UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zahaczyć się

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zahaczę się
zahaczymy się
2 os. zahaczysz się
zahaczycie się
3 os. zahaczy się
zahaczą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zahaczyłem się
+(e)m się zahaczył
zahaczyłam się
+(e)m się zahaczyła
zahaczyłom się
+(e)m się zahaczyło
zahaczyliśmy się
+(e)śmy się zahaczyli
zahaczyłyśmy się
+(e)śmy się zahaczyły
2 os. zahaczyłeś się
+(e)ś się zahaczył
zahaczyłaś się
+(e)ś się zahaczyła
zahaczyłoś się
+(e)ś się zahaczyło
zahaczyliście się
+(e)ście się zahaczyli
zahaczyłyście się
+(e)ście się zahaczyły
3 os. zahaczył się
zahaczyła się
zahaczyło się
zahaczyli się
zahaczyły się

bezosobnik: zahaczono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zahaczmy się
2 os. zahacz się
zahaczcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zahaczyłbym się
bym się zahaczył
zahaczyłabym się
bym się zahaczyła
zahaczyłobym się
bym się zahaczyło
zahaczylibyśmy się
byśmy się zahaczyli
zahaczyłybyśmy się
byśmy się zahaczyły
2 os. zahaczyłbyś się
byś się zahaczył
zahaczyłabyś się
byś się zahaczyła
zahaczyłobyś się
byś się zahaczyło
zahaczylibyście się
byście się zahaczyli
zahaczyłybyście się
byście się zahaczyły
3 os. zahaczyłby się
by się zahaczył
zahaczyłaby się
by się zahaczyła
zahaczyłoby się
by się zahaczyło
zahaczyliby się
by się zahaczyli
zahaczyłyby się
by się zahaczyły

bezosobnik: zahaczono by się

bezokolicznik: zahaczyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zahaczywszy się

gerundium: zahaczenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zahaczenie się
zahaczenia się
D. zahaczenia się
zahaczeń się
C. zahaczeniu się
zahaczeniom się
B. zahaczenie się
zahaczenia się
N. zahaczeniem się
zahaczeniami się
Ms. zahaczeniu się
zahaczeniach się
W. zahaczenie się
zahaczenia się

odpowiednik aspektowy: zahaczać się

Pochodzenie

Zob. hak 1

1. pazurami

Definicja

chwyciwszy coś wystającego, przytrzymać się

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przyczepić się, zaczepić się
antonimy:  odczepić się

Cytaty

Leci więc Franz ze szczytu, próbuje się zahaczyć na skalnych występach, poraniony spada wciąż niżej i niżej.

źródło: NKJP: Andrzej Grygierczyk: Franca trafiła Franza, Trybuna Śląska, 2003-03-21

W czasie ostatniej powodzi pan Janek ratował zwierzęta. Lisy same pchały się do łódki. - Najgłupsze są sarny. Przednimi łapami zahaczy się o gałęzie, podciągnie się trochę i tak wisi rozkraczona. Aż nie osłabnie. Trzeba było je ładować do łódki.

źródło: NKJP: Włodzimierz Nowak: Dwadzieścia tysięcy gęsi na niebie, Gazeta Wyborcza, 1997-11-21

Składnia

bez ograniczeń + zahaczyć się +
(CZYM) + o CO

2. rękawem o płot

Definicja

będąc w ruchu, przypadkowo zawadzić się o coś wystającego i zatrzymać się

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaczepić się

Cytaty

Zahaczyła się o barierki, wystające z ziemi i upadła.

źródło: NKJP: Anna Adamczyk: Kto jest winny?, Dziennik Bałtycki, 2005-07-11

Kiedy autobus się przechylał zahaczyłem się o coś nogą.

źródło: NKJP: Agata Pustułka: Tylko dziesięć sekund, Dziennik Zachodni, 2008-07-18

Mój kolega z szóstej klasy miał straszny wypadek. Wpadł pod sieczkarkę. Zeskakiwał z niej i nie zauważył, że zahaczyła mu się kurtka.

źródło: NKJP: JK: Raz, dwa, trzy, król patrzy, Gazeta Poznańska, 2003-07-11

[...] będę chodziła z gołymi nogami, a nie w rajtuzach. Nie dość że trza płacić, to jeszcze się mordować i wkurzać… kurcze, jeszcze zegarkiem mi się zahaczyło, Jezusie...

źródło: NKJP: Korpus języka mówionego PELCRA

Składnia

bez ograniczeń + zahaczyć się +
(o CO)
bez ograniczeń + zahaczyć się +
(CZYM)

3. wzajemnie

Definicja

zetknąć się wzajemnie w taki sposób, że dochodzi do uniemożliwienia ruchu danych obiektów

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Cytaty

Motocykle zahaczyły się o siebie i obaj zawodnicy stracili cenny czas.

źródło: NKJP: (RS): Szczęśliwe Las Vegas, Dziennik Polski, 2008-07-07

Porody bliźniaków w żargonie medycznym są określane porodami podwyższonego ryzyka. Maluchy, które przychodzą na świat, mogą się różnie układać w stosunku do siebie, może zaistnieć tzw. kolizja płodów, które zahaczą się o siebie.

źródło: NKJP: Tomasz Wolff: Jeden za drugim, Dziennik Zachodni, 2002-02-20

Zahaczyli się ramię w ramię i wypili po koniaku na znak przyjaźni, przypieczętowany cmoknięciami w policzki na trzy razy.

źródło: NKJP: Joanna Bator Piaskowa: Góra, 2009

4. na stanowisko

Definicja

znaleźć pracę lub mieszkanie na krótki czas

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zaczepić się

Cytaty

Jeszcze do niedawna byli oni postrzegani jako kandydaci gorszej kategorii, którym zabrakło wiedzy, by zahaczyć się na studiach dziennych.

źródło: NKJP: (ANKO): Kurs na prawo, Dziennik Polski, 2005-06-29

Niedawno zahaczyłem się w Cukrowni do pracy sezonowej na czas kampanii cukrowniczej, a to już coś.

źródło: NKJP: Ewa Halewska: Na życiowym rozdrożu, Nowiny Raciborskie, 2004-01-13

Pytam tych ludzi, czy próbowali zahaczyć się w Trójmieście, albo w Warszawie. Zwykle odpowiadają, że nie zarobiliby tam na mieszkanie.

źródło: NKJP: Mirosław Konkel: Uwierz w siebie i zaryzykuj, Dziennik Bałtycki, 2005-03-14

Zahaczyłem się w hotelu robotniczym, miałem pokój z takim Sławkiem.

źródło: NKJP: Lidia Ostałowska: Esperantyści nie tracą nadziei, Gazeta Wyborcza, 1996-08-02

Składnia

bez ograniczeń + zahaczyć się +
GDZIE
Data ostatniej modyfikacji: 20.10.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj