UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

poświęcać

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN: poświącać, SJPXVII, STR, SL: pod: poświęcić, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. święty

1. czas

Definicja

przeznaczać swój czas, swoją uwagę i swoje siły jakiejś osobie lub czemuś, co uważamy za bardziej cenne, rezygnując z czegoś innego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przeznaczać

Połączenia

  • poświęcać dzieciom, młodzieży, rodzinie; nauce, malarstwu, pracy; jakiejś działalności, problematyce; jakimś problemom, sprawom, zagadnieniom
  • poświęcać czas, godzinę; uwagę, życie
  • poświęcać na czytanie, na pisanie; na naukę, na pracę; na dyskusje, na rozmowę; na jakąś działalność, na ćwiczenia, na treningi; na jakąś grę; na podróże

Cytaty

Absolwentka historii sztuki na KUL w Lublinie pracuje w szkole, a wolne chwile poświęca malarstwu.

źródło: NKJP: (BH): Ludzką ręką malowane, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2000-07-07

Nie wszystko musisz rozumieć - tłumaczy ksiądz. - Ja też nie wszystko rozumiem. Ważne jest, że wierzysz i wciąż szukasz, że pracujesz nad sobą, że poświęcasz Bogu czas.

źródło: NKJP: Dróżka Jana, Dziennik Polski - Pejzaż, 2002-08-17

[...] matka może traktować dziecko jak swoją własność. Nieświadoma swojej zachłanności będzie jednocześnie budować w sobie obraz siebie jako idealnej matki, która wszystko poświęca dla dziecka.

źródło: NKJP: Augustyn Józef SJ: Integracja seksualna - Przewodnik w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności, 1993

[...] mały książę był uczniem bardzo niesystematycznym, nie przykładał się zbytnio do nauki i nie osiągał znaczących sukcesów w dziedzinach, które go nie interesowały, ale wiele czasu poświęcał na studia historyczne i naukę języka francuskiego.

źródło: NKJP: Zbigniew Anusik: Dyplomacja szwedzka wobec kryzysu monarchii we Francji w latach 1787-1792, 2000

W niekorzystny sposób na ilość czasu poświęcanego dzieciom wpływa rozwód.

źródło: NKJP: Piotr Szukalski: Przepływy międzypokoleniowe i ich kontekst demograficzny, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęcam
poświęcamy
2 os. poświęcasz
poświęcacie
3 os. poświęca
poświęcają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęcałem
+(e)m poświęcał
poświęcałam
+(e)m poświęcała
poświęcałom
+(e)m poświęcało
poświęcaliśmy
+(e)śmy poświęcali
poświęcałyśmy
+(e)śmy poświęcały
2 os. poświęcałeś
+(e)ś poświęcał
poświęcałaś
+(e)ś poświęcała
poświęcałoś
+(e)ś poświęcało
poświęcaliście
+(e)ście poświęcali
poświęcałyście
+(e)ście poświęcały
3 os. poświęcał
poświęcała
poświęcało
poświęcali
poświęcały

bezosobnik: poświęcano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poświęcał
będę poświęcać
będę poświęcała
będę poświęcać
będę poświęcało
będę poświęcać
będziemy poświęcali
będziemy poświęcać
będziemy poświęcały
będziemy poświęcać
2 os. będziesz poświęcał
będziesz poświęcać
będziesz poświęcała
będziesz poświęcać
będziesz poświęcało
będziesz poświęcać
będziecie poświęcali
będziecie poświęcać
będziecie poświęcały
będziecie poświęcać
3 os. będzie poświęcał
będzie poświęcać
będzie poświęcała
będzie poświęcać
będzie poświęcało
będzie poświęcać
będą poświęcali
będą poświęcać
będą poświęcały
będą poświęcać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęcajmy
2 os. poświęcaj
poświęcajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęcałbym
bym poświęcał
poświęcałabym
bym poświęcała
poświęcałobym
bym poświęcało
poświęcalibyśmy
byśmy poświęcali
poświęcałybyśmy
byśmy poświęcały
2 os. poświęcałbyś
byś poświęcał
poświęcałabyś
byś poświęcała
poświęcałobyś
byś poświęcało
poświęcalibyście
byście poświęcali
poświęcałybyście
byście poświęcały
3 os. poświęcałby
by poświęcał
poświęcałaby
by poświęcała
poświęcałoby
by poświęcało
poświęcaliby
by poświęcali
poświęcałyby
by poświęcały

bezosobnik: poświęcano by

bezokolicznik: poświęcać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poświęcając

gerundium: poświęcanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poświęcanie
poświęcania
D. poświęcania
poświęcań
C. poświęcaniu
poświęcaniom
B. poświęcanie
poświęcania
N. poświęcaniem
poświęcaniami
Ms. poświęcaniu
poświęcaniach
W. poświęcanie
poświęcania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poświęcający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poświęcający
poświęcający
poświęcający
poświęcające
poświęcająca
D. poświęcającego
poświęcającego
poświęcającego
poświęcającego
poświęcającej
C. poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającej
B. poświęcającego
poświęcającego
poświęcający
poświęcające
poświęcającą
N. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającą
Ms. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poświęcający
poświęcający
poświęcające
poświęcające
D. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcających
C. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
B. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcające
N. poświęcającymi
poświęcającymi
poświęcającymi
poświęcającymi
Ms. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcających

imiesłów przymiotnikowy bierny: poświęcany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poświęcany
poświęcany
poświęcany
poświęcane
poświęcana
D. poświęcanego
poświęcanego
poświęcanego
poświęcanego
poświęcanej
C. poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanej
B. poświęcanego
poświęcanego
poświęcany
poświęcane
poświęcaną
N. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcaną
Ms. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poświęcani
poświęcani
poświęcane
poświęcane
D. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
C. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
B. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcane
N. poświęcanymi
poświęcanymi
poświęcanymi
poświęcanymi
Ms. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych

odpowiednik aspektowy: poświęcić

Składnia

Rzosobowy + poświęcać +
CO + KOMU / CZEMU
Rzosobowy + poświęcać +
CO + dla KOGO / CZEGO
Rzosobowy + poświęcać +
CO + na CO

2. książkę

Definicja

dedykować coś jakiejś osobie, sprawie lub wydarzeniu, aby je upamiętnić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dedykować

Cytaty

Książkę poświęcam pamięci mojej babci, Stanisławy Konatkowskiej, [...]

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Przystanek Śmierć, 2007

Autorka poświęca wystawę zmarłemu pięć lat temu mężowi - Arturowi Sandauerowi.

źródło: NKJP: Dorota Jarecka: Obrazy przemijania, Gazeta Wyborcza, 1994-07-29

Przy ul. Łużyckiej znajduje się kapliczka św. Wojciecha pochodząca z roku 1876, utrzymana w stylu barokowo-ludowym. - Temu patronowi rzadko poświęcano kapliczki - mówi Paweł D.

źródło: NKJP: Kapliczka na skarpie, Dziennik Polski - Kraków, 2003-04-03

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęcam
poświęcamy
2 os. poświęcasz
poświęcacie
3 os. poświęca
poświęcają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęcałem
+(e)m poświęcał
poświęcałam
+(e)m poświęcała
poświęcałom
+(e)m poświęcało
poświęcaliśmy
+(e)śmy poświęcali
poświęcałyśmy
+(e)śmy poświęcały
2 os. poświęcałeś
+(e)ś poświęcał
poświęcałaś
+(e)ś poświęcała
poświęcałoś
+(e)ś poświęcało
poświęcaliście
+(e)ście poświęcali
poświęcałyście
+(e)ście poświęcały
3 os. poświęcał
poświęcała
poświęcało
poświęcali
poświęcały

bezosobnik: poświęcano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poświęcał
będę poświęcać
będę poświęcała
będę poświęcać
będę poświęcało
będę poświęcać
będziemy poświęcali
będziemy poświęcać
będziemy poświęcały
będziemy poświęcać
2 os. będziesz poświęcał
będziesz poświęcać
będziesz poświęcała
będziesz poświęcać
będziesz poświęcało
będziesz poświęcać
będziecie poświęcali
będziecie poświęcać
będziecie poświęcały
będziecie poświęcać
3 os. będzie poświęcał
będzie poświęcać
będzie poświęcała
będzie poświęcać
będzie poświęcało
będzie poświęcać
będą poświęcali
będą poświęcać
będą poświęcały
będą poświęcać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęcajmy
2 os. poświęcaj
poświęcajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęcałbym
bym poświęcał
poświęcałabym
bym poświęcała
poświęcałobym
bym poświęcało
poświęcalibyśmy
byśmy poświęcali
poświęcałybyśmy
byśmy poświęcały
2 os. poświęcałbyś
byś poświęcał
poświęcałabyś
byś poświęcała
poświęcałobyś
byś poświęcało
poświęcalibyście
byście poświęcali
poświęcałybyście
byście poświęcały
3 os. poświęcałby
by poświęcał
poświęcałaby
by poświęcała
poświęcałoby
by poświęcało
poświęcaliby
by poświęcali
poświęcałyby
by poświęcały

bezosobnik: poświęcano by

bezokolicznik: poświęcać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poświęcając

gerundium: poświęcanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poświęcanie
poświęcania
D. poświęcania
poświęcań
C. poświęcaniu
poświęcaniom
B. poświęcanie
poświęcania
N. poświęcaniem
poświęcaniami
Ms. poświęcaniu
poświęcaniach
W. poświęcanie
poświęcania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poświęcający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poświęcający
poświęcający
poświęcający
poświęcające
poświęcająca
D. poświęcającego
poświęcającego
poświęcającego
poświęcającego
poświęcającej
C. poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającej
B. poświęcającego
poświęcającego
poświęcający
poświęcające
poświęcającą
N. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającą
Ms. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poświęcający
poświęcający
poświęcające
poświęcające
D. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcających
C. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
B. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcające
N. poświęcającymi
poświęcającymi
poświęcającymi
poświęcającymi
Ms. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcających

imiesłów przymiotnikowy bierny: poświęcany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poświęcany
poświęcany
poświęcany
poświęcane
poświęcana
D. poświęcanego
poświęcanego
poświęcanego
poświęcanego
poświęcanej
C. poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanej
B. poświęcanego
poświęcanego
poświęcany
poświęcane
poświęcaną
N. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcaną
Ms. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poświęcani
poświęcani
poświęcane
poświęcane
D. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
C. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
B. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcane
N. poświęcanymi
poświęcanymi
poświęcanymi
poświęcanymi
Ms. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych

odpowiednik aspektowy: poświęcić

Składnia

Rz osobowy + poświęcać +
CO + KOMU / CZEMU

3. analizom

Definicja

zajmować się

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca

Cytaty

[...] Libera obszerne części książki poświęca swoim własnym, drobiazgowym analizom utworów Becketta.

źródło: NKJP: Jakub Gałka, Anna Kańtoch, Michał Kubalski, Joanna Słupek, Konrad Wągrowski: Esensja czyta: Marzec-kwiecień 2009, Esensja, 2009-07-02

Co możemy zrobić, by dobrze się porozumieć z dziećmi, szczególnie z nastolatkami, którzy przeżywają bunt dojrzewania? [...] W książce poświęcamy temu zagadnieniu kilka rozdziałów.

źródło: NKJP: Marcin Dybuk: Dzieci potrzebują mądrej, odpowiedzialnej miłości, Dziennik Bałtycki, 2010-11-06

Doniesienia napływające z RPA wzbudziły zrozumiałe poruszenie w Szwecji, gazety poświęcają im po kilka stron dziennie.

źródło: NKJP: Piotr Cegielski: Zabójstwo Olofa Palme, Gazeta Wyborcza, 1996-09-30

W książce Archipelag Gułag Aleksander Sołżenicyn poświęca jeden rozdział nastolatkom, których sowiecka paranoja komunistyczna skazywała na lata łagrów jako wrogów ludu.

źródło: NKJP: Jan Paulas, Cezary Sękalski: Oni nas stworzyli, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęcam
poświęcamy
2 os. poświęcasz
poświęcacie
3 os. poświęca
poświęcają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęcałem
+(e)m poświęcał
poświęcałam
+(e)m poświęcała
poświęcałom
+(e)m poświęcało
poświęcaliśmy
+(e)śmy poświęcali
poświęcałyśmy
+(e)śmy poświęcały
2 os. poświęcałeś
+(e)ś poświęcał
poświęcałaś
+(e)ś poświęcała
poświęcałoś
+(e)ś poświęcało
poświęcaliście
+(e)ście poświęcali
poświęcałyście
+(e)ście poświęcały
3 os. poświęcał
poświęcała
poświęcało
poświęcali
poświęcały

bezosobnik: poświęcano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poświęcał
będę poświęcać
będę poświęcała
będę poświęcać
będę poświęcało
będę poświęcać
będziemy poświęcali
będziemy poświęcać
będziemy poświęcały
będziemy poświęcać
2 os. będziesz poświęcał
będziesz poświęcać
będziesz poświęcała
będziesz poświęcać
będziesz poświęcało
będziesz poświęcać
będziecie poświęcali
będziecie poświęcać
będziecie poświęcały
będziecie poświęcać
3 os. będzie poświęcał
będzie poświęcać
będzie poświęcała
będzie poświęcać
będzie poświęcało
będzie poświęcać
będą poświęcali
będą poświęcać
będą poświęcały
będą poświęcać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęcajmy
2 os. poświęcaj
poświęcajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęcałbym
bym poświęcał
poświęcałabym
bym poświęcała
poświęcałobym
bym poświęcało
poświęcalibyśmy
byśmy poświęcali
poświęcałybyśmy
byśmy poświęcały
2 os. poświęcałbyś
byś poświęcał
poświęcałabyś
byś poświęcała
poświęcałobyś
byś poświęcało
poświęcalibyście
byście poświęcali
poświęcałybyście
byście poświęcały
3 os. poświęcałby
by poświęcał
poświęcałaby
by poświęcała
poświęcałoby
by poświęcało
poświęcaliby
by poświęcali
poświęcałyby
by poświęcały

bezosobnik: poświęcano by

bezokolicznik: poświęcać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poświęcając

gerundium: poświęcanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poświęcanie
poświęcania
D. poświęcania
poświęcań
C. poświęcaniu
poświęcaniom
B. poświęcanie
poświęcania
N. poświęcaniem
poświęcaniami
Ms. poświęcaniu
poświęcaniach
W. poświęcanie
poświęcania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poświęcający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poświęcający
poświęcający
poświęcający
poświęcające
poświęcająca
D. poświęcającego
poświęcającego
poświęcającego
poświęcającego
poświęcającej
C. poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającej
B. poświęcającego
poświęcającego
poświęcający
poświęcające
poświęcającą
N. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającą
Ms. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poświęcający
poświęcający
poświęcające
poświęcające
D. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcających
C. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
B. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcające
N. poświęcającymi
poświęcającymi
poświęcającymi
poświęcającymi
Ms. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcających

imiesłów przymiotnikowy bierny: poświęcany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poświęcany
poświęcany
poświęcany
poświęcane
poświęcana
D. poświęcanego
poświęcanego
poświęcanego
poświęcanego
poświęcanej
C. poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanej
B. poświęcanego
poświęcanego
poświęcany
poświęcane
poświęcaną
N. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcaną
Ms. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poświęcani
poświęcani
poświęcane
poświęcane
D. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
C. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
B. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcane
N. poświęcanymi
poświęcanymi
poświęcanymi
poświęcanymi
Ms. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych

Składnia

bez ograniczeń + poświęcać +
CO + KOMU/CZEMU

4. rodzinę

Definicja

rezygnować z czegoś dla jakiejś osoby lub sprawy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

[...] teraz już mam pewność, że nie warto poświęcać rodziny dla pracy. Kiedyś byłam gotowa kłócić się z mężem do upadłego o każdy słoik, który każe zakręcać i wstawić do lodówki.

źródło: NKJP: Henryka Bochniarz, Jacek Santorski: Bądź sobą i wygraj: 10 podpowiedzi dla aktywnej kobiety, 2003

Można wysunąć pozornie logiczny argument, że nie mamy powodu poświęcać naszych interesów dla interesów ukraińskich, [...]

źródło: NKJP: Juliusz Mieroszewski: Finał klasycznej Europy, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęcam
poświęcamy
2 os. poświęcasz
poświęcacie
3 os. poświęca
poświęcają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęcałem
+(e)m poświęcał
poświęcałam
+(e)m poświęcała
poświęcałom
+(e)m poświęcało
poświęcaliśmy
+(e)śmy poświęcali
poświęcałyśmy
+(e)śmy poświęcały
2 os. poświęcałeś
+(e)ś poświęcał
poświęcałaś
+(e)ś poświęcała
poświęcałoś
+(e)ś poświęcało
poświęcaliście
+(e)ście poświęcali
poświęcałyście
+(e)ście poświęcały
3 os. poświęcał
poświęcała
poświęcało
poświęcali
poświęcały

bezosobnik: poświęcano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poświęcał
będę poświęcać
będę poświęcała
będę poświęcać
będę poświęcało
będę poświęcać
będziemy poświęcali
będziemy poświęcać
będziemy poświęcały
będziemy poświęcać
2 os. będziesz poświęcał
będziesz poświęcać
będziesz poświęcała
będziesz poświęcać
będziesz poświęcało
będziesz poświęcać
będziecie poświęcali
będziecie poświęcać
będziecie poświęcały
będziecie poświęcać
3 os. będzie poświęcał
będzie poświęcać
będzie poświęcała
będzie poświęcać
będzie poświęcało
będzie poświęcać
będą poświęcali
będą poświęcać
będą poświęcały
będą poświęcać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęcajmy
2 os. poświęcaj
poświęcajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęcałbym
bym poświęcał
poświęcałabym
bym poświęcała
poświęcałobym
bym poświęcało
poświęcalibyśmy
byśmy poświęcali
poświęcałybyśmy
byśmy poświęcały
2 os. poświęcałbyś
byś poświęcał
poświęcałabyś
byś poświęcała
poświęcałobyś
byś poświęcało
poświęcalibyście
byście poświęcali
poświęcałybyście
byście poświęcały
3 os. poświęcałby
by poświęcał
poświęcałaby
by poświęcała
poświęcałoby
by poświęcało
poświęcaliby
by poświęcali
poświęcałyby
by poświęcały

bezosobnik: poświęcano by

bezokolicznik: poświęcać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poświęcając

gerundium: poświęcanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poświęcanie
poświęcania
D. poświęcania
poświęcań
C. poświęcaniu
poświęcaniom
B. poświęcanie
poświęcania
N. poświęcaniem
poświęcaniami
Ms. poświęcaniu
poświęcaniach
W. poświęcanie
poświęcania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poświęcający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poświęcający
poświęcający
poświęcający
poświęcające
poświęcająca
D. poświęcającego
poświęcającego
poświęcającego
poświęcającego
poświęcającej
C. poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającej
B. poświęcającego
poświęcającego
poświęcający
poświęcające
poświęcającą
N. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającą
Ms. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poświęcający
poświęcający
poświęcające
poświęcające
D. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcających
C. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
B. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcające
N. poświęcającymi
poświęcającymi
poświęcającymi
poświęcającymi
Ms. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcających

imiesłów przymiotnikowy bierny: poświęcany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poświęcany
poświęcany
poświęcany
poświęcane
poświęcana
D. poświęcanego
poświęcanego
poświęcanego
poświęcanego
poświęcanej
C. poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanej
B. poświęcanego
poświęcanego
poświęcany
poświęcane
poświęcaną
N. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcaną
Ms. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poświęcani
poświęcani
poświęcane
poświęcane
D. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
C. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
B. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcane
N. poświęcanymi
poświęcanymi
poświęcanymi
poświęcanymi
Ms. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych

odpowiednik aspektowy: poświęcić

Składnia

bez ograniczeń + poświęcać +
CO + dla KOGO/CZEGO

5. kościół

Definicja

nadawać jakimś przedmiotom, obiektom charakter sakralny podczas stosownego obrzędu liturgicznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dedykować, konsekrować

Cytaty

Dzisiaj dawny wasz biskup, metropolita krakowski - a od 1978 roku, za niezbadanym zrządzeniem Bożej Opatrzności, biskup Rzymu - poświęca ten kościół. Dokonuje jego konsekracji.

źródło: NKJP:Pokój Tobie, Polsko!, Dziennik Polski, 2005-04-08

We wrześniu 2000 roku, podczas poświęcania nowej kaplicy, Wanda Półtawska złożyła na ołtarzu bandaże ze śladami krwi.

źródło: NKJP: Naśladowanie ojca Pio: Dziennik Polski, 2002-06-15

8 stycznia 1978 roku - metropolita krakowski, kardynał Karol Wojtyła poświęca w kościele parafialnym nowy ołtarz soborowy.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęcam
poświęcamy
2 os. poświęcasz
poświęcacie
3 os. poświęca
poświęcają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęcałem
+(e)m poświęcał
poświęcałam
+(e)m poświęcała
poświęcałom
+(e)m poświęcało
poświęcaliśmy
+(e)śmy poświęcali
poświęcałyśmy
+(e)śmy poświęcały
2 os. poświęcałeś
+(e)ś poświęcał
poświęcałaś
+(e)ś poświęcała
poświęcałoś
+(e)ś poświęcało
poświęcaliście
+(e)ście poświęcali
poświęcałyście
+(e)ście poświęcały
3 os. poświęcał
poświęcała
poświęcało
poświęcali
poświęcały

bezosobnik: poświęcano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poświęcał
będę poświęcać
będę poświęcała
będę poświęcać
będę poświęcało
będę poświęcać
będziemy poświęcali
będziemy poświęcać
będziemy poświęcały
będziemy poświęcać
2 os. będziesz poświęcał
będziesz poświęcać
będziesz poświęcała
będziesz poświęcać
będziesz poświęcało
będziesz poświęcać
będziecie poświęcali
będziecie poświęcać
będziecie poświęcały
będziecie poświęcać
3 os. będzie poświęcał
będzie poświęcać
będzie poświęcała
będzie poświęcać
będzie poświęcało
będzie poświęcać
będą poświęcali
będą poświęcać
będą poświęcały
będą poświęcać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęcajmy
2 os. poświęcaj
poświęcajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęcałbym
bym poświęcał
poświęcałabym
bym poświęcała
poświęcałobym
bym poświęcało
poświęcalibyśmy
byśmy poświęcali
poświęcałybyśmy
byśmy poświęcały
2 os. poświęcałbyś
byś poświęcał
poświęcałabyś
byś poświęcała
poświęcałobyś
byś poświęcało
poświęcalibyście
byście poświęcali
poświęcałybyście
byście poświęcały
3 os. poświęcałby
by poświęcał
poświęcałaby
by poświęcała
poświęcałoby
by poświęcało
poświęcaliby
by poświęcali
poświęcałyby
by poświęcały

bezosobnik: poświęcano by

bezokolicznik: poświęcać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poświęcając

gerundium: poświęcanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poświęcanie
poświęcania
D. poświęcania
poświęcań
C. poświęcaniu
poświęcaniom
B. poświęcanie
poświęcania
N. poświęcaniem
poświęcaniami
Ms. poświęcaniu
poświęcaniach
W. poświęcanie
poświęcania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poświęcający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poświęcający
poświęcający
poświęcający
poświęcające
poświęcająca
D. poświęcającego
poświęcającego
poświęcającego
poświęcającego
poświęcającej
C. poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającej
B. poświęcającego
poświęcającego
poświęcający
poświęcające
poświęcającą
N. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającą
Ms. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poświęcający
poświęcający
poświęcające
poświęcające
D. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcających
C. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
B. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcające
N. poświęcającymi
poświęcającymi
poświęcającymi
poświęcającymi
Ms. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcających

imiesłów przymiotnikowy bierny: poświęcany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poświęcany
poświęcany
poświęcany
poświęcane
poświęcana
D. poświęcanego
poświęcanego
poświęcanego
poświęcanego
poświęcanej
C. poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanej
B. poświęcanego
poświęcanego
poświęcany
poświęcane
poświęcaną
N. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcaną
Ms. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poświęcani
poświęcani
poświęcane
poświęcane
D. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
C. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
B. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcane
N. poświęcanymi
poświęcanymi
poświęcanymi
poświęcanymi
Ms. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych

odpowiednik aspektowy: poświęcić

Składnia

Rz osobowy + poświęcać +
CO

6. ogień

Definicja

powierzać opiece Bożej zwierzęta, przedmioty, żywioły poprzez odmówienie stosownych modlitw i pokropienie ich wodą święconą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Cytaty

3 października, niemal dokładnie 21 lat temu, bp Jan Jaroszewicz poświęca kamień węgielny pod budowę kościoła.

źródło: NKJP: Przypadek czy morderstwo doskonałe?, Dziennik Polski - Kraków, 1999-10-15

[...] liturgia Wigilii Paschalnej pełna jest wymownych symboli, którymi są: światło, słowo, woda i uczta. Przed bramą świątyni kapłan poświęca ogień - symbol światłości wiekuistej.

źródło: NKJP: Ks. Zenon Mońka: Misterium Paschalne Chrystusa, prasa, 1998

Podczas wieczornej mszy zostały poświęcone nowe drzwi do kościoła. Poświęcając monumentalne dzieło prof. Bronisława Chromego, ordynariusz tarnowski ksiądz biskup Wiktor Skworc powiedział, że przez tę otwartą bramę do świątyni Sądecczyzna wchodzi symbolicznie w trzecie tysiąclecie chrześcijaństwa.

źródło: NKJP: (WCH): W trzecie tysiąclecie, Dziennik Polski -- Kraj, 1999-12-09

- My chcemy przypomnieć dzisiaj młodemu pokoleniu - powiedział ojciec Dominik - zwyczaje tej górskiej ziemi, które są tak bardzo związane z Bogiem. [...] Poświęcamy oscypki, poświęcamy okrawki gruli, które wydadzą plon, poświęcamy ogień, poświęcamy owce.

źródło: NKJP: jof: Święto bacowskie, prasa, 1996

Jest adiunktem w Katedrze Organów Akademii Muzycznej w Krakowie. Miał szczęście po raz pierwszy zagrać na odnowionych organach, w trakcie liturgii, gdy metropolita krakowski ks. kardynał Franciszek Macharski poświęcał instrument.

źródło: NKJP: Nowe piszczałki w starej szafie, Dziennik Polski - Pejzaż, 2003-09-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęcam
poświęcamy
2 os. poświęcasz
poświęcacie
3 os. poświęca
poświęcają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęcałem
+(e)m poświęcał
poświęcałam
+(e)m poświęcała
poświęcałom
+(e)m poświęcało
poświęcaliśmy
+(e)śmy poświęcali
poświęcałyśmy
+(e)śmy poświęcały
2 os. poświęcałeś
+(e)ś poświęcał
poświęcałaś
+(e)ś poświęcała
poświęcałoś
+(e)ś poświęcało
poświęcaliście
+(e)ście poświęcali
poświęcałyście
+(e)ście poświęcały
3 os. poświęcał
poświęcała
poświęcało
poświęcali
poświęcały

bezosobnik: poświęcano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę poświęcał
będę poświęcać
będę poświęcała
będę poświęcać
będę poświęcało
będę poświęcać
będziemy poświęcali
będziemy poświęcać
będziemy poświęcały
będziemy poświęcać
2 os. będziesz poświęcał
będziesz poświęcać
będziesz poświęcała
będziesz poświęcać
będziesz poświęcało
będziesz poświęcać
będziecie poświęcali
będziecie poświęcać
będziecie poświęcały
będziecie poświęcać
3 os. będzie poświęcał
będzie poświęcać
będzie poświęcała
będzie poświęcać
będzie poświęcało
będzie poświęcać
będą poświęcali
będą poświęcać
będą poświęcały
będą poświęcać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęcajmy
2 os. poświęcaj
poświęcajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęcałbym
bym poświęcał
poświęcałabym
bym poświęcała
poświęcałobym
bym poświęcało
poświęcalibyśmy
byśmy poświęcali
poświęcałybyśmy
byśmy poświęcały
2 os. poświęcałbyś
byś poświęcał
poświęcałabyś
byś poświęcała
poświęcałobyś
byś poświęcało
poświęcalibyście
byście poświęcali
poświęcałybyście
byście poświęcały
3 os. poświęcałby
by poświęcał
poświęcałaby
by poświęcała
poświęcałoby
by poświęcało
poświęcaliby
by poświęcali
poświęcałyby
by poświęcały

bezosobnik: poświęcano by

bezokolicznik: poświęcać

imiesłów przysłówkowy współczesny: poświęcając

gerundium: poświęcanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poświęcanie
poświęcania
D. poświęcania
poświęcań
C. poświęcaniu
poświęcaniom
B. poświęcanie
poświęcania
N. poświęcaniem
poświęcaniami
Ms. poświęcaniu
poświęcaniach
W. poświęcanie
poświęcania

imiesłów przymiotnikowy czynny: poświęcający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poświęcający
poświęcający
poświęcający
poświęcające
poświęcająca
D. poświęcającego
poświęcającego
poświęcającego
poświęcającego
poświęcającej
C. poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającemu
poświęcającej
B. poświęcającego
poświęcającego
poświęcający
poświęcające
poświęcającą
N. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającą
Ms. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poświęcający
poświęcający
poświęcające
poświęcające
D. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcających
C. poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
poświęcającym
B. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcające
N. poświęcającymi
poświęcającymi
poświęcającymi
poświęcającymi
Ms. poświęcających
poświęcających
poświęcających
poświęcających

imiesłów przymiotnikowy bierny: poświęcany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. poświęcany
poświęcany
poświęcany
poświęcane
poświęcana
D. poświęcanego
poświęcanego
poświęcanego
poświęcanego
poświęcanej
C. poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanemu
poświęcanej
B. poświęcanego
poświęcanego
poświęcany
poświęcane
poświęcaną
N. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcaną
Ms. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. poświęcani
poświęcani
poświęcane
poświęcane
D. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
C. poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
poświęcanym
B. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcane
N. poświęcanymi
poświęcanymi
poświęcanymi
poświęcanymi
Ms. poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych
poświęcanych

odpowiednik aspektowy: poświęcić

Składnia

Rzosobowy + poświęcać +
CO

Frazeologizmy

ktoś poświęca coś/kogoś na ołtarzu czegoś
Data ostatniej modyfikacji: 04.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json