UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

immunitet

Chronologizacja

1839, Gazeta Wielkiego Xięstwa Poznańskiego, nr 237, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. immunitet
immunitety
D. immunitetu
immunitetów
C. immunitetowi
immunitetom
B. immunitet
immunitety
N. immunitetem
immunitetami
Ms. immunitecie
immunitetach
W. immunitecie
immunitety

Pochodzenie

niem. Immunität

z łac. immūnitās 'zwolnienie z obowiązków, dyspensa'

1. poselski

Definicja

przywilej polegający na tym, że dana osoba ze względu na pełnioną funkcję nie może być aresztowana ani postawiona w stan oskarżenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przywilej

Połączenia

  • całkowity, dożywotni, formalny, osobisty; dyplomatyczny, konsularny, parlamentarny, poselski, prokuratorski, senatorski, sędziowski; cywilny, karny, procesowy, sądowy; materialny, podatkowy, polityczny; europejski, ONZ-owski immunitet
  • immunitet eurodeputowanego, głowy państwa, parlamentarzysty, posła, posłanki, sędziego
  • immunitet dla parlamentarzystów, dla prezesa, dla prezydenta, dla sędziów...
  • immunitet i mandat (poselski); przywileje i immunitety, ulgi i immunitety
  • instytucja, likwidacja, ochrona, zakres; kwestia, problem, sprawa, temat immunitetu
  • rezygnacja z immunitetu
  • głosowanie nad immunitetem; osoba, poseł, premier, senator, urzędnik państwowy... z immunitetem
  • przepis, ustawa, zapis o immunitecie
  • związany z immunitetem
  • immunitet przysługuje komuś; broni, chroni kogoś; obejmuje, wygasa
  • zrzec się immunitetu
  • mieć, ocalić, zachować, stracić, wykorzystywać, złożyć, zawiesić; przyznawać; cofnąć, odebrać, ograniczyć, uchylić, zabrać, zlikwidować, znieść immunitet
  • objąć; zasłonić się/zasłaniać się immunitetem
  • korzystać, zrezygnować z immunitetu
  • powoływać się na immunitet
  • chować się, kryć się, skryć się, ukryć się/ukrywać się za immunitetem
  • ze względu na immunitet

Cytaty

Ale senatora chronił immunitet parlamentarny. Wkrótce jednak - 1 czerwca 1993 r. - prezydent [...] rozwiązał parlament. Immunitet został automatycznie uchylony.

źródło: NKJP: Wojciech Markiewicz: Mistrz od wagi, Polityka, 2006-02-11

W pierwszych miesiącach funkcjonowania parlamentu obecnej kadencji pojawiła się inicjatywa usunięcia z konstytucji przepisu ustanawiającego formalny immunitet poselski i senatorski, lecz do dziś utknęła ona gdzieś w zakamarkach sejmowych biurek.

źródło: NKJP: Piotr Winczorek: Dojrzała czterolatka, Polityka, 2001-04-07

Celem immunitetu nie jest postawienie osoby piastującej mandat poza zasięgiem wymiaru sprawiedliwości, lecz zagwarantowanie, by mandat był wypełniany zgodnie z wolą i sumieniem [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 11.09.1996

Czy odpowie przed sądem za spowodowanie wypadku przed dziewięcioma laty? Nie wiadomo. Wciąż jest chroniony, tym razem już nie immunitetem sędziowskim, a prokuratorskim.

źródło: NKJP: Piotr Kutkowski: Równi i równiejsi?, Echo Dnia, 2004-08-06

Jak wiadomo, wszystkie immunitety przestały obowiązywać po rozwiązaniu Sejmu.

źródło: NKJP: Poprawianie prawa, Gazeta Wyborcza, 1993-06-21

2. dla miasta

Definicja

przywilej polegający na przekazaniu władzy fiskalnej i sądownictwa, nadawany przez władcę właścicielowi ziem, instytucji kościelnej lub grupie społecznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przywilej

Połączenia

  • immunitet ekonomiczny, gospodarczy, sądowy
  • nadać, przyznać immunitet

Cytaty

Król ustanowił jednocześnie jarmark roczny i targi tygodniowe oraz obdarzył nowe miasto immunitetem sądowym.

źródło: NKJP: Stanisław Marian Zajączkowski: Lokacje osad wiejskich na prawie niemieckim na obszarze przedrozbiorowego powiatu łęczyckiego do lat siedemdziesiątych szesnastego wieku, 2003

Rosnący w siłę możnowładcy - duchowni i świeccy - wymuszali na książętach immunitety, tzn. zwolnienia od świadczeń.

źródło: NKJP: Internet

Rycerstwu obdarowanemu ziemią panujący przyznawali immunitety - sądowy i gospodarczy.

źródło: NKJP: Alicja Dybkowska: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994

[...] cesarz, zgodnie z uchwałą Sejmu Rzeszy w Ratyzbonie, zażądał przywrócenia dóbr, praw i immunitetów książętom niemieckim poszkodowanym przez uchwałę Konstytuanty z dnia 4 sierpnia 1789 r.

źródło: NKJP: Zbigniew Anusik: Dyplomacja szwedzka wobec kryzysu monarchii we Francji w latach 1787-1792, 2000

Rok później ten sam książę zatwierdził klasztorowi staniąteckiemu posiadanie dóbr, między innymi Brzeźnicy, którym nadał immunitet ekonomiczny i sądowy, ponadto nadał w Brzeźnicy wolny targ z karczmami.

źródło: NKJP: Bochnia - Miasto obok miasta, Dziennik Polski, 2002-01-25

Składnia

bez ograniczeń + immunitet +
JAKI

3. w programie rozrywkowym

Definicja

środ. 
w programie rozrywkowym: przywilej polegający na tym, że zawodnik, który go zdobył, może jeden raz uniknąć eliminacji z programu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

Połączenia

  • dostać, zdobyć immunitet

Cytaty

Po degustacji goście byli jednogłośni i ocenili zaprezentowane dania jako wyśmienite. [...] W nagrodę w każdej z drużyn dwie osoby otrzymały immunitety, gwarantujące przejście do kolejnego odcinka.

źródło: Internet: sowarobert.pl

Podczas gdy Renata i Weronika odpoczywały w luksusie dzięki wygranemu w ostatnim odcinku immunitetowi, pozostali uczestnicy musieli zmierzyć się z 75-kilometrową trasą [...] i wykonaniem kilku zadań.

źródło: Magda Śleziak: Azja Express, 2016-10-27 (life4style.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 11.07.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json