UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

niepodległość

Chronologizacja

1740, Jan Antoni Poszakowski, Prawda z orłem y strzałą nad kacerskiemi błędami gorująca..., polona.pl

Pochodzenie

Zob. lec

1. państwa

Definicja

cecha państwa lub narodu, które nie zależą pod względem politycznym od innego państwa lub narodu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Funkcjonowanie państwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  niezawisłość, suwerenność
hiperonimy:  niezależność

Połączenia

  • pełna, upragniona; polska niepodległość; niepodległość państwowa, polityczna
  • niepodległość kraju, ojczyzny, państwa, prowincji, terytorium; narodu; Białorusi, Gruzji, Litwy, Polski, Rzeczpospolitej Polskiej, Stanów Zjednoczonych...
  • walka, wojna; bojownik o niepodległość
  • niepodległość i demokracja, niepodległość i integralność, niepodległość i nienaruszalność terytorium, niepodległość i suwerenność, niepodległość i niezależność; wolność i niepodległość
  • deklaracja, restytucja; dzień, rocznica, święto; obrona, utrata; sprawa niepodległości
  • referendum za niepodległością
  • ogłosić, proklamować, uznać; tracić, utracić; odzyskać, zachować; przynieść niepodległość
  • walczyć o niepodległość
  • być, głosować, opowiedzieć się /opowiadać się za niepodległością
  • bronić jak niepodległości

Cytaty

Józef Piłsudski pozostaje w pamięci narodu jako twórca niepodległości i zwycięski wódz odpierający obcy najazd zagrażający całej Europie i jej cywilizacji.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 12.05.1995

Gdy tylko Polska odzyskała niepodległość po ponad wiekowej niewoli, niemalże zwyczajem stało się stawianie pomników nie tylko w miejscach, które związane były z ważnymi wydarzeniami z historii ojczyzny, ale również dla upamiętnienia przez mieszkańców samych wydarzeń i bohaterów.

źródło: NKJP: Sławomir Łaniecki: PAŁACE, DWORY I FOLWARKI POWIATU NAKIELSKIEGO, Nakielski Czas, 2006-07-19

Po sierpniowej, nieudanej próbie puczu w Moskwie, niepodległość ogłaszają wszystkie prowincje Związku Radzieckiego, w tym Armenia i Azerbejdżan.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dobre miejsce do umierania, 2005

1 grudnia ponad 90 proc. mieszkańców Ukrainy opowiedziało się za niepodległością, a Leonid Krawczuk uzyskał ponad 60 proc. głosów i został prezydentem republiki.

źródło: NKJP: Andrzej Eliasz: Z RODZINY LISÓW, Gazeta Wyborcza, 1993-05-08

Kopiec Kościuszki usypany w latach 1820-1823 na wzgórzu opodal miasta, ze składek, które napływały z całej Polski, stał się też ogólnopolską pamiątką narodową i symbolem tęsknoty za niepodległością.

źródło: NKJP: Stefan Kieniewicz: Historia Polski 1795-1918, 1968

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. niepodległość
niepodległości
D. niepodległości
niepodległości
C. niepodległości
niepodległościom
B. niepodległość
niepodległości
N. niepodległością
niepodległościami
Ms. niepodległości
niepodległościach
W. niepodległości
niepodległości

Inne uwagi

Zwykle lp

2. myśli

Definicja

niezależność od zewnętrznych czynników i okoliczności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Jedną z cech, którą widać na ekranie najwyraźniej, jest dziennikarska niepodległość autora. Jestem pewien, że z Milewicza nikt nie zdoła zrobić dziennikarza dyspozycyjnego.

źródło: NKJP: Rok Milewicza, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-12-27

Powołanie fundacji pod nazwą Centrum Badania Opinii Społecznej, fundacji funkcjonującej na specjalnych ustawowych prawach, pozwala ochronić dotychczasowy dorobek, stworzyć ośrodkowi maksymalną niepodległość badawczą i intelektualną.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 19.12.1996

Zarażał nas swoim entuzjazmem, bezkompromisowością sądów, niepodległością myśli.

źródło: NKJP: Krzysztof Karasek, Iwona Smolka: Przyjaciele o Zbigniewie Bieńkowskim, Gazeta Wyborcza, 1994-02-24

Niełatwo żyć w „wieku brązu” - zdaje się mówić poeta - ale trzeba mimo wszystko starać się zachować równowagę ducha i myśli, refleksyjną niepodległość, nie wstydzić się ponoć staroświeckiej wrażliwości.

źródło: NKJP: Roztropne przemijanie, Dziennik Polski - Kultura, 2001-01-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. niepodległość
niepodległości
D. niepodległości
niepodległości
C. niepodległości
niepodległościom
B. niepodległość
niepodległości
N. niepodległością
niepodległościami
Ms. niepodległości
niepodległościach
W. niepodległości
niepodległości

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + niepodległość +
(KOGO/CZEGO)

Frazeologizmy

ktoś wybija się na niepodległość
ktoś wybił się na niepodległość
Data ostatniej modyfikacji: 22.10.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json