UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

charakteryzować

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

łac. śred. characterizare

z gr. charaktērízein 'piętnować (znakować piętnem), znamionować, oznaczać'

1. postać

Definicja

książk. 
opisywać, wymieniając specyficzne cechy kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  określać, przedstawiać

Połączenia

  • charakteryzować bohatera, czyjś portret, postać, sylwetkę; problem, sytuację, zagadnienie

Cytaty

Mówca charakteryzuje go nieco odmiennie, jako człowieka spokojnego i zrównoważonego, o umyśle wyjątkowo ścisłym i tytanicznej wprost pracowitości.

źródło: KWSJP: Jan Sobczak: Wieczór wspomnień, Z pola walki, 1964, nr 1

Porucznik Pilarz charakteryzuje ich tak: - Bardzo grzeczni, dobrze wychowani, trochę zdziwieni tym, że wtrącamy się do prywatnych interesów.

źródło: KWSJP: Roman Kubiak, Paweł Patora: Tekstylny przekręt, Super Express, 1998, nr 10/3

Psychologowie, charakteryzując morderców-psychopatów, zwracają często uwagę na ich kompleks niedocenienia i braku akceptacji.

źródło: KWSJP: Upiorni gwiazdorzy, CKM, nr 05/05, 1999

Jego twarz pojawia się na monitorach w domach wszystkich mężczyzn. Krótko charakteryzuje sytuację, wzywa do spiesznego opuszczenia Aglomeracji.

źródło: KWSJP: Marcin Wolski: Enklawa.Neomatriarchat.Świnka, 1982

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. charakteryzuję
charakteryzujemy
2 os. charakteryzujesz
charakteryzujecie
3 os. charakteryzuje
charakteryzują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. charakteryzowałem
+(e)m charakteryzował
charakteryzowałam
+(e)m charakteryzowała
charakteryzowałom
+(e)m charakteryzowało
charakteryzowaliśmy
+(e)śmy charakteryzowali
charakteryzowałyśmy
+(e)śmy charakteryzowały
2 os. charakteryzowałeś
+(e)ś charakteryzował
charakteryzowałaś
+(e)ś charakteryzowała
charakteryzowałoś
+(e)ś charakteryzowało
charakteryzowaliście
+(e)ście charakteryzowali
charakteryzowałyście
+(e)ście charakteryzowały
3 os. charakteryzował
charakteryzowała
charakteryzowało
charakteryzowali
charakteryzowały

bezosobnik: charakteryzowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę charakteryzował
będę charakteryzować
będę charakteryzowała
będę charakteryzować
będę charakteryzowało
będę charakteryzować
będziemy charakteryzowali
będziemy charakteryzować
będziemy charakteryzowały
będziemy charakteryzować
2 os. będziesz charakteryzował
będziesz charakteryzować
będziesz charakteryzowała
będziesz charakteryzować
będziesz charakteryzowało
będziesz charakteryzować
będziecie charakteryzowali
będziecie charakteryzować
będziecie charakteryzowały
będziecie charakteryzować
3 os. będzie charakteryzował
będzie charakteryzować
będzie charakteryzowała
będzie charakteryzować
będzie charakteryzowało
będzie charakteryzować
będą charakteryzowali
będą charakteryzować
będą charakteryzowały
będą charakteryzować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. charakteryzujmy
2 os. charakteryzuj
charakteryzujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. charakteryzowałbym
bym charakteryzował
charakteryzowałabym
bym charakteryzowała
charakteryzowałobym
bym charakteryzowało
charakteryzowalibyśmy
byśmy charakteryzowali
charakteryzowałybyśmy
byśmy charakteryzowały
2 os. charakteryzowałbyś
byś charakteryzował
charakteryzowałabyś
byś charakteryzowała
charakteryzowałobyś
byś charakteryzowało
charakteryzowalibyście
byście charakteryzowali
charakteryzowałybyście
byście charakteryzowały
3 os. charakteryzowałby
by charakteryzował
charakteryzowałaby
by charakteryzowała
charakteryzowałoby
by charakteryzowało
charakteryzowaliby
by charakteryzowali
charakteryzowałyby
by charakteryzowały

bezosobnik: charakteryzowano by

bezokolicznik: charakteryzować

imiesłów przysłówkowy współczesny: charakteryzując

gerundium: charakteryzowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. charakteryzowanie
charakteryzowania
D. charakteryzowania
charakteryzowań
C. charakteryzowaniu
charakteryzowaniom
B. charakteryzowanie
charakteryzowania
N. charakteryzowaniem
charakteryzowaniami
Ms. charakteryzowaniu
charakteryzowaniach
W. charakteryzowanie
charakteryzowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: charakteryzujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. charakteryzujący
charakteryzujący
charakteryzujący
charakteryzujące
charakteryzująca
D. charakteryzującego
charakteryzującego
charakteryzującego
charakteryzującego
charakteryzującej
C. charakteryzującemu
charakteryzującemu
charakteryzującemu
charakteryzującemu
charakteryzującej
B. charakteryzującego
charakteryzującego
charakteryzujący
charakteryzujące
charakteryzującą
N. charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującą
Ms. charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. charakteryzujący
charakteryzujący
charakteryzujące
charakteryzujące
D. charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących
C. charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
B. charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujące
N. charakteryzującymi
charakteryzującymi
charakteryzującymi
charakteryzującymi
Ms. charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: charakteryzowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. charakteryzowany
charakteryzowany
charakteryzowany
charakteryzowane
charakteryzowana
D. charakteryzowanego
charakteryzowanego
charakteryzowanego
charakteryzowanego
charakteryzowanej
C. charakteryzowanemu
charakteryzowanemu
charakteryzowanemu
charakteryzowanemu
charakteryzowanej
B. charakteryzowanego
charakteryzowanego
charakteryzowany
charakteryzowane
charakteryzowaną
N. charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowaną
Ms. charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. charakteryzowani
charakteryzowani
charakteryzowane
charakteryzowane
D. charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych
C. charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
B. charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowane
N. charakteryzowanymi
charakteryzowanymi
charakteryzowanymi
charakteryzowanymi
Ms. charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych

odpowiednik aspektowy: scharakteryzować

Składnia

Rzosobowy + charakteryzować +
KOGO/CO + (JAK)
Rzosobowy + charakteryzować +
KOGO/CO + (jako KOGO/CO)

2. o cesze

Definicja

książk. 
występować jako specyficzna cecha kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cechować

Połączenia

  • ciekawość, dobre serce, niestałość, wrogość, wytrzymałość, zdolność charakteryzuje kogoś; parametr, współczynnik charakteryzuje coś

Cytaty

Rycerstwo polskie charakteryzowało silne poczucie godności i honoru oraz wierności sztandarom i symbolom.

źródło: KWSJP: Jacek Jakubiak: Żarski garnizon, Kronika Ziemi Żarskiej, 1997, nr 4

Wilhelma II, jako cesarza, charakteryzowały: chorobliwa wręcz megalomania, zamiłowanie do pustosłowia, brak właśnie tak przezeń oficjalnie głoszonych cnót pruskich.

źródło: KWSJP: Józef Włodarski: Cesarz II Rzeszy Niemieckiej Wilhelm II w Pasłęku, 2004

Kraje słabiej rozwinięte charakteryzuje także wysoki poziom nierówności.

źródło: KWSJP: Tomasz Borejza: Szok po terapii, Trybuna, 2006

Chorobę charakteryzuje wysoka śmiertelność.

źródło: KWSJP: Bożena Stasiak: Lecieli z cholerą, Super Express, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. charakteryzuję
charakteryzujemy
2 os. charakteryzujesz
charakteryzujecie
3 os. charakteryzuje
charakteryzują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. charakteryzowałem
+(e)m charakteryzował
charakteryzowałam
+(e)m charakteryzowała
charakteryzowałom
+(e)m charakteryzowało
charakteryzowaliśmy
+(e)śmy charakteryzowali
charakteryzowałyśmy
+(e)śmy charakteryzowały
2 os. charakteryzowałeś
+(e)ś charakteryzował
charakteryzowałaś
+(e)ś charakteryzowała
charakteryzowałoś
+(e)ś charakteryzowało
charakteryzowaliście
+(e)ście charakteryzowali
charakteryzowałyście
+(e)ście charakteryzowały
3 os. charakteryzował
charakteryzowała
charakteryzowało
charakteryzowali
charakteryzowały

bezosobnik: charakteryzowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę charakteryzował
będę charakteryzować
będę charakteryzowała
będę charakteryzować
będę charakteryzowało
będę charakteryzować
będziemy charakteryzowali
będziemy charakteryzować
będziemy charakteryzowały
będziemy charakteryzować
2 os. będziesz charakteryzował
będziesz charakteryzować
będziesz charakteryzowała
będziesz charakteryzować
będziesz charakteryzowało
będziesz charakteryzować
będziecie charakteryzowali
będziecie charakteryzować
będziecie charakteryzowały
będziecie charakteryzować
3 os. będzie charakteryzował
będzie charakteryzować
będzie charakteryzowała
będzie charakteryzować
będzie charakteryzowało
będzie charakteryzować
będą charakteryzowali
będą charakteryzować
będą charakteryzowały
będą charakteryzować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. charakteryzujmy
2 os. charakteryzuj
charakteryzujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. charakteryzowałbym
bym charakteryzował
charakteryzowałabym
bym charakteryzowała
charakteryzowałobym
bym charakteryzowało
charakteryzowalibyśmy
byśmy charakteryzowali
charakteryzowałybyśmy
byśmy charakteryzowały
2 os. charakteryzowałbyś
byś charakteryzował
charakteryzowałabyś
byś charakteryzowała
charakteryzowałobyś
byś charakteryzowało
charakteryzowalibyście
byście charakteryzowali
charakteryzowałybyście
byście charakteryzowały
3 os. charakteryzowałby
by charakteryzował
charakteryzowałaby
by charakteryzowała
charakteryzowałoby
by charakteryzowało
charakteryzowaliby
by charakteryzowali
charakteryzowałyby
by charakteryzowały

bezosobnik: charakteryzowano by

bezokolicznik: charakteryzować

imiesłów przysłówkowy współczesny: charakteryzując

gerundium: charakteryzowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. charakteryzowanie
charakteryzowania
D. charakteryzowania
charakteryzowań
C. charakteryzowaniu
charakteryzowaniom
B. charakteryzowanie
charakteryzowania
N. charakteryzowaniem
charakteryzowaniami
Ms. charakteryzowaniu
charakteryzowaniach
W. charakteryzowanie
charakteryzowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: charakteryzujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. charakteryzujący
charakteryzujący
charakteryzujący
charakteryzujące
charakteryzująca
D. charakteryzującego
charakteryzującego
charakteryzującego
charakteryzującego
charakteryzującej
C. charakteryzującemu
charakteryzującemu
charakteryzującemu
charakteryzującemu
charakteryzującej
B. charakteryzującego
charakteryzującego
charakteryzujący
charakteryzujące
charakteryzującą
N. charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującą
Ms. charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. charakteryzujący
charakteryzujący
charakteryzujące
charakteryzujące
D. charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących
C. charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
B. charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujące
N. charakteryzującymi
charakteryzującymi
charakteryzującymi
charakteryzującymi
Ms. charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: charakteryzowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. charakteryzowany
charakteryzowany
charakteryzowany
charakteryzowane
charakteryzowana
D. charakteryzowanego
charakteryzowanego
charakteryzowanego
charakteryzowanego
charakteryzowanej
C. charakteryzowanemu
charakteryzowanemu
charakteryzowanemu
charakteryzowanemu
charakteryzowanej
B. charakteryzowanego
charakteryzowanego
charakteryzowany
charakteryzowane
charakteryzowaną
N. charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowaną
Ms. charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. charakteryzowani
charakteryzowani
charakteryzowane
charakteryzowane
D. charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych
C. charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
B. charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowane
N. charakteryzowanymi
charakteryzowanymi
charakteryzowanymi
charakteryzowanymi
Ms. charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych

Składnia

Rznieżywotny + charakteryzować +
KOGO/CO

3. aktora

Definicja

film. 
zmieniać czyjś wygląd za pomocą makijażu, fryzury i stroju

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka teatr

Połączenia

  • charakteryzować aktora, aktorkę, śpiewaczkę

Cytaty

W Los Angeles otworzył drogerię i charakteryzował aktorów z Hollywood.

źródło: Internet

Metamorfozy, jakie na oczach widzów przechodzi Eddie Murphy wcielając się w kolejne postaci, były możliwe dzięki mistrzostwu Ricka Bakera, który każdego dnia poświęcał od 3 do 5 godzin na charakteryzowanie aktora.

źródło: NKJP: Eddie w klanie Klumpów, Dziennik Polski, 2000-10-07

W wybudowanym zapleczu teatralnym doskonale charakteryzowano jeńców na wartowników. Wręczane im karabiny były sklejone i wyprofilowane z papieru.

źródło: NKJP: Jerzy Tepli: Niepokonani: Dziennik Zachodni, 2006-12-01

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. charakteryzuję
charakteryzujemy
2 os. charakteryzujesz
charakteryzujecie
3 os. charakteryzuje
charakteryzują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. charakteryzowałem
+(e)m charakteryzował
charakteryzowałam
+(e)m charakteryzowała
charakteryzowałom
+(e)m charakteryzowało
charakteryzowaliśmy
+(e)śmy charakteryzowali
charakteryzowałyśmy
+(e)śmy charakteryzowały
2 os. charakteryzowałeś
+(e)ś charakteryzował
charakteryzowałaś
+(e)ś charakteryzowała
charakteryzowałoś
+(e)ś charakteryzowało
charakteryzowaliście
+(e)ście charakteryzowali
charakteryzowałyście
+(e)ście charakteryzowały
3 os. charakteryzował
charakteryzowała
charakteryzowało
charakteryzowali
charakteryzowały

bezosobnik: charakteryzowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę charakteryzował
będę charakteryzować
będę charakteryzowała
będę charakteryzować
będę charakteryzowało
będę charakteryzować
będziemy charakteryzowali
będziemy charakteryzować
będziemy charakteryzowały
będziemy charakteryzować
2 os. będziesz charakteryzował
będziesz charakteryzować
będziesz charakteryzowała
będziesz charakteryzować
będziesz charakteryzowało
będziesz charakteryzować
będziecie charakteryzowali
będziecie charakteryzować
będziecie charakteryzowały
będziecie charakteryzować
3 os. będzie charakteryzował
będzie charakteryzować
będzie charakteryzowała
będzie charakteryzować
będzie charakteryzowało
będzie charakteryzować
będą charakteryzowali
będą charakteryzować
będą charakteryzowały
będą charakteryzować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. charakteryzujmy
2 os. charakteryzuj
charakteryzujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. charakteryzowałbym
bym charakteryzował
charakteryzowałabym
bym charakteryzowała
charakteryzowałobym
bym charakteryzowało
charakteryzowalibyśmy
byśmy charakteryzowali
charakteryzowałybyśmy
byśmy charakteryzowały
2 os. charakteryzowałbyś
byś charakteryzował
charakteryzowałabyś
byś charakteryzowała
charakteryzowałobyś
byś charakteryzowało
charakteryzowalibyście
byście charakteryzowali
charakteryzowałybyście
byście charakteryzowały
3 os. charakteryzowałby
by charakteryzował
charakteryzowałaby
by charakteryzowała
charakteryzowałoby
by charakteryzowało
charakteryzowaliby
by charakteryzowali
charakteryzowałyby
by charakteryzowały

bezosobnik: charakteryzowano by

bezokolicznik: charakteryzować

imiesłów przysłówkowy współczesny: charakteryzując

gerundium: charakteryzowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. charakteryzowanie
charakteryzowania
D. charakteryzowania
charakteryzowań
C. charakteryzowaniu
charakteryzowaniom
B. charakteryzowanie
charakteryzowania
N. charakteryzowaniem
charakteryzowaniami
Ms. charakteryzowaniu
charakteryzowaniach
W. charakteryzowanie
charakteryzowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: charakteryzujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. charakteryzujący
charakteryzujący
charakteryzujący
charakteryzujące
charakteryzująca
D. charakteryzującego
charakteryzującego
charakteryzującego
charakteryzującego
charakteryzującej
C. charakteryzującemu
charakteryzującemu
charakteryzującemu
charakteryzującemu
charakteryzującej
B. charakteryzującego
charakteryzującego
charakteryzujący
charakteryzujące
charakteryzującą
N. charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującą
Ms. charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. charakteryzujący
charakteryzujący
charakteryzujące
charakteryzujące
D. charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących
C. charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
charakteryzującym
B. charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujące
N. charakteryzującymi
charakteryzującymi
charakteryzującymi
charakteryzującymi
Ms. charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących
charakteryzujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: charakteryzowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. charakteryzowany
charakteryzowany
charakteryzowany
charakteryzowane
charakteryzowana
D. charakteryzowanego
charakteryzowanego
charakteryzowanego
charakteryzowanego
charakteryzowanej
C. charakteryzowanemu
charakteryzowanemu
charakteryzowanemu
charakteryzowanemu
charakteryzowanej
B. charakteryzowanego
charakteryzowanego
charakteryzowany
charakteryzowane
charakteryzowaną
N. charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowaną
Ms. charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. charakteryzowani
charakteryzowani
charakteryzowane
charakteryzowane
D. charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych
C. charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
charakteryzowanym
B. charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowane
N. charakteryzowanymi
charakteryzowanymi
charakteryzowanymi
charakteryzowanymi
Ms. charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych
charakteryzowanych

odpowiednik aspektowy: ucharakteryzować

Składnia

Rzosobowy + charakteryzować +
KOGO + (na KOGO)
Data ostatniej modyfikacji: 07.10.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json