UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przychylić się

Chronologizacja

1 połowa XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przychylę się
przychylimy się
2 os. przychylisz się
przychylicie się
3 os. przychyli się
przychylą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przychyliłem się
+(e)m się przychylił
przychyliłam się
+(e)m się przychyliła
przychyliłom się
+(e)m się przychyliło
przychyliliśmy się
+(e)śmy się przychylili
przychyliłyśmy się
+(e)śmy się przychyliły
2 os. przychyliłeś się
+(e)ś się przychylił
przychyliłaś się
+(e)ś się przychyliła
przychyliłoś się
+(e)ś się przychyliło
przychyliliście się
+(e)ście się przychylili
przychyliłyście się
+(e)ście się przychyliły
3 os. przychylił się
przychyliła się
przychyliło się
przychylili się
przychyliły się

bezosobnik: przychylono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przychylmy się
2 os. przychyl się
przychylcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przychyliłbym się
bym się przychylił
przychyliłabym się
bym się przychyliła
przychyliłobym się
bym się przychyliło
przychylilibyśmy się
byśmy się przychylili
przychyliłybyśmy się
byśmy się przychyliły
2 os. przychyliłbyś się
byś się przychylił
przychyliłabyś się
byś się przychyliła
przychyliłobyś się
byś się przychyliło
przychylilibyście się
byście się przychylili
przychyliłybyście się
byście się przychyliły
3 os. przychyliłby się
by się przychylił
przychyliłaby się
by się przychyliła
przychyliłoby się
by się przychyliło
przychyliliby się
by się przychylili
przychyliłyby się
by się przychyliły

bezosobnik: przychylono by się

bezokolicznik: przychylić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przychyliwszy się

gerundium: przychylenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przychylenie się
przychylenia się
D. przychylenia się
przychyleń się
C. przychyleniu się
przychyleniom się
B. przychylenie się
przychylenia się
N. przychyleniem się
przychyleniami się
Ms. przychyleniu się
przychyleniach się
W. przychylenie się
przychylenia się

odpowiednik aspektowy: przychylać się

Pochodzenie

Zob. chylić

1. do ściany

Definicja

zmienić położenie swojego ciała w ten sposób, że głowa i tułów przestały być ustawione pionowo, ale znalazły się bliżej kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przybliżyć się

Cytaty

Nic nie powiedziałem, tylko głębiej zapuściłem żurawia. Marysia jakby na to czekała. Przychyliła się jeszcze bardziej.

źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000

Jakiś czas jechał w siodle wyprostowany, ale potem nie wiedząc kiedy zasnął, przychylił się głową na szyję konia.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991

Przychyliła się, stuknęły o siebie ramy leżaków, chciała coś powiedzieć czy go pocałować, ale usłyszeli bliski chrzęst żwiru.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Pamiętam taki moment, kiedy w trakcie dyskusji przychylił się do mnie chudy jak tyczka mężczyzna [...] i dotykając mojej ręki stwierdził: - Mileńka moja, w tym wypadku nie ma pani racji…

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

2. do prośby

Definicja

ustosunkować się do czegoś pozytywnie i zgodzić się z tym lub na to

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skłonić się

Połączenia

  • rząd, sejm, senat, sędzia, zarząd przychylił się; posłowie, radni przychylili się
  • przychylić się do opinii, do poprawek, do postanowień, do propozycji, do prośby, do skargi, do stanowiska, do sugestii, do wniosku, do zdania, do żądań
  • chcieć, musieć przychylić się

Cytaty

Sąd Wojewódzki w Zamościu przychylił się do wniosku prokuratora i skierował Edwarda K. na sześciotygodniową obserwację psychiatryczną.

źródło: NKJP: Olgierd Lubelski: Czekałem na skruchę..., Detektyw nr 5 (153), 1999

Stary książę w końcu, przychyliwszy się do próśb małżonki i młodszego syna, darował niemieckim górnikom zbrodnię, nakładając na nich tylko lekkie kary pieniężne.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

W początkach powstania nosił Józef Kalinowski mundur rosyjskiego sztabskapitana (został nim w 1862 roku). Ale w maju 1863 roku przychylono się do jego prośby o dymisję.

źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2000

Składnia

bez ograniczeń + przychylić się +
do CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 21.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj