UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyświęcać

Chronologizacja

1814, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyświęcam
wyświęcamy
2 os. wyświęcasz
wyświęcacie
3 os. wyświęca
wyświęcają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyświęcałem
+(e)m wyświęcał
wyświęcałam
+(e)m wyświęcała
wyświęcałom
+(e)m wyświęcało
wyświęcaliśmy
+(e)śmy wyświęcali
wyświęcałyśmy
+(e)śmy wyświęcały
2 os. wyświęcałeś
+(e)ś wyświęcał
wyświęcałaś
+(e)ś wyświęcała
wyświęcałoś
+(e)ś wyświęcało
wyświęcaliście
+(e)ście wyświęcali
wyświęcałyście
+(e)ście wyświęcały
3 os. wyświęcał
wyświęcała
wyświęcało
wyświęcali
wyświęcały

bezosobnik: wyświęcano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyświęcał
będę wyświęcać
będę wyświęcała
będę wyświęcać
będę wyświęcało
będę wyświęcać
będziemy wyświęcali
będziemy wyświęcać
będziemy wyświęcały
będziemy wyświęcać
2 os. będziesz wyświęcał
będziesz wyświęcać
będziesz wyświęcała
będziesz wyświęcać
będziesz wyświęcało
będziesz wyświęcać
będziecie wyświęcali
będziecie wyświęcać
będziecie wyświęcały
będziecie wyświęcać
3 os. będzie wyświęcał
będzie wyświęcać
będzie wyświęcała
będzie wyświęcać
będzie wyświęcało
będzie wyświęcać
będą wyświęcali
będą wyświęcać
będą wyświęcały
będą wyświęcać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyświęcajmy
2 os. wyświęcaj
wyświęcajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyświęcałbym
bym wyświęcał
wyświęcałabym
bym wyświęcała
wyświęcałobym
bym wyświęcało
wyświęcalibyśmy
byśmy wyświęcali
wyświęcałybyśmy
byśmy wyświęcały
2 os. wyświęcałbyś
byś wyświęcał
wyświęcałabyś
byś wyświęcała
wyświęcałobyś
byś wyświęcało
wyświęcalibyście
byście wyświęcali
wyświęcałybyście
byście wyświęcały
3 os. wyświęcałby
by wyświęcał
wyświęcałaby
by wyświęcała
wyświęcałoby
by wyświęcało
wyświęcaliby
by wyświęcali
wyświęcałyby
by wyświęcały

bezosobnik: wyświęcano by

bezokolicznik: wyświęcać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyświęcając

gerundium: wyświęcanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyświęcanie
wyświęcania
D. wyświęcania
wyświęcań
C. wyświęcaniu
wyświęcaniom
B. wyświęcanie
wyświęcania
N. wyświęcaniem
wyświęcaniami
Ms. wyświęcaniu
wyświęcaniach
W. wyświęcanie
wyświęcania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyświęcający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyświęcający
wyświęcający
wyświęcający
wyświęcające
wyświęcająca
D. wyświęcającego
wyświęcającego
wyświęcającego
wyświęcającego
wyświęcającej
C. wyświęcającemu
wyświęcającemu
wyświęcającemu
wyświęcającemu
wyświęcającej
B. wyświęcającego
wyświęcającego
wyświęcający
wyświęcające
wyświęcającą
N. wyświęcającym
wyświęcającym
wyświęcającym
wyświęcającym
wyświęcającą
Ms. wyświęcającym
wyświęcającym
wyświęcającym
wyświęcającym
wyświęcającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyświęcający
wyświęcający
wyświęcające
wyświęcające
D. wyświęcających
wyświęcających
wyświęcających
wyświęcających
C. wyświęcającym
wyświęcającym
wyświęcającym
wyświęcającym
B. wyświęcających
wyświęcających
wyświęcających
wyświęcające
N. wyświęcającymi
wyświęcającymi
wyświęcającymi
wyświęcającymi
Ms. wyświęcających
wyświęcających
wyświęcających
wyświęcających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyświęcany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyświęcany
wyświęcany
wyświęcany
wyświęcane
wyświęcana
D. wyświęcanego
wyświęcanego
wyświęcanego
wyświęcanego
wyświęcanej
C. wyświęcanemu
wyświęcanemu
wyświęcanemu
wyświęcanemu
wyświęcanej
B. wyświęcanego
wyświęcanego
wyświęcany
wyświęcane
wyświęcaną
N. wyświęcanym
wyświęcanym
wyświęcanym
wyświęcanym
wyświęcaną
Ms. wyświęcanym
wyświęcanym
wyświęcanym
wyświęcanym
wyświęcanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyświęcani
wyświęcani
wyświęcane
wyświęcane
D. wyświęcanych
wyświęcanych
wyświęcanych
wyświęcanych
C. wyświęcanym
wyświęcanym
wyświęcanym
wyświęcanym
B. wyświęcanych
wyświęcanych
wyświęcanych
wyświęcane
N. wyświęcanymi
wyświęcanymi
wyświęcanymi
wyświęcanymi
Ms. wyświęcanych
wyświęcanych
wyświęcanych
wyświęcanych

odpowiednik aspektowy: wyświęcić

Pochodzenie

Zob. święcić

1. biskupów

Definicja

udzielać święceń kapłańskich

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  święcić

Połączenia

  • wyświęcać biskupów, diakonów, duchownych, kapłanów, księży, mnichów; żonatych (mężczyzn); wyświęcanie kobiet
  • wyświęcać na biskupów, na kapłanów, na księży
  • możliwość, tradycja, zakaz wyświęcania; prawo do wyświęcania, zgoda; zezwolić/zezwalać na wyświęcanie

Cytaty

[...] święceń udzielał mi książę kardynał Adam Sapieha. Ten sam, który cztery lata wcześniej wyświęcał Karola Wojtyłę.

źródło: NKJP: Franciszek kardynał Macharski: Kard. Macharski: On zostawił nam skarb, Gazeta Krakowska, 2008-04-02

W Skierniewicach zaczął prymas Łubieński wyświęcać biskupów.

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane : rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Wśród uczonych panuje communis opinio, że wspólnoty monastyczne były wrogo nastawione do wyświęcania mnichów na kapłanów, że eremici odmawiali przyjęcia święceń kapłańskich, ale jest to schemat, który narzuca literatura monastyczna.

źródło: NKJP: Waldemar Ceran: Historia i bibliografia rozumowana bizantynologii polskiej (1800-1998), 1999

Po podjęciu przez Synod Kościoła Anglii decyzji o wyświęcaniu kobiet na kapłanów i oświadczeniach Watykanu w tej sprawie perspektywa zjednoczenia obu Kościołów stała się zupełnie nierealna, choć wydawała się już całkiem bliska.

źródło: NKJP: Maciej Zięba: Niezwykły pontyfikat / z M. Ziębą rozmawia Adam Pawłowicz, 1997

Składnia

bez ograniczeń + wyświęcać +
KOGO + (na KOGO)

2. kościół

Definicja

nadawać jakimś przedmiotom, obiektom charakter sakralny podczas stosownego obrzędu liturgicznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  poświęcać

Cytaty

[...] w miesiącu kislew (listopad-grudzień) przypada trwające 8 dni Święto Świateł - Chanuka (hebr. odnowienie). Przypomina ono o cudzie, jaki wydarzył się podczas ponownego wyświęcania zbezczeszczonej Świątyni Jerozolimskiej [...].

źródło: NKJP: Święta żydowskie, Polityka, 2008-05-07

[...] chórzyści biorą udział w corocznych Zjazdach Chórów Kościelnych Okręgu Północnego w Archidiecezji Poznańskiej. Zespół towarzyszy wszystkim ważniejszym uroczystościom religijnym, m.in. wyświęcaniu kaplicy w Kuźniczce, poświęceniu figury ku czci Serca Jezusowego w Mężyku,

źródło: NKJP: ŻYR RAT: Wieczór Kolęd, Gazeta Poznańska, 2003-01-21

Składnia

bez ograniczeń + wyświęcać +
CO

3. sztandar

Definicja

powierzać opiece Bożej zwierzęta, przedmioty, żywioły poprzez odmówienie stosownych modlitw i pokropienie ich wodą święconą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  poświęcać, święcić

Cytaty

[...] w 1992 roku doszło do rozłamu w tutejszym Kościele prawosławnym i nie bardzo wiadomo, kto ma sztandary wyświęcać. Za rządów postkomunistów robił to sprawujący swój urząd jeszcze za czasów komunizmu patriarcha Maksym, który nie jest uznawany przez część wyższego duchowieństwa [...]

źródło: NKJP: Car schizmatyk?, Dziennik Polski, 1999-01-07

Niech dobrze służy i nie zacieka - mówił ks. Grzegorz Dałkowski z Kórnika wyświęcając wczoraj salę gimnastyczną w formie ... namiotu.

źródło: NKJP: RD: Blisko Poznania, Gazeta Poznańska, 2004-02-17

Składnia

bez ograniczeń + wyświęcać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 06.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json