Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. pamięć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja uroczystości i święta
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | uwiecznić, uwiekopomnić |
Połączenia
- upamiętnić bitwę, martyrologię, męczeństwo, miejsce, nazwisko, rocznicę, spotkanie, śmierć, udział, walkę, wydarzenie, zwycięstwo; patrona, ofiary, poległych, pomordowanych, żołnierzy
- upamiętnić pomnikiem, tablicą, wpisem do księgi
- upamiętnić w księdze honorowej, w wierszu
- uczcić i upamiętnić
- miejsce, komitet upamiętnienia, coś warte upamiętnienia
Cytaty
|
Mojżesz upamiętnił wydarzenie ustanowieniem święta Paschy. źródło: KWSJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963 |
|
|
Jego śmierć upamiętniono tablicą. źródło: KWSJP: Jan Bijak: Piekłem nie postraszy, 1982 |
|
|
Interesuje nas wszystko, co wiąże się z działalnością kobiet w czasie II wojny światowej - na wszystkich frontach. Chcemy również pokazać [...] wszystkie miejsca w Polsce, gdzie upamiętniono kobiety z tego okresu. źródło: KWSJP: Małgorzata Litwin: Ocalić od zapomnienia, Gazeta Miejska, 2002, nr 10 |
|
|
Miasto Berszeba nazwano tak dla upamiętnienia przymierza Abrahama z Abimelechem. źródło: KWSJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu: szkice z krytyki biblijnej, 1981 |
|
|
Niedaleko […] inna pamiątkowa wyrzutnia. Obok niej […] metalowy pomnik w kształcie symbolu planety Merkury z wpisaną weń siódemką. Ma on upamiętnić siedmiu kosmonautów, którzy brali udział w pierwszym […] załogowym programie amerykańskim „Merkury”. źródło: KWSJP: Sławomir Ruciński: ...TRZY ...DWA ...ZERO!, prasa, 1971 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
upamiętnię |
upamiętnimy |
|||
| 2 os. |
upamiętnisz |
upamiętnicie |
|||
| 3 os. |
upamiętni |
upamiętnią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
upamiętniłem +(e)m upamiętnił |
upamiętniłam +(e)m upamiętniła |
upamiętniłom +(e)m upamiętniło |
upamiętniliśmy +(e)śmy upamiętnili |
upamiętniłyśmy +(e)śmy upamiętniły |
| 2 os. |
upamiętniłeś +(e)ś upamiętnił |
upamiętniłaś +(e)ś upamiętniła |
upamiętniłoś +(e)ś upamiętniło |
upamiętniliście +(e)ście upamiętnili |
upamiętniłyście +(e)ście upamiętniły |
| 3 os. |
upamiętnił |
upamiętniła |
upamiętniło |
upamiętnili |
upamiętniły |
bezosobnik: upamiętniono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
upamiętnijmy |
|
| 2 os. |
upamiętnij |
upamiętnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
upamiętniłbym bym upamiętnił |
upamiętniłabym bym upamiętniła |
upamiętniłobym bym upamiętniło |
upamiętnilibyśmy byśmy upamiętnili |
upamiętniłybyśmy byśmy upamiętniły |
| 2 os. |
upamiętniłbyś byś upamiętnił |
upamiętniłabyś byś upamiętniła |
upamiętniłobyś byś upamiętniło |
upamiętnilibyście byście upamiętnili |
upamiętniłybyście byście upamiętniły |
| 3 os. |
upamiętniłby by upamiętnił |
upamiętniłaby by upamiętniła |
upamiętniłoby by upamiętniło |
upamiętniliby by upamiętnili |
upamiętniłyby by upamiętniły |
bezosobnik: upamiętniono by
bezokolicznik: upamiętnić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
upamiętniwszy
gerundium: upamiętnienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | upamiętnienie |
upamiętnienia |
| D. | upamiętnienia |
upamiętnień |
| C. | upamiętnieniu |
upamiętnieniom |
| B. | upamiętnienie |
upamiętnienia |
| N. | upamiętnieniem |
upamiętnieniami |
| Ms. | upamiętnieniu |
upamiętnieniach |
| W. | upamiętnienie |
upamiętnienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: upamiętniony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | upamiętniony |
upamiętniony |
upamiętniony |
upamiętnione |
upamiętniona |
| D. | upamiętnionego |
upamiętnionego |
upamiętnionego |
upamiętnionego |
upamiętnionej |
| C. | upamiętnionemu |
upamiętnionemu |
upamiętnionemu |
upamiętnionemu |
upamiętnionej |
| B. | upamiętnionego |
upamiętnionego |
upamiętniony |
upamiętnione |
upamiętnioną |
| N. | upamiętnionym |
upamiętnionym |
upamiętnionym |
upamiętnionym |
upamiętnioną |
| Ms. | upamiętnionym |
upamiętnionym |
upamiętnionym |
upamiętnionym |
upamiętnionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | upamiętnieni |
upamiętnieni |
upamiętnione |
upamiętnione |
| D. | upamiętnionych |
upamiętnionych |
upamiętnionych |
upamiętnionych |
| C. | upamiętnionym |
upamiętnionym |
upamiętnionym |
upamiętnionym |
| B. | upamiętnionych |
upamiętnionych |
upamiętnionych |
upamiętnione |
| N. | upamiętnionymi |
upamiętnionymi |
upamiętnionymi |
upamiętnionymi |
| Ms. | upamiętnionych |
upamiętnionych |
upamiętnionych |
upamiętnionych |
odpowiednik aspektowy: upamiętniać
Składnia
| Rzosobowy | + | upamiętnić | + |
KOGO/CO +
(CZYM)
|
| Rznieżywotny | + | upamiętnić | + |
KOGO/CO
|