UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

krągłość

Chronologizacja

1848, "Tygodnik Rolniczo-Przemysłowy", nr 4, Lwów 1848.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krągłość
 krągłości
D. krągłości
 krągłości
C. krągłości
 krągłościom
B. krągłość
 krągłości
N. krągłością
 krągłościami
Ms. krągłości
 krągłościach
W. krągłości
 krągłości

Pochodzenie

Zob. krągły

1. księżyca

Definicja

cecha czegoś, co ma kształt lub przekrój koła

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okrągłość

Cytaty

Nie było więcej nic trwałego, nic stałego, mocnego, z czego mógłby stworzyć kobietę. Stwórca zastanawiał się więc długi czas, w końcu wziął: krągłość księżyca, gibkość pnącza winorośli i drżenie trawy, wysmukłość trzciny i kwitnięcie kwiatów [...].

źródło: NKJP: Sylwia Palka: Piękni swą innością, Wychowawca, nr 175-176, 2007-07

Na pierwszym plenerze głuchoniewidomi rzeźbili filiżanki. - Jeden z nich nie mógł sobie wybaczyć, że ta zrobiona przez niego była chropawa, mniej doskonała od wzoru. Wyrzucał sobie, że nie potrafi dojść do takiej krągłości formy.

źródło: NKJP: Leszek K. Talko: Nie mam czasu na ślimaki, Gazeta Wyborcza, 1996-10-25

Będę bardziej uważał – zapewnił Kolumb i zadumał się nad krągłością wiśni z wąskim listkiem białego obłoku.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Rebelia, 2007

Wiele innych, w których wyraźna wydaje się fascynacja krągłościami samych naczyń, szczelnie pokrytych jest wzorem podkreślającym kształt, ale też charakter wnętrza, które zdobią.

źródło: NKJP: Anna Malcer: Arystokratka ducha, Dziennik Bałtycki, 2000-04-29

2. liter

Definicja

cecha czegoś, co ma łukowaty kształt

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okrągłość, półkolistość

Cytaty

Wchodzi, raczej płynie w długim, ciemnym tunelu, lekko obijając się o krągłość ścian.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

Ciekawym argumentem na poparcie tego twierdzenia jest typowo magiczna krągłość architektury głównej świątyni tego okresu.

źródło: NKJP: Marek Węgierski, Jacek Spólny: Kłopotliwa spuścizna Zachodu, Zielone Brygady, 1999-07-16

Choć zachowano dawną sylwetkę samochodu, zmieniono całkowicie jego styl, rezygnując z krągłości na rzecz form kanciastych.

źródło: NKJP: (X): Salon nowości rynkowych, Polityka, 2000-05-27

3. pośladków

Definicja

miejsce, w którym ciało ma pełniejsze kształty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Określenia fizyczności człowieka ➔ wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okrągłość

Połączenia

  • kobiece krągłości
  • krągłości pośladków

Cytaty

Dwa dni później leczył ból mięśni w gorącej wannie madryckiego hotelu, dzieląc ciasną, emaliowaną przestrzeń ze śniadymi krągłościami recepcjonistki Juanity.

źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009

Kostium ŕ la Rita Hayworth uwydatnia krągłości jej bioder... Nogi ma długie, zgrabne, obciągnięte jedwabnymi pończochami z czarnym szwem.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Jedenastoletnia Ania martwi się swoimi pulchnymi policzkami i krągłością kształtów.

źródło: NKJP: Ewa Winnicka: Chłopcy sznurkiem nie przybiegli, Gazeta Wyborcza, 1995-07-21

Gdy schylała się po jakieś przedmioty, jej pupa sterczała jeszcze bardziej, podkreślając swą krągłość i obfitość.

źródło: NKJP: Radosław Milczarek: Formelana, 2010

Zanim jednak dotrze się do domu, w którym mieszka ta najodpowiedniejsza kandydatka o blond włosach i wyjątkowych krągłościach, należy pokonać wielu rywali.

źródło: NKJP: Małgorzata Moczulska: Niepolityczne zabawy, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-03-24

Składnia

bez ograniczeń + krągłość +
(KOGO/CZEGO)

4. kwoty

Definicja

cecha czegoś, co stanowi wielokrotność dziesięciu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Ilość, liczby i liczenie ➔ ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okrągłość

Cytaty

Niejeden człowiek, zaślepiony imponującą krągłością kwoty, nie zwracał uwagi na nieprawdopodobieństwo wygranej.

źródło: Internet: plynwukladzie.blox.pl

5. języka

Definicja

cecha czegoś, co charakteryzuje się ładną formą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okrągłość

Cytaty

Drażni mnie jego nieskazitelność, krągłość wygłaszanych fraz, niezmącony spokój w każdej sytuacji, nasuwające podejrzenie, że to rodzaj pozy, każące wietrzyć w takim zachowaniu jakąś nieprawdę.

źródło: NKJP: Andrzej Sikorowski: Niedziela, 13 stycznia, Dziennik Polski, 2008-01-18
Data ostatniej modyfikacji: 20.07.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN