UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyświadczyć

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od: świadczyć (zob.)

Definicja

książk. 
uczynić dla kogoś coś, co może być ocenione przy użyciu sąsiadującego rzeczownika

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • partia wyświadczyła komuś coś; Duńczycy wyświadczyli komuś coś
  • wyświadczyć ludziom; przedsiębiorstwu, sprzedawcom
  • wyświadczyć grzeczność, przysługę, uprzejmość, usługę

Cytaty

Podobnie jak w roku 1864, Duńczycy wyświadczyli Bismarckowi przysługę tym, że nie mieli racji, tak w roku 1870 zrobiła to polityka francuska, wszczynając na podstawie nieważkiej jak piórko okoliczności europejski dramat.

źródło: NKJP: Golo Mann: Żelazny kanclerz, Gazeta Wyborcza, 1997-12-13

Teraz głos zabierze pan senator Zbigniew Kulak, a następnie pan senator Romaszewski, który wyświadczył grzeczność panu senatorowi Kulakowi, przepuszczając go w kolejce.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 20. posiedzenia Senatu RP w dniu 3 lipca 2002 r.

Ich związek jest rodzajem wzajemnego wyświadczenia sobie przysługi - na przykład on chce mieć żonę ze względu na rodziców i dla utrzymania pozycji zawodowej, ona chce raz na zawsze odsunąć docinki o staropanieństwie i wyzwolić się z samotności.

źródło: NKJP: Ewa Gozdawa: Dziewczyny chłopców, którzy wolą chłopców, 2001, prasa

Pootwierali więc oficerskie szkoły i drogi awansu także dla Uzbeków, licząc, że w zamian za wyświadczone dobrodziejstwa okażą się wiernymi i ofiarnymi żołnierzami.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyświadczę
wyświadczymy
2 os. wyświadczysz
wyświadczycie
3 os. wyświadczy
wyświadczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyświadczyłem
+(e)m wyświadczył
wyświadczyłam
+(e)m wyświadczyła
wyświadczyłom
+(e)m wyświadczyło
wyświadczyliśmy
+(e)śmy wyświadczyli
wyświadczyłyśmy
+(e)śmy wyświadczyły
2 os. wyświadczyłeś
+(e)ś wyświadczył
wyświadczyłaś
+(e)ś wyświadczyła
wyświadczyłoś
+(e)ś wyświadczyło
wyświadczyliście
+(e)ście wyświadczyli
wyświadczyłyście
+(e)ście wyświadczyły
3 os. wyświadczył
wyświadczyła
wyświadczyło
wyświadczyli
wyświadczyły

bezosobnik: wyświadczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyświadczmy
2 os. wyświadcz
wyświadczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyświadczyłbym
bym wyświadczył
wyświadczyłabym
bym wyświadczyła
wyświadczyłobym
bym wyświadczyło
wyświadczylibyśmy
byśmy wyświadczyli
wyświadczyłybyśmy
byśmy wyświadczyły
2 os. wyświadczyłbyś
byś wyświadczył
wyświadczyłabyś
byś wyświadczyła
wyświadczyłobyś
byś wyświadczyło
wyświadczylibyście
byście wyświadczyli
wyświadczyłybyście
byście wyświadczyły
3 os. wyświadczyłby
by wyświadczył
wyświadczyłaby
by wyświadczyła
wyświadczyłoby
by wyświadczyło
wyświadczyliby
by wyświadczyli
wyświadczyłyby
by wyświadczyły

bezosobnik: wyświadczono by

bezokolicznik: wyświadczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyświadczywszy

gerundium: wyświadczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyświadczenie
wyświadczenia
D. wyświadczenia
wyświadczeń
C. wyświadczeniu
wyświadczeniom
B. wyświadczenie
wyświadczenia
N. wyświadczeniem
wyświadczeniami
Ms. wyświadczeniu
wyświadczeniach
W. wyświadczenie
wyświadczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyświadczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyświadczony
wyświadczony
wyświadczony
wyświadczone
wyświadczona
D. wyświadczonego
wyświadczonego
wyświadczonego
wyświadczonego
wyświadczonej
C. wyświadczonemu
wyświadczonemu
wyświadczonemu
wyświadczonemu
wyświadczonej
B. wyświadczonego
wyświadczonego
wyświadczony
wyświadczone
wyświadczoną
N. wyświadczonym
wyświadczonym
wyświadczonym
wyświadczonym
wyświadczoną
Ms. wyświadczonym
wyświadczonym
wyświadczonym
wyświadczonym
wyświadczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyświadczeni
wyświadczeni
wyświadczone
wyświadczone
D. wyświadczonych
wyświadczonych
wyświadczonych
wyświadczonych
C. wyświadczonym
wyświadczonym
wyświadczonym
wyświadczonym
B. wyświadczonych
wyświadczonych
wyświadczonych
wyświadczone
N. wyświadczonymi
wyświadczonymi
wyświadczonymi
wyświadczonymi
Ms. wyświadczonych
wyświadczonych
wyświadczonych
wyświadczonych

odpowiedniki aspektowe: świadczyć , wyświadczać

Składnia

bez ograniczeń + wyświadczyć +
KOMU + CO
Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json