UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zawitać

Chronologizacja

1 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zawitam
zawitamy
2 os. zawitasz
zawitacie
3 os. zawita
zawitają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zawitałem
+(e)m zawitał
zawitałam
+(e)m zawitała
zawitałom
+(e)m zawitało
zawitaliśmy
+(e)śmy zawitali
zawitałyśmy
+(e)śmy zawitały
2 os. zawitałeś
+(e)ś zawitał
zawitałaś
+(e)ś zawitała
zawitałoś
+(e)ś zawitało
zawitaliście
+(e)ście zawitali
zawitałyście
+(e)ście zawitały
3 os. zawitał
zawitała
zawitało
zawitali
zawitały

bezosobnik: zawitano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zawitajmy
2 os. zawitaj
zawitajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zawitałbym
bym zawitał
zawitałabym
bym zawitała
zawitałobym
bym zawitało
zawitalibyśmy
byśmy zawitali
zawitałybyśmy
byśmy zawitały
2 os. zawitałbyś
byś zawitał
zawitałabyś
byś zawitała
zawitałobyś
byś zawitało
zawitalibyście
byście zawitali
zawitałybyście
byście zawitały
3 os. zawitałby
by zawitał
zawitałaby
by zawitała
zawitałoby
by zawitało
zawitaliby
by zawitali
zawitałyby
by zawitały

bezosobnik: zawitano by

bezokolicznik: zawitać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zawitawszy

gerundium: zawitanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zawitanie
zawitania
D. zawitania
zawitań
C. zawitaniu
zawitaniom
B. zawitanie
zawitania
N. zawitaniem
zawitaniami
Ms. zawitaniu
zawitaniach
W. zawitanie
zawitania

Pochodzenie

Zob. witać

1. do kogoś

Definicja

książk. 
pojawić się gdzieś jako gość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zagościć
hiperonimy:  odwiedzić

Połączenia

  • Święty Mikołaj zawitał; goście zawitali
  • zawitać do domu; do miasta

Cytaty

To nieprawda, że przez dziesięć lat płynął do domu, by jak najpóźniej zawitać do Penelopy.

źródło: NKJP: Paweł Smoleński: Odyseusz, Byron i portowi Grecy, Gazeta Wyborcza, 1996-12-06

Bardzo nam będzie miło, gdy zawita do nas królowa Danii.

źródło: NKJP: Leszek Literski: Chcą się podwójnie nazywać, Dziennik Bałtycki, 2009-02-13

Mieszkańcom Torunia oraz gościom, którzy zawitają do toruńskich domów w czasie świąt Bożego Narodzenia, składamy serdeczne życzenia [...].

źródło: NKJP: (Radni...): „Podnieś rękę, Boże Dziecię, błogosław ojczyznę miłą”, Gazeta Miejska, nr 119, 2002

Niedawno do szkoły zawitali goście z Francji, Turcji, Grecji i Włoch oraz z Radomia.

źródło: NKJP: Iza Salamon: Serial o szkole i to po angielsku, Tygodnik Rybnicki, 2007-06-05

Składnia

bez ograniczeń + zawitać +
do KOGO/CZEGO

2. do sklepów

Definicja

książk. 
pojawić się w jakimś miejscu jako coś nowego

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zagościć

Połączenia

  • wiosna zawitała

Cytaty

Urządzenie do owych zabiegów zawita do nas na jesienne spotkania kosmetyczne.

źródło: NKJP: Małgorzata Lorkowska: Szacowne targi, Gazeta Wyborcza, 1998-09-25

[...] Zawitała do nas moda na autopromocję i autoreklamę, poczucie własnej wartości i umiejętność sprzedawania się [...].

źródło: NKJP: Joanna Szczęsna: Chwalenie się jakoś nigdy nie było dobrze widziane w naszej kulturze..., Gazeta Wyborcza, 1995-01-27

Pierwsze butelki duńskiego wina powinny zawitać do sklepów za dwa, trzy lata.

źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Asystent śmierci. Powieść o karykaturach Mahometa, o miłości i nienawiści w Europie, 2007

Na cyfrowych łamach pisma można się zapoznać między innymi z portretami ludzi kina i telewizji oraz wydarzeniami, które goszczą lub dopiero zawitają na małe ekrany.

źródło: NKJP: Tomasz Kłodziński: Pilotem i myszką, Enter, nr 2, 2000

Składnia

bez ograniczeń + zawitać +
do KOGO/CZEGO + (na CO)
bez ograniczeń + zawitać +
na CO

3. do serc

Definicja

książk. 
pojawić się jako reakcja uczuciowa lub jakiś stan - wszystkie okoliczności, w jakich ktoś lub coś się znajduje

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pojawić się, zagościć

Połączenia

  • uśmiech zawitał

Cytaty

Nadzieja zawitała do polskiego sektora, ale polscy piłkarze nie wykorzystali szansy.

źródło: NKJP: Robert Błoński: Piłka nożna. Anglia - Polska 3:1 (2:1), Gazeta Wyborcza, 1999-03-29

Gdyby miało do ich domu zawitać jakieś nieszczęście, to będzie im łatwiej je przezwyciężyć.

źródło: NKJP: Waldemar Mielczarek: 365 dni do sukcesu, 2008

Wraz z wiosną zawitały do naszego miasta nowe nadzieje.

źródło: NKJP: Tomasz Ziętek: Wiosenne nadzieje, Tygodnik Rybnicki, 2007-04-17

Uśmiech zawitał na buziach. Dla nich zaczęły się amerykańskie wakacje.

źródło: NKJP: Marta Kossecka-Rawicz, Mirosław Koźmin: Uśmiech zawitał na buziach, Super Express, 2006

Składnia

bez ograniczeń + zawitać +
do CZEGO/na CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 24.06.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json