UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pochylić się

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	pochylę się	pochylimy się
2 os.	pochylisz się	pochylicie się
3 os.	pochyli się	pochylą się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	pochyliłem się +(e)m się pochylił	pochyliłam się +(e)m się pochyliła	pochyliłom się +(e)m się pochyliło	pochyliliśmy się +(e)śmy się pochylili	pochyliłyśmy się +(e)śmy się pochyliły
2 os.	pochyliłeś się +(e)ś się pochylił	pochyliłaś się +(e)ś się pochyliła	pochyliłoś się +(e)ś się pochyliło	pochyliliście się +(e)ście się pochylili	pochyliłyście się +(e)ście się pochyliły
3 os.	pochylił się	pochyliła się	pochyliło się	pochylili się	pochyliły się

bezosobnik: pochylono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		pochylmy się
2 os.	pochyl się	pochylcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	pochyliłbym się bym się pochylił	pochyliłabym się bym się pochyliła	pochyliłobym się bym się pochyliło	pochylilibyśmy się byśmy się pochylili	pochyliłybyśmy się byśmy się pochyliły
2 os.	pochyliłbyś się byś się pochylił	pochyliłabyś się byś się pochyliła	pochyliłobyś się byś się pochyliło	pochylilibyście się byście się pochylili	pochyliłybyście się byście się pochyliły
3 os.	pochyliłby się by się pochylił	pochyliłaby się by się pochyliła	pochyliłoby się by się pochyliło	pochyliliby się by się pochylili	pochyliłyby się by się pochyliły

bezosobnik: pochylono by się

bezokolicznik: pochylić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: pochyliwszy się

gerundium: pochylenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	pochylenie się	pochylenia się
D.	pochylenia się	pochyleń się
C.	pochyleniu się	pochyleniom się
B.	pochylenie się	pochylenia się
N.	pochyleniem się	pochyleniami się
Ms.	pochyleniu się	pochyleniach się
W.	pochylenie się	pochylenia się

odpowiednik aspektowy: pochylać się

Pochodzenie

Zob. chylić

1. nad talerzem

Definicja

zmienić położenie swojego ciała w ten sposób, że głowa i tułów przestały być ustawione pionowo, ale skierowały się ku dołowi lub ku czemuś znajdującemu się niżej albo z boku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

tułów pochylił się; głowa pochyliła się
pochylić się do przodu, do tyłu
pochylić się nad książką, nad ladą, nad stołem, nad talerzem
pochylić się w ukłonie; w jakimś kierunku, w jakąś stronę
pochylić się gwałtownie, lekko, mocno, nagle, nisko, szybko

Cytaty

– Co on mówi? – siedząca w pobliżu Jerzego staruszka pochyliła się do koleżanki.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003

Ciemna i jasna głowa pochyliły się nad książeczką, a tymczasem do okienka podeszło jednocześnie kilka osób.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zorro, załóż okulary!, 2001

Kuśnierka odetchnęła, ale na wszelki wypadek zniżyła głos i pochyliła się nieco.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Składnia

pochylić się

nad KIM/CZYM

2. ku ziemi

Definicja

książk.

zmienić położenie w ten sposób, że jeden z końców lub boków znalazł się bliżej podłoża, niż był wcześniej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

drzewo pochyliło się; gałęzie pochyliły się
pochylić się ze starości
pochylić się nisko

Cytaty

Sto metrów od tego miejsca drzewo pochyliło się i opadło na dach hali sportowej klubu „Społem”.

źródło: NKJP: (ROK): Lało i wiało, Dziennik Łódzki, 2002-06-08

W nocy z 8 na 9 września 1995 r. wieża pochyliła się aż o 2 milimetry. W kilka godzin stracono niemal dziesięć procent efektów pięcioletniego prostowania wieży ołowianymi blokami.

źródło: NKJP: Marian Maciejewski: Uwierzyć w wieżę, Gazeta Wyborcza, 1998-06-26

Składnia

pochylić się

(nad KIM/CZYM)

3. ku zachodowi

Definicja

książk.

znaleźć się niżej niż poprzednio

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

słońce pochyliło się
pochylić się ku zachodowi

Cytaty

Inżynier wstał [...], wsiadł na konia i odjechał swoją drogą, a Iwan i Fiodor zaczęli gałęzie na szałas ciągnąć i nim słońce znów pochyliło się nad horyzontem, pobudowali sobie zupełnie porządne miejsce do mieszkania.

źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Korytarz, 2006

[...] tymczasem słońce pochyliło się już ku zachodowi
i cień ogarnął naszą kryjówkę.

źródło: NKJP: Andrzej Czcibor-Piotrowski: Cud w Esfahanie, 2001

Składnia

Rz_nieżywotny

pochylić się

(GDZIE)

4. nad problemem

Definicja

książk.

zająć się kimś lub czymś z troską i uwagą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

pochylić się nad czyimś losem, nad jakimś problemem
pochylić się z troską, z uwagą
chcieć/zechcieć pochylić się

Cytaty

Najważniejszy jednak dla funkcjonowania hospicjum pozostanie nadal człowiek, który jest w stanie pochylić się nad wołającym o pomoc.

źródło: NKJP: Teraz Wrocław, Tygodnik Rybnicki, 2008-09-16

Trzeba pochylić się nad kulturą i znaleźć godne miejsce dla Miejskiego Ośrodka Kultury oraz biblioteki.

źródło: NKJP: Wielki kredyt zaufania, Dziennik Polski, 2006-12-16

Jeśli nie ma tego pochylenia się nad człowiekiem, to cóż pozostaje? Rutynowe działania, cztery ściany i lustro?

źródło: NKJP: Barbara Kozłowska: Powiedzieć światu - tak, Gazeta Poznańska, 2004-02-14

Składnia

Rz_osobowy

pochylić się

nad KIM/CZYM

Data ostatniej modyfikacji: 03.06.2014