UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyświęcić

Chronologizacja

1618, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyświęcę
 wyświęcimy
2 os. wyświęcisz
 wyświęcicie
3 os. wyświęci
 wyświęcą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyświęciłem
+(e)m wyświęcił
 wyświęciłam
+(e)m wyświęciła
 wyświęciłom
+(e)m wyświęciło
 wyświęciliśmy
+(e)śmy wyświęcili
 wyświęciłyśmy
+(e)śmy wyświęciły
2 os. wyświęciłeś
+(e)ś wyświęcił
 wyświęciłaś
+(e)ś wyświęciła
 wyświęciłoś
+(e)ś wyświęciło
 wyświęciliście
+(e)ście wyświęcili
 wyświęciłyście
+(e)ście wyświęciły
3 os. wyświęcił
 wyświęciła
 wyświęciło
 wyświęcili
 wyświęciły

bezosobnik: wyświęcono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyświęćmy
2 os. wyświęć
 wyświęćcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyświęciłbym
bym wyświęcił
 wyświęciłabym
bym wyświęciła
 wyświęciłobym
bym wyświęciło
 wyświęcilibyśmy
byśmy wyświęcili
 wyświęciłybyśmy
byśmy wyświęciły
2 os. wyświęciłbyś
byś wyświęcił
 wyświęciłabyś
byś wyświęciła
 wyświęciłobyś
byś wyświęciło
 wyświęcilibyście
byście wyświęcili
 wyświęciłybyście
byście wyświęciły
3 os. wyświęciłby
by wyświęcił
 wyświęciłaby
by wyświęciła
 wyświęciłoby
by wyświęciło
 wyświęciliby
by wyświęcili
 wyświęciłyby
by wyświęciły

bezosobnik: wyświęcono by

bezokolicznik: wyświęcić

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

wyświęciwszy

gerundium: wyświęcenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyświęcony

odpowiednik aspektowy: wyświęcać

Pochodzenie

Zob. święty

1. biskupa

Definicja

udzielić święceń kapłańskich

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Połączenia

  • biskup, papież; kardynał Adam Stefan Sapieha; Lefebvre wyświęcił kogoś
  • wyświęcić biskupów, diakonów, duchownych, kapłanów, księży; Karola Wojtyłę
  • wyświęcić bez zgody papieża; wyświęcić na arcybiskupa, na biskupa, na diakona, na kapłana, na księdza, na mnicha, na pastora, na prezbitera
  • akt, ceremonia, obrzęd, uroczystość wyświęcenia

Cytaty

[...] 6 stycznia 1979 roku w Rzymie Jan Paweł II wyświęcił Franciszka Macharskiego na biskupa, [...]

źródło: NKJP: Marek Bartosik: Dar najcenniejszy, Gazeta Krakowska, 2007-05-18

[...] arcybiskup gnieźnieński Janusz zatwierdził elekcję, następnego zaś roku w sobotę przed drugą niedzielą Wielkiego Postu wyświęcił elekta na kapłana, [...]

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

[...] arcybiskup Marcel Lefebvre w 1988 wyświęcił biskupów bez zgody papieża, pomimo licznych ostrzeżeń i zawieszenia w wykonywaniu czynności liturgicznych.

źródło: NKJP: Internet

Za dwa lata skończymy [...] seminarium i zostaniemy wyświęceni na księży... Jak Bóg da..

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: 21:37, 2010

Składnia

bez ograniczeń + wyświęcić +
KOGO + (na KOGO)

2. kościół

Definicja

nadać jakimś przedmiotom, obiektom charakter sakralny podczas stosownego obrzędu liturgicznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  poświęcić

Połączenia

  • wyświęcić kościół, świątynię

Cytaty

[...] żarska historiografia przyjmuje 1207 rok za początek budowy kościoła, [...] Budowano bardzo wolno, tak że dopiero sto lat później, około 1310 roku, miśnieński biskup Albert mógł dokonać wyświęcenia kościoła.

źródło: NKJP: Jerzy Piotr Majchrzak: Historia, Kronika Ziemi Żarskiej, 4, 1997

W czasie majowych uroczystości, związanych z dniem urodzin Ojca Świętego, w Ludźmierzu zostanie poświęcony pomnik papieża. Wtedy też odbędzie się wyświęcenie ludźmierskiej świątyni na bazylikę mniejszą.

źródło: NKJP: Bazylika mniejsza w Ludźmierzu, Dziennik Polski, 2000-12-11

[...] biskup warmiński Łukasz Watzenrode [...] dążył do usamodzielnienia się zarówno od wpływów króla polskiego jak i wielkiego mistrza. W maju 1490 Tieffen zwrócił się pisemnie do niego o wyrażenie zgody na wyświęcenie kaplicy w Sterławkach Wielkich ku czci św. Jana Chrzciciela [...]

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + wyświęcić +
CO

3. sztandar

Definicja

powierzyć opiece Bożej zwierzęta, przedmioty, żywioły poprzez odmówienie stosownych modlitw i pokropienie ich wodą święconą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  poświęcić

Połączenia

  • wyświęcenie sztandaru

Cytaty

Wczoraj po mszy w sosnowieckiej cerkwi, podczas której wyświęcono wodę, wierni podchodzili do chrzcielnicy z butelkami, słoikami, dzbanami, by nabrać święconej wody.

źródło: NKJP: Patrycja Strąk: Dziś też Wigilia!, Dziennik Zachodni, 2003-01-06

Do dużego kosza wkładałam z mamą pisanki, szynkę, babę wielkanocną, by w kościele ksiądz wyświęcił wszystko, co przygotowaliśmy na święta - opowiada.

źródło: NKJP: Grażyna Wosińska: Kresowiacy różnych są narodów, Dziennik Bałtycki, 2000-04-20

[...] biskup drohiczyński Antoni Dydycz oraz biskup hajnowski Miron Chodakowski wyświęcili wyremontowaną niedawno część siedziby Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Siemiatyczach.

źródło: NKJP: CK: Święcenie u strażaków, Głos Siemiatycz, 2007-01-30

Początek uroczystości o godz. 11.00. W programie: nabożeństwo w kaplicy w Żurobicach, przemarsz na plac pod remizę, wyświęcenie sztandaru, wręczenie odznaczeń zasłużonym strażakom [...]

źródło: NKJP: Cezary Klimaszewski: Sztandar OSP Żurobice, Głos Siemiatycz, 2010-06-05

Składnia

bez ograniczeń + wyświęcić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 06.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN