UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szpalta

Chronologizacja

1849, Gazeta Warszawska, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szpalta
szpalty
D. szpalty
szpalt
C. szpalcie
szpaltom
B. szpaltę
szpalty
N. szpaltą
szpaltami
Ms. szpalcie
szpaltach
W. szpalto
szpalty

Pochodzenie

niem. Spalte

1. odbitka korektorska

Definicja

edytor. 
odbitka korektorska tekstu przed łamaniem, składająca się z dowolnej liczby wierszy (tekstu zapisanego w jednej linii), przygotowana do naniesienia poprawek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu wydawnictwa

Cytaty

Korekta Cywilizacji Jerzego. Trudna, dużo wątpliwości. Zrobiłam dwadzieścia jeden szpalt, ale wiele miejsc wątpliwych.

źródło: NKJP: Anna Kowalska: Dzienniki 1927-1969, 2008

Każdy dział poprawiał hasła na szpaltach, stąd trudne zadanie: poprawić jak najwięcej, zmieniając jak najmniej.

źródło: NKJP: Joanna Szczęsna: Świat w 80 tysiącach haseł, Gazeta Wyborcza, 1992-06-24

Nie było już wtedy cenzury prewencyjnej, książka poszła na Mysią w szpaltach. I na szpaltach cenzor podkreślił inkryminowane zwroty.

źródło: NKJP: Irena Szymańska: Miałam dar zachwytu, 2001

2. łam

Definicja

edytor.  pot. 
fragment wydrukowanego tekstu w formie wersów tworzących na kartce pionowy, powstały w wyniku przełamania tekstu, pas, jeden lub więcej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu wydawnictwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  łam, szpaltówka

Połączenia

  • prawa szpalta; całe, gazetowe, pierwsze szpalty
  • jedna szpalta; dwie, kilka, trzy, wszystkie; pół szpalty

Cytaty

Wychowywałem się przecież w redakcjach, w których pracował mój ojciec, jako pędrak znałem mechanizm maszyny do pisania, wiedziałem, co to linotyp, zecernia, korekta, czym różni się szpalta od kolumny, na czym polega łamanie gazety.

źródło: NKJP: Niedziela, 6 lipca, Dziennik Polski, 2008-07-11

To właśnie metrampaż, według redakcyjnej makiety, w specjalnej ramie, zwanej szuflą, układał teksty. Czasami zdarzały się nieszczęścia, kiedy ni stąd ni zowąd szpalta luźnych wierszy się rozsypała.

źródło: NKJP: Janusz Marciszewski: O wydawaniu gazety, Gazeta Poznańska, 2004-12-16

Pewnego dnia, w jednym z brukowych dzienników ukazał się artykuł, jeden z tych co to powielają plotki o znanych i nie znanych osobnikach obu płci. Artykuł krótki, zaledwie na jedną szpaltę, ale wystarczający, by wywołać spory skandal.

źródło: NKJP: Internet

„IKC” od początku swojego istnienia szukał optymalnych rozwiązań graficznych, eksperymentował z układem pierwszej strony, liczbą szpalt i kolumn, charakterem i liczbą stałych rubryk, z zastosowaniem odpowiedniego koloru na winietę czy do druku tytułów.

źródło: NKJP: Rozmawiała: Katarzyna Bielańska: Niezwykły koncern, Dziennik Polski, 2006-07-26

Tekst, w tak wypieszczonej wizualnie książce, został również poddany intensywnej obróbce graficznej. Łamany raz w szpaltach szerokich, raz wąskich, wcinany i przypasowywany do kształtu obrazków, prezentuje się ładnie, ale jest męczący w lekturze i trudno na nim skupić uwagę.

źródło: NKJP: Wisława Szymborska: Ładnie, pięknie, ale, Gazeta Wyborcza, 1995-02-08

3. listwa

Definicja

listwa z drewna lub tworzywa sztucznego znajdująca się pod nożem krajarki lub gilotyny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  listwa

Cytaty

[...] stały kontakt ostrzy z powierzchnią szpalty sprawia, że materiał ten stale się zużywa, a po pewnym czasie konieczna jest wymiana listwy podnożowej na nową.

źródło: Internet: technograf.pl/artykuly-26.html

Posiadamy szpalty, które są przystosowane do pracy z nożami wykonanymi z różnych materiałów:

źródło: Internet: print-partner.eu/szpalta-listwa-podnozowa-do-krajarek-i-gilotyn

Noże i szpalty mają duży wpływ na jakość i dokładność cięcia. Ważne jest to szczególnie przy cięciu papieru.

źródło: NKJP: graf-serwis.com.pl/oferta/noze-i-szpalty

4. szczelina

Definicja

geol. 
szczelina powstała wskutek ruchów tektonicznych skorupy ziemskiej, przez którą wydobywa się lawa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia budowa Ziemi

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  szczelina

Cytaty

Eldgjá - jest to wulkaniczny krater, szpalta wulkaniczna zwana Szczeliną ognia znajdująca się na Islandii.

źródło: NKJP: Internet

[...] ciemna chmura była sygnałem, że od góry wulkanicznej Laki powstała szpalta (długości ok. 12 km) i wyrzuca olbrzymie ilości lawy i popiołu.

źródło: Internet: islandia.org.pl/wybuch-laki.html

Na wschodnim brzegu wyspy utworzyła się szpalta długości 1 800 m, a z 40 miejsc wybuchały fontanny lawy, spływającej później strumieniami do oceanu.

źródło: Internet: islandia.org.pl/artykuly/2002

Góra Laki - z pozoru niewielka, bo jedynie 818 m n.pm. - dzieli szpaltę wulkaniczną na dwie części. Szpalta ta obejmuje ponad 100 kraterów wulkanicznych i ciągnie się od południowego zachodu na północny zachód.

źródło: Internet: odyssei.com/pl/travel-gallery

5. warstwa skóry

Definicja

rzem. 
cienki płat wyprawionej skóry powstały przez podzielenie jej na dwie warstwy, przeznaczony do wyrobu galanterii

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dwoina, szpaltówka

Cytaty

Kolejna czynność to planowanie wykroju, cięcie materiału na szpalty (kawałki skóry, z których wycina się elementy rękawiczki), a następnie krojenie według wcześniej przygotowanego szablonu.

źródło: Przewodnik po zawodach, wydanie II, tom V, 2003 (psz.praca.gov.pl/documents)

Oferuję do sprzedaży skórę naturalną licową (nie szpalta) w kolorze czarnym,. mięciutka ...

źródło: Internet: archiwum.allegro.pl › Rękodzieło › Szycie i dziewiarstwo › Tkaniny › Futra i skóry

Frazeologizmy

coś nie schodzi ze szpalt czegoś
Data ostatniej modyfikacji: 22.05.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json