UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chorągiewka

Chronologizacja

1566, SPXVI

Pochodzenie

Zob. chorągiew

1. mała

Definicja

mała chorągiew - sztandar

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  banderola
hiperonimy:  chorągiew

Połączenia

  • biała, biało-czerwona, biało-żółta, czerwona, kolorowa, żółta; mała; amerykańska, papieska; papierowa chorągiewka
  • transparenty i chorągiewki
  • chorągiewki furkoczą, powiewają; wiszą
  • machać, powiewać; ozdobić, udekorować chorągiewkami

Cytaty

Na każdym stoliku osadzona była miniaturowa chorągiewka.

źródło: NKJP: SAM: Francja w szkole: Gazeta Poznańska, 2002-12-02

Ci, którzy nie zdążą przed wyjazdem do Warszawy, Krakowa lub Wadowic kupić flagi lub chorągiewki papieskiej mogą być pewni, że tego rodzaju akcesoria będą dostępne na miejscu.

źródło: NKJP: Proszę obraz z papieżem, prasa, 2006

W koszyczku obowiązkowo musiały znaleźć się jajka pisanki lub po prostu ugotowane w wywarze z łusek cebuli, złociste albo brunatne. Sól. Chrzan. Masło. [...] Cukrowy baranek z czerwoną chorągiewką ślad dawnych czasów, kiedy na świątecznym stole pojawiało się pieczone jagnię.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Smaki polskie czyli jak się dawniej jadało, 2008

Wiatr łopocze różnobarwnymi chorągiewkami, rozciągniętymi w poprzek ulicy [...].

źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996

Trzy minuty przed czasem, o 10.57, papieski samolot z chorągiewkami w barwach Polski i Watykanu, wylądował na warszawskim lotnisku Okęcie.

źródło: NKJP: Jacek Harłukowicz; Monika Tutak; EP; IA: Chcę zaczerpnąć za źródła waszej wiary, Super Express, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chorągiewka
chorągiewki
D. chorągiewki
chorągiewek
C. chorągiewce
chorągiewkom
B. chorągiewkę
chorągiewki
N. chorągiewką
chorągiewkami
Ms. chorągiewce
chorągiewkach
W. chorągiewko
chorągiewki

2. sędziowska

Definicja

przedmiot zwykle w kształcie chorągiewki (małej chorągwi) służący sygnalizowaniu czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport przedmioty związane ze sportem

Połączenia

  • blaszana, metalowa; kornerowa, narożna, rożna chorągiewka
  • chorągiewka na dachu, na wieży; chorągiewka w narożniku boiska
  • ruch chorągiewki
  • strzał, zagranie spod chorągiewki
  • chorągiewka spada
  • podnieść, unieść chorągiewkę
  • dośrodkować, strzelić, zagrać spod chorągiewki

Cytaty

Każdy kundelek musiał przejść tor przeszkód, wykonując slalom między chorągiewkami i przeskakując przez dwie ławeczki.

źródło: NKJP: Buziak na komendę, Dziennik Polski - Kraków, 2003-10-12

Urządzenie zawiera: dwa cyferblaty, dwa przyciski pozwalające przełączać dźwignię zegara, chorągiewki, po jednej na jednym cyferblacie. Gdy chorągiewka (zazwyczaj wykonana z metalu) spadnie, gracz przekroczył czas.

źródło: NKJP: LaaknorBot: Zegar szachowy, Wikipedia.pl, 2009-03-23

Umieszczona na szczycie budynku chorągiewka wskazująca kierunek wiatru ma kształt jeża.

źródło: NKJP: Glynn Mapes: Utulić chorego..., Gazeta Wyborcza - The Wall Street Journal Europe, 1995-01-30

Dawno nie grałem w takim meczu, żeby asystent w ciągu 45 min co najmniej kilkanaście razy podnosił chorągiewkę na znak spalonego.

źródło: NKJP: W derbach lepsze Wierchy, Dziennik Polski - Podhale, 2003-05-06

Na skoczni nadal cisza, chorągiewki wzdłuż zeskoku zwisały nieruchomo.

źródło: NKJP: Lahti zdobyte!, Dziennik Polski - Sport, 2003-03-14

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chorągiewka
chorągiewki
D. chorągiewki
chorągiewek
C. chorągiewce
chorągiewkom
B. chorągiewkę
chorągiewki
N. chorągiewką
chorągiewkami
Ms. chorągiewce
chorągiewkach
W. chorągiewko
chorągiewki

3. pióra

Definicja

miękka część pióra ptasiego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

Połączenia

  • chorągiewka pióra
  • promienie, wierzchołek chorągiewki

Cytaty

Pióra te mają wydłużoną, nitkowatą stosinę, od której odchodzi szczątkowa chorągiewka.

źródło: NKJP: Jan Zarzycki, Jan Kuryszko: Anatomia mikroskopowa zwierząt domowych i człowieka, 1995

Dopiero na samym jej końcu, prawie pół metra od skrzydła, obrastała stosinę bujna, szeroka chorągiewka piórowa. Ona to sprawiała wrażenie osobnego ptaszka, lecącego tuż za lelkiem, wrażenie tym bardziej złudne, że w mroku nie widziało się cienkiej stosiny.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Nowa przygoda: Gwinea, 1962

Oś pióra to stosina i dudka, na niej po obu stronach osadzone są promienie, które zaopatrzone są w niewielkie promyczki. Na promyczkach są haczyki. Dzięki tym haczykom promienie są połączone ze sobą i tworzą chorągiewkę, która spełnia rolę powierzchni nośnej.

źródło: NKJP: Adam Wajrak: Światowe Dni Ptaków, Gazeta Wyborcza, 1993-10-09

Po obu stronach stosiny rozciągają się chorągiewki: zewnętrzna patrząc od strony skraju skrzydła i wewnętrzna
(zwykle szersza) [...].

źródło: Internet

Na szczycie drzewa znajdowały się trzy samce [...] trzepotały czerwono-brązowo-zielonymi skrzydłami i [...] spoglądały na wystające z krótkiego ogona dwie bardzo wydłużone sterówki, pozbawione chorągiewek i tylko na samym końcu tworzące jakby zaokrąglone płatki.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chorągiewka
chorągiewki
D. chorągiewki
chorągiewek
C. chorągiewce
chorągiewkom
B. chorągiewkę
chorągiewki
N. chorągiewką
chorągiewkami
Ms. chorągiewce
chorągiewkach
W. chorągiewko
chorągiewki

4. nuty

Definicja

ukośna kreska dodawana do pionowej linii nuty, informująca o jej wartości rytmicznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Połączenia

  • chorągiewka ósemki
  • laseczka z chorągiewką; z ilomaś chorągiewkami

Cytaty

Nawet w kościele, gdy zagrały organy, zamiast doznawać duchowego ukojenia, widziałem krzyżujące się nade mną klucze wiolinowe, brzuszki bemoli i chorągiewki ósemek.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Tylko granie, tylko mrówki na pięciolinii. I chorągiewki.

źródło: NKJP: Krystyna Berwińska: Con Amore, 1995

Nuta składa się z główki (zaczernionej lub pustej) i pionowej laski, do której może być dołączona chorągiewka (jedna lub kilka) lub poziome kreski (belki) [...].

źródło: Internet

Począwszy od ósemek do ogonka dodaje się chorągiewkę.

źródło: Internet

Wiązanie jest to linia, łącząca dwie lub więcej nut o tej samej wartości. W zależności od rodzaju wartości nut, stosuje się zamiast chorągiewek wiązania [...].

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chorągiewka
chorągiewki
D. chorągiewki
chorągiewek
C. chorągiewce
chorągiewkom
B. chorągiewkę
chorągiewki
N. chorągiewką
chorągiewkami
Ms. chorągiewce
chorągiewkach
W. chorągiewko
chorągiewki

5. w gimnastyce

Definicja

ćwiczenie gimnastyczne polegające na tym, że stojąc jedną nogą na drabince i trzymając się jej jedną ręką, drugą rękę i drugą nogę wyprostowuje się w bok

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Połączenia

  • robić, zrobić chorągiewkę

Cytaty

Czy ktoś ma jakiś trening, sposób lub mógłby z własnego doświadczenia napisać jak zrobić tzw. „chorągiewkę”?

źródło: Internet

Tam można robić sztuczkę, nazwaną „chorągiewką”. Wymaga ona naprawdę dużej siły w rękach i ogólnej sprawności fizycznej. Przy właściwym wykonaniu ciało przypomina chorągiewkę wiejącą na wietrze.

źródło: NKJP: Marcin Radzimowski: Oni chodzą po... ścianach, Echo Dnia, 2005-09-09

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chorągiewka
chorągiewki
D. chorągiewki
chorągiewek
C. chorągiewce
chorągiewkom
B. chorągiewkę
chorągiewki
N. chorągiewką
chorągiewkami
Ms. chorągiewce
chorągiewkach
W. chorągiewko
chorągiewki

Frazeologizmy

chorągiewka na wietrze
chorągiewka na dachu
ktoś zwija żagle
ktoś zwija chorągiewkę
ktoś zwinął żagle
ktoś zwinął chorągiewkę
złamanie chorągiewki
Data ostatniej modyfikacji: 19.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json