Chronologizacja
Pochodzenie
1. mówić
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | oznajmować | |
| hiperonimy: | mówić |
Połączenia
- lekarz oznajmia
- oznajmiać światu
- oznajmić wolę
- oznajmiać jakimś tonem
Cytaty
|
- Nie ma prezydenta, będzie w poniedziałek - oznajmia miły głos w słuchawce. To sekretarka prezydenta Kruczkowskiego. źródło: NKJP: Augustyn Stefan, Tomasz Chojnowski, Palacz P. Rafał: Gdzie jest prezydent?, Gazeta Wrocławska, 2003-02-07 |
|
|
Dochodzi do tego, że wiele firm, nawet prywatnych, oznajmia pracownikowi, że zapłaciło jego składkę na ubezpieczenie zdrowotne, a składka nie jest zapłacona. źródło: NKJP: Sprawozdanie z 68. posiedzenia Senatu RP |
|
|
[...] mogą pamiętać jazgot, jaki wzniecały przez parę sezonów stołeczne media, oznajmiając wszem i wobec wolę organizacji letnich igrzysk olimpijskich [...]. źródło: NKJP: Ryszard Niemiec: Szycie butów, Gazeta Krakowska, 2005-09-16 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
oznajmiam |
oznajmiamy |
|||
| 2 os. |
oznajmiasz |
oznajmiacie |
|||
| 3 os. |
oznajmia |
oznajmiają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
oznajmiałem +(e)m oznajmiał |
oznajmiałam +(e)m oznajmiała |
oznajmiałom +(e)m oznajmiało |
oznajmialiśmy +(e)śmy oznajmiali |
oznajmiałyśmy +(e)śmy oznajmiały |
| 2 os. |
oznajmiałeś +(e)ś oznajmiał |
oznajmiałaś +(e)ś oznajmiała |
oznajmiałoś +(e)ś oznajmiało |
oznajmialiście +(e)ście oznajmiali |
oznajmiałyście +(e)ście oznajmiały |
| 3 os. |
oznajmiał |
oznajmiała |
oznajmiało |
oznajmiali |
oznajmiały |
bezosobnik: oznajmiano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę oznajmiał będę oznajmiać |
będę oznajmiała będę oznajmiać |
będę oznajmiało będę oznajmiać |
będziemy oznajmiali będziemy oznajmiać |
będziemy oznajmiały będziemy oznajmiać |
| 2 os. |
będziesz oznajmiał będziesz oznajmiać |
będziesz oznajmiała będziesz oznajmiać |
będziesz oznajmiało będziesz oznajmiać |
będziecie oznajmiali będziecie oznajmiać |
będziecie oznajmiały będziecie oznajmiać |
| 3 os. |
będzie oznajmiał będzie oznajmiać |
będzie oznajmiała będzie oznajmiać |
będzie oznajmiało będzie oznajmiać |
będą oznajmiali będą oznajmiać |
będą oznajmiały będą oznajmiać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
oznajmiajmy |
|
| 2 os. |
oznajmiaj |
oznajmiajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
oznajmiałbym bym oznajmiał |
oznajmiałabym bym oznajmiała |
oznajmiałobym bym oznajmiało |
oznajmialibyśmy byśmy oznajmiali |
oznajmiałybyśmy byśmy oznajmiały |
| 2 os. |
oznajmiałbyś byś oznajmiał |
oznajmiałabyś byś oznajmiała |
oznajmiałobyś byś oznajmiało |
oznajmialibyście byście oznajmiali |
oznajmiałybyście byście oznajmiały |
| 3 os. |
oznajmiałby by oznajmiał |
oznajmiałaby by oznajmiała |
oznajmiałoby by oznajmiało |
oznajmialiby by oznajmiali |
oznajmiałyby by oznajmiały |
bezosobnik: oznajmiano by
bezokolicznik: oznajmiać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
oznajmiając
gerundium: oznajmianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | oznajmianie |
oznajmiania |
| D. | oznajmiania |
oznajmiań |
| C. | oznajmianiu |
oznajmianiom |
| B. | oznajmianie |
oznajmiania |
| N. | oznajmianiem |
oznajmianiami |
| Ms. | oznajmianiu |
oznajmianiach |
| W. | oznajmianie |
oznajmiania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: oznajmiający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | oznajmiający |
oznajmiający |
oznajmiający |
oznajmiające |
oznajmiająca |
| D. | oznajmiającego |
oznajmiającego |
oznajmiającego |
oznajmiającego |
oznajmiającej |
| C. | oznajmiającemu |
oznajmiającemu |
oznajmiającemu |
oznajmiającemu |
oznajmiającej |
| B. | oznajmiającego |
oznajmiającego |
oznajmiający |
oznajmiające |
oznajmiającą |
| N. | oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającą |
| Ms. | oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | oznajmiający |
oznajmiający |
oznajmiające |
oznajmiające |
| D. | oznajmiających |
oznajmiających |
oznajmiających |
oznajmiających |
| C. | oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającym |
| B. | oznajmiających |
oznajmiających |
oznajmiających |
oznajmiające |
| N. | oznajmiającymi |
oznajmiającymi |
oznajmiającymi |
oznajmiającymi |
| Ms. | oznajmiających |
oznajmiających |
oznajmiających |
oznajmiających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: oznajmiany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | oznajmiany |
oznajmiany |
oznajmiany |
oznajmiane |
oznajmiana |
| D. | oznajmianego |
oznajmianego |
oznajmianego |
oznajmianego |
oznajmianej |
| C. | oznajmianemu |
oznajmianemu |
oznajmianemu |
oznajmianemu |
oznajmianej |
| B. | oznajmianego |
oznajmianego |
oznajmiany |
oznajmiane |
oznajmianą |
| N. | oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianą |
| Ms. | oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | oznajmiani |
oznajmiani |
oznajmiane |
oznajmiane |
| D. | oznajmianych |
oznajmianych |
oznajmianych |
oznajmianych |
| C. | oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianym |
| B. | oznajmianych |
oznajmianych |
oznajmianych |
oznajmiane |
| N. | oznajmianymi |
oznajmianymi |
oznajmianymi |
oznajmianymi |
| Ms. | oznajmianych |
oznajmianych |
oznajmianych |
oznajmianych |
odpowiednik aspektowy: oznajmić
Składnia
|
+ | oznajmiać | + |
MOWA WPROST +
(KOMU)
|
|
+ | oznajmiać | + |
że ZDANIE +
(KOMU)
|
|
+ | oznajmiać | + |
CO +
(KOMU)
|
2. dawać znać
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki
Połączenia
- dzwonek, napis, tablica; głos syreny oznajmia; trąby oznajmiają
- oznajmiać alarm
- jak oznajmia Pismo
Cytaty
|
Telefon portiera oznajmia nowego gościa, więc dzielimy się szybko opłatkiem i daję jej na drogę dwa kartofle, by na plebanię zaniosła lub wśród dzieci rozdała. źródło: NKJP: Adam Czerniawski: Narracje ormiańskie, 2003 |
|
|
Poranną mszę rezurekcyjną (łacińskie słowo resurrectio oznacza „zmartwychwstanie“) poprzedza uroczysta procesja z Najświętszym Sakramentem. Rozpoczyna się przy Grobie Pańskim, przy którym ksiądz śpiewem oznajmia zmartwychwstanie Chrystusa. źródło: NKJP: (xx): Odnajdujemy cud zmartwychwstania, Dziennik Bałtycki 2008-03-21 |
|
|
Ta fala samobójstw w połowie czerwca 1940, po straszliwej chwili, kiedy rozległ się pogrzebowy dźwięk dzwonów, który zdawał się oznajmiać nie pokój, lecz koniec świata - dotknęła nie tylko polskiej inteligencji - siłą rzeczy warstwy najbardziej podatnej, wrażliwej, w części nawet neurotycznej i słabej - ale również młodzież źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999 |
|
|
Alarm oznajmiały przez 3 minuty syreny we wszystkich miejscowościach. źródło: NKJP: Powiat pod wodą, Dziennik Polski, 2003-05-23 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
oznajmiam |
oznajmiamy |
|||
| 2 os. |
oznajmiasz |
oznajmiacie |
|||
| 3 os. |
oznajmia |
oznajmiają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
oznajmiałem +(e)m oznajmiał |
oznajmiałam +(e)m oznajmiała |
oznajmiałom +(e)m oznajmiało |
oznajmialiśmy +(e)śmy oznajmiali |
oznajmiałyśmy +(e)śmy oznajmiały |
| 2 os. |
oznajmiałeś +(e)ś oznajmiał |
oznajmiałaś +(e)ś oznajmiała |
oznajmiałoś +(e)ś oznajmiało |
oznajmialiście +(e)ście oznajmiali |
oznajmiałyście +(e)ście oznajmiały |
| 3 os. |
oznajmiał |
oznajmiała |
oznajmiało |
oznajmiali |
oznajmiały |
bezosobnik: oznajmiano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę oznajmiał będę oznajmiać |
będę oznajmiała będę oznajmiać |
będę oznajmiało będę oznajmiać |
będziemy oznajmiali będziemy oznajmiać |
będziemy oznajmiały będziemy oznajmiać |
| 2 os. |
będziesz oznajmiał będziesz oznajmiać |
będziesz oznajmiała będziesz oznajmiać |
będziesz oznajmiało będziesz oznajmiać |
będziecie oznajmiali będziecie oznajmiać |
będziecie oznajmiały będziecie oznajmiać |
| 3 os. |
będzie oznajmiał będzie oznajmiać |
będzie oznajmiała będzie oznajmiać |
będzie oznajmiało będzie oznajmiać |
będą oznajmiali będą oznajmiać |
będą oznajmiały będą oznajmiać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
oznajmiajmy |
|
| 2 os. |
oznajmiaj |
oznajmiajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
oznajmiałbym bym oznajmiał |
oznajmiałabym bym oznajmiała |
oznajmiałobym bym oznajmiało |
oznajmialibyśmy byśmy oznajmiali |
oznajmiałybyśmy byśmy oznajmiały |
| 2 os. |
oznajmiałbyś byś oznajmiał |
oznajmiałabyś byś oznajmiała |
oznajmiałobyś byś oznajmiało |
oznajmialibyście byście oznajmiali |
oznajmiałybyście byście oznajmiały |
| 3 os. |
oznajmiałby by oznajmiał |
oznajmiałaby by oznajmiała |
oznajmiałoby by oznajmiało |
oznajmialiby by oznajmiali |
oznajmiałyby by oznajmiały |
bezosobnik: oznajmiano by
bezokolicznik: oznajmiać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
oznajmiając
gerundium: oznajmianie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | oznajmianie |
oznajmiania |
| D. | oznajmiania |
oznajmiań |
| C. | oznajmianiu |
oznajmianiom |
| B. | oznajmianie |
oznajmiania |
| N. | oznajmianiem |
oznajmianiami |
| Ms. | oznajmianiu |
oznajmianiach |
| W. | oznajmianie |
oznajmiania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: oznajmiający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | oznajmiający |
oznajmiający |
oznajmiający |
oznajmiające |
oznajmiająca |
| D. | oznajmiającego |
oznajmiającego |
oznajmiającego |
oznajmiającego |
oznajmiającej |
| C. | oznajmiającemu |
oznajmiającemu |
oznajmiającemu |
oznajmiającemu |
oznajmiającej |
| B. | oznajmiającego |
oznajmiającego |
oznajmiający |
oznajmiające |
oznajmiającą |
| N. | oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającą |
| Ms. | oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | oznajmiający |
oznajmiający |
oznajmiające |
oznajmiające |
| D. | oznajmiających |
oznajmiających |
oznajmiających |
oznajmiających |
| C. | oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającym |
oznajmiającym |
| B. | oznajmiających |
oznajmiających |
oznajmiających |
oznajmiające |
| N. | oznajmiającymi |
oznajmiającymi |
oznajmiającymi |
oznajmiającymi |
| Ms. | oznajmiających |
oznajmiających |
oznajmiających |
oznajmiających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: oznajmiany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | oznajmiany |
oznajmiany |
oznajmiany |
oznajmiane |
oznajmiana |
| D. | oznajmianego |
oznajmianego |
oznajmianego |
oznajmianego |
oznajmianej |
| C. | oznajmianemu |
oznajmianemu |
oznajmianemu |
oznajmianemu |
oznajmianej |
| B. | oznajmianego |
oznajmianego |
oznajmiany |
oznajmiane |
oznajmianą |
| N. | oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianą |
| Ms. | oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | oznajmiani |
oznajmiani |
oznajmiane |
oznajmiane |
| D. | oznajmianych |
oznajmianych |
oznajmianych |
oznajmianych |
| C. | oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianym |
oznajmianym |
| B. | oznajmianych |
oznajmianych |
oznajmianych |
oznajmiane |
| N. | oznajmianymi |
oznajmianymi |
oznajmianymi |
oznajmianymi |
| Ms. | oznajmianych |
oznajmianych |
oznajmianych |
oznajmianych |
odpowiednik aspektowy: oznajmić
Składnia
|
+ | oznajmiać | + |
CO +
(KOMU) +
(CZYM)
|