UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

apelować

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Pochodzenie

łac. appellāre

1. do kierowców

Definicja

wzywać jakieś osoby do zrobienia czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

apelować do ludzi, jakichś osób, rodziców; do dorosłych, młodych; do społeczeństwa; do burmistrza, ministra, polityków, posłów, prezydenta, radnych; do parlamentu, rządu, sądu, władz; do czytelników, internautów, kibiców, kierowców, mieszkańców, pracowników, rolników, turystów, wiernych, właścicieli, wyborców, zarządców; do firm; do świadków zdarzenia
apelować o cierpliwość, ostrożność, rozsądek, rozwagę, solidarność, spokój, przyzwoitość, umiar; o kompromis, pojednanie, pokój, porozumienie; o datki, pomoc, wpłaty, wsparcie; o ostrożną jazdę; o przestrzeganie prawa, przepisów..., o przyjęcie ustawy, wniosku...

Cytaty

	Policjanci apelują do kierowców o rozwagę i przestrzeganie przepisów. źródło: NKJP: (PW): Prędkość pod nadzorem, Gazeta Krakowska, 2007-01-25
	Apeluję do radnych o odpowiedzialność. źródło: NKJP: (JK):Na barkach powiatu, Dziennik Bałtycki, 2001-11-05
	Apelujemy do osób starszych, by nie wpuszczały do mieszkania nikogo obcego, zwłaszcza, kiedy są w nim same. źródło: NKJP: (MM): Nie ufaj obcym!, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-09-08
	Lekarze wciąż apelują, aby kobiety wykonywały regularne badania i kontrolowały stan swojego zdrowia... źródło: NKJP: Grażyna Goszczyńska-Bruzik: Wyprzedzić chorobę, Dziennik Łódzki, 2004-10-16
	„Bądźcie Apostołami Bożego Miłosierdzia” - apelowali do wiernych duchowni [...]. źródło: NKJP: (G): Klucz pojednania, Dziennik Polski, 2006-04-24

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	apeluję	apelujemy
2 os.	apelujesz	apelujecie
3 os.	apeluje	apelują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	apelowałem +(e)m apelował	apelowałam +(e)m apelowała	apelowałom +(e)m apelowało	apelowaliśmy +(e)śmy apelowali	apelowałyśmy +(e)śmy apelowały
2 os.	apelowałeś +(e)ś apelował	apelowałaś +(e)ś apelowała	apelowałoś +(e)ś apelowało	apelowaliście +(e)ście apelowali	apelowałyście +(e)ście apelowały
3 os.	apelował	apelowała	apelowało	apelowali	apelowały

bezosobnik: apelowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę apelował będę apelować	będę apelowała będę apelować	będę apelowało będę apelować	będziemy apelowali będziemy apelować	będziemy apelowały będziemy apelować
2 os.	będziesz apelował będziesz apelować	będziesz apelowała będziesz apelować	będziesz apelowało będziesz apelować	będziecie apelowali będziecie apelować	będziecie apelowały będziecie apelować
3 os.	będzie apelował będzie apelować	będzie apelowała będzie apelować	będzie apelowało będzie apelować	będą apelowali będą apelować	będą apelowały będą apelować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		apelujmy
2 os.	apeluj	apelujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	apelowałbym bym apelował	apelowałabym bym apelowała	apelowałobym bym apelowało	apelowalibyśmy byśmy apelowali	apelowałybyśmy byśmy apelowały
2 os.	apelowałbyś byś apelował	apelowałabyś byś apelowała	apelowałobyś byś apelowało	apelowalibyście byście apelowali	apelowałybyście byście apelowały
3 os.	apelowałby by apelował	apelowałaby by apelowała	apelowałoby by apelowało	apelowaliby by apelowali	apelowałyby by apelowały

bezosobnik: apelowano by

bezokolicznik: apelować

imiesłów przysłówkowy współczesny: apelując

gerundium: apelowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	apelowanie	apelowania
D.	apelowania	apelowań
C.	apelowaniu	apelowaniom
B.	apelowanie	apelowania
N.	apelowaniem	apelowaniami
Ms.	apelowaniu	apelowaniach
W.	apelowanie	apelowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: apelujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	apelujący	apelujący	apelujący	apelujące	apelująca
D.	apelującego	apelującego	apelującego	apelującego	apelującej
C.	apelującemu	apelującemu	apelującemu	apelującemu	apelującej
B.	apelującego	apelującego	apelujący	apelujące	apelującą
N.	apelującym	apelującym	apelującym	apelującym	apelującą
Ms.	apelującym	apelującym	apelującym	apelującym	apelującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	apelujący	apelujący	apelujące	apelujące
D.	apelujących	apelujących	apelujących	apelujących
C.	apelującym	apelującym	apelującym	apelującym
B.	apelujących	apelujących	apelujących	apelujące
N.	apelującymi	apelującymi	apelującymi	apelującymi
Ms.	apelujących	apelujących	apelujących	apelujących

odpowiednik aspektowy: zaapelować

Składnia

Rz_osobowy	+	apelować	+	(do KOGO) + o CO
Rz_osobowy	+	apelować	+	(do KOGO) + żeby ZDANIE
Rz_osobowy	+	apelować	+	(do KOGO) + MOWA WPROST

2. do rozsądku

Definicja

książk.

odwoływać się do uczuć, sumienia, rozsądku jakichś osób, aby nakłonić je do czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

apelować do rozsądku, do serc, do solidarności, do sumienia, do uczuć

Cytaty

Nie, nie mogę dłużej patrzeć na wasze kłótnie. Apeluję do rozsądku i sumień – opanujcie się.

źródło: NKJP: Anna Łagan: Niszczyciel, Esensja, 2009-11-08

Projekt uzyskał poparcie Ligi Narodów, która w specjalnej rezolucji apelowała do uczuć i rozsądku skłóconych narodów, wzywając je do zgody.

źródło: NKJP: Waldemar Michowicz: Historia dyplomacji polskiej, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	apeluję	apelujemy
2 os.	apelujesz	apelujecie
3 os.	apeluje	apelują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	apelowałem +(e)m apelował	apelowałam +(e)m apelowała	apelowałom +(e)m apelowało	apelowaliśmy +(e)śmy apelowali	apelowałyśmy +(e)śmy apelowały
2 os.	apelowałeś +(e)ś apelował	apelowałaś +(e)ś apelowała	apelowałoś +(e)ś apelowało	apelowaliście +(e)ście apelowali	apelowałyście +(e)ście apelowały
3 os.	apelował	apelowała	apelowało	apelowali	apelowały

bezosobnik: apelowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę apelował będę apelować	będę apelowała będę apelować	będę apelowało będę apelować	będziemy apelowali będziemy apelować	będziemy apelowały będziemy apelować
2 os.	będziesz apelował będziesz apelować	będziesz apelowała będziesz apelować	będziesz apelowało będziesz apelować	będziecie apelowali będziecie apelować	będziecie apelowały będziecie apelować
3 os.	będzie apelował będzie apelować	będzie apelowała będzie apelować	będzie apelowało będzie apelować	będą apelowali będą apelować	będą apelowały będą apelować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		apelujmy
2 os.	apeluj	apelujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	apelowałbym bym apelował	apelowałabym bym apelowała	apelowałobym bym apelowało	apelowalibyśmy byśmy apelowali	apelowałybyśmy byśmy apelowały
2 os.	apelowałbyś byś apelował	apelowałabyś byś apelowała	apelowałobyś byś apelowało	apelowalibyście byście apelowali	apelowałybyście byście apelowały
3 os.	apelowałby by apelował	apelowałaby by apelowała	apelowałoby by apelowało	apelowaliby by apelowali	apelowałyby by apelowały

bezosobnik: apelowano by

bezokolicznik: apelować

imiesłów przysłówkowy współczesny: apelując

gerundium: apelowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	apelowanie	apelowania
D.	apelowania	apelowań
C.	apelowaniu	apelowaniom
B.	apelowanie	apelowania
N.	apelowaniem	apelowaniami
Ms.	apelowaniu	apelowaniach
W.	apelowanie	apelowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: apelujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	apelujący	apelujący	apelujący	apelujące	apelująca
D.	apelującego	apelującego	apelującego	apelującego	apelującej
C.	apelującemu	apelującemu	apelującemu	apelującemu	apelującej
B.	apelującego	apelującego	apelujący	apelujące	apelującą
N.	apelującym	apelującym	apelującym	apelującym	apelującą
Ms.	apelującym	apelującym	apelującym	apelującym	apelującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	apelujący	apelujący	apelujące	apelujące
D.	apelujących	apelujących	apelujących	apelujących
C.	apelującym	apelującym	apelującym	apelującym
B.	apelujących	apelujących	apelujących	apelujące
N.	apelującymi	apelującymi	apelującymi	apelującymi
Ms.	apelujących	apelujących	apelujących	apelujących

odpowiednik aspektowy: zaapelować

Składnia

Rz_osobowy

apelować

do CZEGO

3. od wyroku

Definicja

praw.

odwoływać się od wyroku do sądu wyższej instancji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa sąd

Cytaty

Sąd orzekł karę czterech lat pozbawienia wolności. [...] Prokuratura początkowo apelowała od tak niskiej kary, ale już podczas rozprawy apelacyjnej wycofała się z wniosku o podwyższenie wyroku.

źródło: NKJP: Piotr Litka, Piotr Pytlakowski: Miłość aż po grób, Polityka, 2007-05-19

O tym, czy będziemy apelować od wyroku, czy nie, zadecydujemy po przeczytaniu uzasadnienia - powiedział dyrektor wydziału prawnego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu [...].

źródło: NKJP: (RG/PAP): Poznań kontra wojewoda, Dziennik Polski, 2002-08-21

[...] za każdym razem prokuratura z uporem apeluje od wyroków.

źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Lista odstrzelonych, Polityka, 2007-01-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	apeluję	apelujemy
2 os.	apelujesz	apelujecie
3 os.	apeluje	apelują

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	apelowałem +(e)m apelował	apelowałam +(e)m apelowała	apelowałom +(e)m apelowało	apelowaliśmy +(e)śmy apelowali	apelowałyśmy +(e)śmy apelowały
2 os.	apelowałeś +(e)ś apelował	apelowałaś +(e)ś apelowała	apelowałoś +(e)ś apelowało	apelowaliście +(e)ście apelowali	apelowałyście +(e)ście apelowały
3 os.	apelował	apelowała	apelowało	apelowali	apelowały

bezosobnik: apelowano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę apelował będę apelować	będę apelowała będę apelować	będę apelowało będę apelować	będziemy apelowali będziemy apelować	będziemy apelowały będziemy apelować
2 os.	będziesz apelował będziesz apelować	będziesz apelowała będziesz apelować	będziesz apelowało będziesz apelować	będziecie apelowali będziecie apelować	będziecie apelowały będziecie apelować
3 os.	będzie apelował będzie apelować	będzie apelowała będzie apelować	będzie apelowało będzie apelować	będą apelowali będą apelować	będą apelowały będą apelować

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		apelujmy
2 os.	apeluj	apelujcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	apelowałbym bym apelował	apelowałabym bym apelowała	apelowałobym bym apelowało	apelowalibyśmy byśmy apelowali	apelowałybyśmy byśmy apelowały
2 os.	apelowałbyś byś apelował	apelowałabyś byś apelowała	apelowałobyś byś apelowało	apelowalibyście byście apelowali	apelowałybyście byście apelowały
3 os.	apelowałby by apelował	apelowałaby by apelowała	apelowałoby by apelowało	apelowaliby by apelowali	apelowałyby by apelowały

bezosobnik: apelowano by

bezokolicznik: apelować

imiesłów przysłówkowy współczesny: apelując

gerundium: apelowanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	apelowanie	apelowania
D.	apelowania	apelowań
C.	apelowaniu	apelowaniom
B.	apelowanie	apelowania
N.	apelowaniem	apelowaniami
Ms.	apelowaniu	apelowaniach
W.	apelowanie	apelowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: apelujący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	apelujący	apelujący	apelujący	apelujące	apelująca
D.	apelującego	apelującego	apelującego	apelującego	apelującej
C.	apelującemu	apelującemu	apelującemu	apelującemu	apelującej
B.	apelującego	apelującego	apelujący	apelujące	apelującą
N.	apelującym	apelującym	apelującym	apelującym	apelującą
Ms.	apelującym	apelującym	apelującym	apelującym	apelującej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	apelujący	apelujący	apelujące	apelujące
D.	apelujących	apelujących	apelujących	apelujących
C.	apelującym	apelującym	apelującym	apelującym
B.	apelujących	apelujących	apelujących	apelujące
N.	apelującymi	apelującymi	apelującymi	apelującymi
Ms.	apelujących	apelujących	apelujących	apelujących

odpowiednik aspektowy: zaapelować

Składnia

Rz_osobowy

apelować

od CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 17.02.2025