Chronologizacja
Pochodzenie
fr. mosaïque
1.a kompozycja
Definicja
Wymowa
[mozajka]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | kompozycja |
Połączenia
- kamienna; antyczna, starochrześcijańska, współczesna; rzymska, włoska; kolorowa; wspaniała mozaika
- mozaika z kamieni, z płytek, ze szkiełek, z terakoty; z Rawenny
- mozaika na fasadzie, na murze, na podłodze, na posadzce, na ścianie; mozaika w kaplicy, w kościele; w absydzie, w krypcie, w nawie
- fragment; rekonstrukcja mozaiki
- mozaika zachowała się; przedstawia coś, zdobi coś
Cytaty
|
Na poziomie 1 m oczom archeologów ukazała się przepiękna, niemalże nieuszkodzona, mozaika geometryczna z medalionem pośrodku, na którym znajduje się otoczona wieńcem grecka inskrypcja. źródło: NKJP: Agnieszka Krzemińska: Ruiny z widokiem, Polityka, 2002-06-08 |
|
|
Freski i mozaiki tych trzech znakomitych malarzy zdobią dzisiaj w stolicy wiele gmachów na zewnątrz i wewnątrz. Tematyka ich nawiązuje nieraz do historii prekolumbijskiego Meksyku. źródło: NKJP: Zofia Jeżewska: W królestwie pierzastego węża, 1964 |
|
|
Antyk pogański przechodzi harmonijnie w antyk starochrześcijański, piękne mozaiki ozdabiają baptysteria. źródło: NKJP: Maria Kruczkowska, Agata Araszkiewicz, Robert Sołtyk: Paryskie wystawy, Gazeta Wyborcza, 1995-04-20 |
|
|
Wpływ malarstwa rzymskiego widać w mozaikach w Rawennie, gdzie wczesne chrześcijaństwo celebruje Baranka i Dobrego Pasterza w sielskim krajobrazie. źródło: NKJP: Ewa Kuryluk: Miho Museum, Gazeta Wyborcza, 1998-07-31 |
|
|
Mozaiki różniły się między sobą w zależności od przeznaczenia. Posadzki układano z małych kostek marmurowych lub wykonywanych z kolorowych kamieni. W mozaikach ściennych stosowano kostki ze szkła barwionego tlenkami minerałów, także kostki szklane z dodatkiem listków złota bądź srebra i kostki ceramiczne. źródło: NKJP: Janina Kłosińska: Sztuka bizantyńska, 1975 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mozaika |
mozaiki |
|
| D. | mozaiki |
mozaik |
|
| C. | mozaice |
mozaikom |
|
| B. | mozaikę |
mozaiki |
|
| N. | mozaiką |
mozaikami |
|
| Ms. | mozaice |
mozaikach |
|
| W. | mozaiko |
mozaiki |
1.b do układania
Definicja
Wymowa
[mozajka]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane
Połączenia
- mozaika ceramiczna, dębowa, jesionowa, parkietowa
- kłaść, ułożyć/układać mozaikę
Cytaty
|
Największe zainteresowanie zwiedzających polskie stoiska wzbudzały parkiet i mozaika dębowa z Zakładu Stolarki Budowlanej z Serbów Starych koło Głogowa [...]. źródło: NKJP: Marek Wielgo: Mało nas na Bau, Gazeta Wyborcza, 1995-01-19 |
|
|
Do tej pory zakończono już prace w części przylegającej do al. Przyjaźni, w ostatnich dniach kładziono mozaikę z kamiennych płyt w centralnej części. źródło: NKJP: Schody zamiast ławek, Dziennik Polski, 2001-08-17 |
|
|
Przedpokój zakończony półokrągłym holem wyłożono dwukolorową mozaiką. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Dwie Miłości, 2008 |
|
|
Przed przystąpieniem do układania mozaiki warto zaplanować jej rozmieszczenie, tak aby w miejscach „strategicznych” widoczna była cała umieszczona na niej kompozycja, natomiast wszelkie docięcia płytek znajdowały się na uboczu. Mozaikę układa się tak samo jak glazurę. źródło: NKJP: Mozaikowe fantazje, Gazeta Radomszczańska, 2009-09-12 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mozaika |
mozaiki |
|
| D. | mozaiki |
mozaik |
|
| C. | mozaice |
mozaikom |
|
| B. | mozaikę |
mozaiki |
|
| N. | mozaiką |
mozaikami |
|
| Ms. | mozaice |
mozaikach |
|
| W. | mozaiko |
mozaiki |
Inne uwagi
Zwykle lp
2. kultur
Definicja
Wymowa
[mozajka]
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- różnorodna, złożona mozaika; mozaika etniczna, kulturowa, narodowościowa, wyznaniowa
- mozaika języków, kultur, narodów, państw; myśli, poglądów, skojarzeń, tendencji
Cytaty
|
Przyglądając się tej niezwykle złożonej mozaice państw, narodów i społeczeństw o różnych tradycjach i odmiennych receptach na przyszłość, powtórzmy pytanie: czy istnieje coś takiego jak idea Europy Środkowej, jakiś wspólny mianownik? źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002 |
|
|
Brodziliśmy w kałuży rozciapanych owoców i warzyw, mozaika zapachów wciskała się w nozdrza, wspomnienia mieszały się z kurzem i pyłem. źródło: NKJP: Jarosław Maślanek: Haszyszopenki, 2008 |
|
|
[...] Afryka to mozaika setek najróżniejszych grup etnicznych, podzielonych na tysiące plemion. Różnią się językiem, obyczajami, wierzeniami, strojem. Nie ma czegoś takiego, jak kultura czy religia afrykańska. źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu , 1999 |
|
|
Spotkanie z taką wielonarodową mozaiką poglądów i punktów widzenia lepiej pomaga zrozumieć, że w polityce wszystko jest względne. źródło: NKJP: Jan Paulas: Oni nas stworzyli, 2002 |
|
|
Społeczeństwo to nigdy nie było jednolite. Stanowiło ono - i stanowi po dziś dzień - mieszaninę grup etnicznych, sekt religijnych, warstw społecznych, plemion i klanów. To cała bogata i złożona mozaika. źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński : Wojna futbolowa, 2005 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mozaika |
mozaiki |
|
| D. | mozaiki |
mozaik |
|
| C. | mozaice |
mozaikom |
|
| B. | mozaikę |
mozaiki |
|
| N. | mozaiką |
mozaikami |
|
| Ms. | mozaice |
mozaikach |
|
| W. | mozaiko |
mozaiki |
Składnia
|
+ | mozaika | + |
CZEGO
|
3. choroba roślin
Definicja
Wymowa
[mozajka]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | choroba I |
Połączenia
- mozaika tytoniowa, wirusowa, zwykła, żółta
- mozaika fasoli, jabłoni, ogórka, pomidora, ziemniaka; roślin
- wirus mozaiki
Cytaty
|
Na przykład wykazano, że w tytoniu zarażonym wirusem mozaiki tytoniowej pojawiają się w dużej ilości fenoloamidy, zwłaszcza w obszarze otaczającym plamy nekrotyczne liścia. źródło: NKJP: Jankiewicz Leszek S.(red.): Regulatory wzostu i rozwoju roślin, 1997 |
|
|
Na zainfekowanych roślinach można niekiedy dostrzec symptomy słabej mozaiki, rozjaśnienia liści wierzchołkowych, żółknięcia dolnych liści lub przejaśnienia nerwów. źródło: NKJP: Michał Kostiw: Ziemniak polski, 2008 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mozaika |
mozaiki |
|
| D. | mozaiki |
mozaik |
|
| C. | mozaice |
mozaikom |
|
| B. | mozaikę |
mozaiki |
|
| N. | mozaiką |
mozaikami |
|
| Ms. | mozaice |
mozaikach |
|
| W. | mozaiko |
mozaiki |
Inne uwagi
Zwykle lp