UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

laseczka

Chronologizacja

1569, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. laseczka
laseczki
D. laseczki
laseczek
C. laseczce
laseczkom
B. laseczkę
laseczki
N. laseczką
laseczkami
Ms. laseczce
laseczkach
W. laseczko
laseczki

1. mała laska

Cytaty

1.a kij

Definicja

mała laska - kij służący do podpierania się lub ułatwiający wykonywanie innych czynności

Pochodzenie

Zob. laska (drewniana)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie ozdoby i dodatki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  laska

Cytaty

Największe emocje wzbudził konkurs dla najmłodszych mieszkańców gminy – „Elegancik z Mosiny”. W szranki stanęło ośmioro dzieci. Były wspaniałe cylindry, laseczki, suknie z falbankami oraz kapelusze z kwiatami i – jak na elegantów przystało – nienaganne maniery.

źródło: NKJP: Magdalena Gorlas: Trzy dni wspaniałej zabawy, Polska Głos Wielkopolski, 2006-05-22

O tym, jak S. wyglądał w czasie podróży na Wschód, pewne wyobrażenie daje rysunek Zenona Brzozowskiego, który przedstawia poetę jadącego konno, od tyłu: kapelusz z wysokim denkiem, w kształcie zbliżonym do fezu, niżej bujne loki, bluza podróżna z szerokim kołnierzem okrywa krótkie plecy, w dłoni laseczka lub raczej różdżka.

źródło: NKJP: Jan Zieliński: Słowacki, 2009

1.b wanilii

Definicja

mała laska - podłużny kawałek czegoś

Pochodzenie

Zob. laska (drewniana)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  laska

Cytaty

Według innych przepisów do pomidorowej konfitury należy dodać laseczkę wanilii.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Z solą i z wanilią, Dziennik Polski, 2006-09-23

Z boku, na lśniącym blacie, koperta. Obok świeca, laseczka laku, zapałki.

źródło: NKJP: Tadeusz Breza: Urząd, 1960

[...] przyniósł do swojego domu w Ohio wycięty w pobliskim lesie świerk i oprócz papierowych ozdób zawiesił na nim cukrowe laseczki.

źródło: NKJP: Internet

Trudno uwierzyć, co takie wojsko po sobie zostawia: [...] race, miny, spłonki do min, laseczki trotylu (choć to rzadkość).

źródło: NKJP: Andrzej Osęka: Potrzeba huku i błysku, Gazeta Wyborcza, 1996-01-06

Składnia

bez ograniczeń + laseczka +
(CZEGO)
bez ograniczeń + laseczka +
(JAKA)

2. ekspresywnie

Cytaty

2.a kij

Definicja

ekspresywnie o lasce - kiju służącym do podpierania się lub ułatwiającym wykonywanie innych czynności

Pochodzenie

Od: laska (drewniana)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie ozdoby i dodatki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  laska

Połączenia

  • bambusowa laseczka
  • melonik i laseczka
  • pan z laseczką
  • podpierać się laseczką

Cytaty

Oparta na laseczce uważnie obserwuje wszystko wokół siebie, z uśmiechem kiwa siwiuteńką głową.

źródło: NKJP: Beata Łabutin: Oczko w pierścionku, Gazeta Wyborcza, 1996-09-13

Jego najbardziej znaną postacią filmową był tramp z manierami dżentelmena, noszący ciasny żakiecik, przyduże spodnie i buty, melonik, bambusową laseczkę i wąsik.

źródło: NKJP: Łukasz Milewski: Mowa Ciała a Sukces, 2007

2.b dziewczyna

Definicja

pot. 
ekspresywnie o lasce - atrakcyjnej dziewczynie

Pochodzenie

Zob. laska (dziewczyna)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

Relacje znaczeniowe

synonimy:  laska

Połączenia

  • fajna, ładna laseczka

Cytaty

Co to za laseczka? - szepnął mi do ucha, ujrzawszy Agnieszkę.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

[...] większość potencjalnych koleżanek wydaje mi się głupiutkimi laseczkami, z którymi nie ma o czym gadać.

źródło: NKJP: Internet

[...] studentka medycyny przyznaje, że ona i jej koleżanki nie lubią, gdy koledzy z uczelni interesują się [...] dziewczynami z ekonomika. - To laseczki, zawsze na obcasach, wszystkie jednakowe.

źródło: NKJP: (RO): Jak astronom z japonistką, Dziennik Polski, 2005-02-11

Umówiłem się na płatną wizytę w prywatnej klinice [...]. Przyjęły mnie dwie fajne laseczki, miłe, zapisały nazwisko dały kartkę i posłały do właściciela kliniki, na drugą stronę ulicy.

źródło: NKJP: Internet

3. bakteria

Definicja

biol. 
bakteria o wydłużonym kształcie

Pochodzenie

Zob. laska (drewniana)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt mikroorganizmy

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  bakteria

Połączenia

  • beztlenowa laseczka
  • laseczka jadu kiełbasianego, tężca, wąglika, zgorzeli gazowej

Cytaty

Laseczka wąglika jest bakterią łatwą i tanią do wyhodowania.

źródło: NKJP: Laseczka psychozy, Dziennik Polski, 2001-10-26

Zarazki - laseczki dżumy - znajdują się we krwi chorego zwierzęcia.

źródło: NKJP: Olena Skwiecińska: Bakcyl dżumy nigdy nie umiera, Gazeta Wyborcza, 1995-02-03

Spożycie nieświeżej żywności, skażonej gronkowcem, salmonellą lub laseczkami jadu kiełbasianego, bywa przyczyną poważnych dolegliwości.

źródło: NKJP: hb: Sensacje w żołądku, Wieczór Trójmiasta, 1999-07-01

Składnia

bez ograniczeń + laseczka +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 04.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json