UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

skłonić się

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skłonię się
skłonimy się
2 os. skłonisz się
skłonicie się
3 os. skłoni się
skłonią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skłoniłem się
+(e)m się skłonił
skłoniłam się
+(e)m się skłoniła
skłoniłom się
+(e)m się skłoniło
skłoniliśmy się
+(e)śmy się skłonili
skłoniłyśmy się
+(e)śmy się skłoniły
2 os. skłoniłeś się
+(e)ś się skłonił
skłoniłaś się
+(e)ś się skłoniła
skłoniłoś się
+(e)ś się skłoniło
skłoniliście się
+(e)ście się skłonili
skłoniłyście się
+(e)ście się skłoniły
3 os. skłonił się
skłoniła się
skłoniło się
skłonili się
skłoniły się

bezosobnik: skłoniono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skłońmy się
2 os. skłoń się
skłońcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skłoniłbym się
bym się skłonił
skłoniłabym się
bym się skłoniła
skłoniłobym się
bym się skłoniło
skłonilibyśmy się
byśmy się skłonili
skłoniłybyśmy się
byśmy się skłoniły
2 os. skłoniłbyś się
byś się skłonił
skłoniłabyś się
byś się skłoniła
skłoniłobyś się
byś się skłoniło
skłonilibyście się
byście się skłonili
skłoniłybyście się
byście się skłoniły
3 os. skłoniłby się
by się skłonił
skłoniłaby się
by się skłoniła
skłoniłoby się
by się skłoniło
skłoniliby się
by się skłonili
skłoniłyby się
by się skłoniły

bezosobnik: skłoniono by się

bezokolicznik: skłonić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: skłoniwszy się

gerundium: skłonienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skłonienie się
skłonienia się
D. skłonienia się
skłonień się
C. skłonieniu się
skłonieniom się
B. skłonienie się
skłonienia się
N. skłonieniem się
skłonieniami się
Ms. skłonieniu się
skłonieniach się
W. skłonienie się
skłonienia się

odpowiednik aspektowy: skłaniać się

Pochodzenie

Zob. skłonić

1. przed kimś

Definicja

skierować górną część ciała ku dołowi, na powitanie, pożegnanie lub w celu okazania szacunku jakiejś osobie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ukłonić się

Połączenia

  • dworzanin, kelner, sługa skłonił się
  • skłonić się królowi, matce, papieżowi, żonie
  • skłonić się przed kobietą, przed królem, przed księciem
  • skłonić się głęboko, grzecznie, lekko, nisko, pokornie, uprzejmie; z galanterią, z godnością, z pokorą, z uśmiechem
  • skłonić się i odejść, skłonić się i ucałować

Cytaty

- Nie śmiem cię krytykować, najjaśniejszy - skłonił się dworzanin.

źródło: KWSJP: Joanna Wilińska: Dobranoc dla dorosłych, 1977

Oficerowie skłonili się uprzejmie.

źródło: KWSJP: Zygmunt Zeydler-Zborowski: Czarny mercedes, 1958

Skłonił się przed Wandą i nim Henryk zdołał zaprotestować, pociągnął ją do tańca.

źródło: KWSJP: Stanisław Dygat: Podróż, 1958

Wielki książę wstał, skłonił się lekko matce i, nie czekając, wyszedł z komnaty.

źródło: KWSJP: Stefan M. Kuczyński: Litwin i Andegawenka, 1977

Składnia

Rzosobowy + skłonić się +
przed KIM/CZYM + (JAK)
Rzosobowy + skłonić się +
KOMU + (JAK)

2. do decyzji

Definicja

w sytuacji, kiedy trzeba podjąć jakąś decyzję lub dokonać wyboru, rozważając różne możliwości, zacząć sądzić, że właściwsze lub słuszne jest to o czym będzie powiedziane lub o czym będzie powiedziane, a nie coś innego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nakłonić się, przychylić się

Połączenia

  • skłonić się do decyzji, do pomysłu
  • skłonić się ku hipotezie, ku pomysłowi, ku tezie

Cytaty

Podejrzewano, że jest to żart i już następnego dnia rzeczy zostaną zwrócone, sprawa zaś wyjaśniona, a gdy tak się nie stało, skłoniono się ku hipotezie, że to zemsta jakichś profesorskich wrogów.

źródło: KWSJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Graves w swoich znakomitych „Mitach greckich” skłonił się do konkluzji, że w Troi skrzyżowały się elementy pelazgijskie, lidyjskie i frygijskie.

źródło: KWSJP: Jan Alfred Szczepański: Troja dla dorosłych, 1975

W Polsce, o czym będzie jeszcze mowa, luteranizm rozwinął się raczej w miastach, szlachta zaś skłoniła się ku kalwinizmowi.

źródło: KWSJP: Jerzy Ziomek: Renesans, 1973

Składnia

Rzosobowy + skłonić się +
do CZEGO | ku CZEMU

3. ku zachodowi

Definicja

książk. 
zbliżyć się do określonego punktu (w czasie lub przestrzeni)

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Cytaty

Jakieś straszne uczucie samotności ogarnęło mnie. Mimo spóźnionej pory, jakby instynktem wiedziony poszedłem do mojej chrzestnej. Słońce skłoniło się ku zachodowi, gdym stanął w jej zagrodzie.

źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Na skraju imperium, 2005

Składnia

bez ograniczeń + skłonić się +
ku CZEMU
Data ostatniej modyfikacji: 26.03.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json