |
|
|
Brygadier Elżbieta R. została komendantem Centralnej Szkoły Państwowej Straży Pożarnej w Częstochowie. To pierwsza kobieta w Polsce na tak wysokim strażackim stanowisku. źródło: NKJP: MP: Nowa szefowa szkoły strażaków, Trybuna Śląska, 2001-11-24 |
Skróty
3. brygadzista
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | brygadzista |
Cytaty
|
[...] byłem i brygadierem pierwszej brygady montażowej i technicznym kontrolerem. źródło: NKJP: Internet |
|
|
O wczesnym, mgłą jeszcze zawleczonym świcie, śpiewny zew brygadierów wzywa ludzi, by wychodzili na robotę. źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005 |
|
|
Sterroryzowana ludność cywilna pod kierunkiem niemieckich brygadierów o głodzie i chłodzie kopała olbrzymie rowy przez 10 godzin dziennie. źródło: NKJP: Wybaczamy i pamiętamy. Z kart historii wysiedlenia. Memento dla potomnych, Czas Ostrzeszowski nr 200523, 2005 |