UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

secesja

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

internac.

ang. secession

fr. sécession

niem. Sezession

z łac. sēcessiō, sēcessiōnis 'wycofanie się; odstąpienie; odejście'

Pierwotnie o opuszczeniu Rzymu przez plebejuszy (w 494, 449 i 289 r. p.n.e.) jako wyraz protestu przeciw uciskowi ze strony patrycjuszy.
Od: sēcēdere, sēcēdō 'wycofać się; odejść'.

1. w sztuce

Definicja

szt. 
styl w sztuce przełomu XIX i XX w., charakteryzujący się zamiłowaniem do stylizacji, falistych linii i asymetrii

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  styl

Połączenia

  • wiedeńska; późna, wczesna secesja
  • secesja w architekturze, w malarstwie, w sztuce
  • architektura; styl secesji

Cytaty

Nowy styl w architekturze XX w. - secesja [...] - pozostawił wiele oryginalnych przykładów. Na ziemi cieszyńskiej nosił on piętno secesji wiedeńskiej, pełnej wijących się linii.

źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997

To, co nazywa się secesją w architekturze krakowskiej przepojone jest motywami zaczerpniętymi z tradycji architektury historycznej i sztuki ludowej.

źródło: NKJP: Katarzyna Brückman de Renstrom: Salwator, Kraków, Europa: historia i architektura osiedla (1908-2003) na tle przemian w architekturze krakowskiej i europejskiej początku XX wieku, 2003

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. secesja
 secesje
D. secesji
 secesji
 neut
secesyj
 char
C. secesji
 secesjom
B. secesję
 secesje
N. secesją
 secesjami
Ms. secesji
 secesjach
W. secesjo
 secesje

2. kraju

Definicja

oddzielenie się części kraju od reszty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny typy terytoriów, podział administracyjny

Połączenia

  • secesja części kraju, prowincji, regionu; Abchazji, Czarnogóry...
  • groźba secesji
  • ogłosić secesję

Cytaty

Zamieszkujący północną część Quebecu Indianie Cree wypowiedzieli się już na temat oderwania prowincji od reszty Kanady. W ich własnym referendum [...] 96 procent głosów oddano przeciwko secesji prowincji.

źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Indianie, jankesi i Eskimosi za integralnością Kanady, Gazeta Wyborcza, 1995-10-27

A co NATO ma do polityki wewnętrznej suwerennego państwa? Czy USA zgodziło się sto kilkadziesiąt lat temu na secesję części stanów? Albo czy domaga się autonomii dla Basków lub Kurdów?

źródło: Internet

Niektórzy z badanych dopuszczali możliwość secesji niektórych regionów państwa, przede wszystkim Nadrenii i Bawarii.

źródło: NKJP: Katarzyna Jedynakiewicz: Intelektualista a polityka: działalność emigracyjna Klausa Manna (1933–1949), 2002

[...] oto zbuntowana prowincja Abchazja ogłosiła secesję.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dobre miejsce do umierania, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. secesja
 secesje
D. secesji
 secesji
 neut
secesyj
 char
C. secesji
 secesjom
B. secesję
 secesje
N. secesją
 secesjami
Ms. secesji
 secesjach
W. secesjo
 secesje

Składnia

bez ograniczeń + secesja +
CZEGO

3. z partii

Definicja

polit. 
wystąpienie ze związku, z partii lub z ugrupowania dużej liczby osób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa działalność polityczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • secesja z partii, z ugrupowania; ze stowarzyszenia, ze związku
  • przeciwnik, zwolennik secesji
  • dokonać secesji
  • doprowadzić do secesji

Cytaty

38 terenowych delegatów Forum Prawicy Demokratycznej poparło w niedzielę decyzję [...] o wyjściu FPD z Unii Demokratycznej i utworzeniu własnej partii. 25 przeciwników secesji [...] przeniosło się do innej sali i powołało do życia Frakcję Konserwatywno-Liberalną UD.

źródło: NKJP: Marek Maszek:, Prawicowe podziały, Gazeta Wyborcza, 1992-10-06

Efektem dyskusji wokół linii politycznej GAWA było wycofanie się z prac tej organizacji kilkunastu przedstawicieli środowiska wychodźczego. [...] W obliczu secesji władze stowarzyszenia podjęły decyzję o jego rozwiązaniu.

źródło: NKJP: Katarzyna Jedynakiewicz: Intelektualista a polityka: działalność emigracyjna Klausa Manna (1933–1949), 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. secesja
 secesje
D. secesji
 secesji
 neut
secesyj
 char
C. secesji
 secesjom
B. secesję
 secesje
N. secesją
 secesjami
Ms. secesji
 secesjach
W. secesjo
 secesje

Składnia

bez ograniczeń + secesja +
(z CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 17.07.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN