UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kapral

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

wł. caporale 'dowódca'

Definicja

osoba zajmująca w hierarchii wojskowej pozycję wyższą niż szeregowy, a niższą niż plutonowy

Noty o użyciu

Jeżeli wyrazu kapral używamy w odniesieniu do kobiety, we wszystkich kontekstach może występować forma równokształtna z M. lp., a wyraz może przyłączać formy żeńskie czasownika i przymiotnika, np. kapral przyszła, spotkanie z nową kapral, Anną Kowalską. Może też zostać zachowana odmiana i składnia charakterystyczna dla rzeczowników rodzaju m1, np.: spotkanie z nowym kapralem, Alicją Kowalską.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  podoficer

Połączenia

  • amerykański, francuski, polski...; młodszy, starszy kapral
  • kapral Kozłowski, Talak, Wichliński...
  • kapral Wehrmachtu, Wojska Polskiego
  • obywatel, pan kapral
  • wrzaski; mundur; dystynkcje, stopień kaprala; rozkazy kaprali
  • awans na kaprala
  • kapral krzyczy, wrzeszczy; zginął; kaprale bili kogoś
  • być, zostać kapralem
  • awansować na kaprala

Cytaty

Twój bezpośredni przełożony, kapral Santencki, wyznaczył Ci specjalne zadanie.

źródło: NKJP: K. Jakubowski: Do por. Henryka Kwiecińskiego z Mławy, żołnierza spod Monte Cassino, Tygodnik Ciechanowski, 2004-05-20

Zwykli żołnierze zasadniczej służby wojskowej – w tym jednym „worku” umieszczeni są szeregowi, kaprale, pisarz i pomocnik szefa kompanii.

źródło: NKJP: Marek Ciesielski: 540 DDC, czyli jakie jest wojsko, 2000

[...] a co robić z kapralem czy plutonowym, żołnierzem służby czynnej, jeżeli jego przewinienia kwalifikują go do degradacji?

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 26.09.1996

– Ku chwale organizacji, towarzyszu generale!
– Spocznij, kapralu. Dziękuję, teraz zaraportujecie to do centrali [...]

źródło: NKJP: Marek Kochan: Plac zabaw, 2007

Młody powiedział, że bardzo tęskni. Ma dosyć wrzasków kaprala i chce do domu.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kapral
kaprale
ndepr
kaprale
depr
D. kaprala
kaprali
C. kapralowi
kapralom
B. kaprala
kaprali
N. kapralem
kapralami
Ms. kapralu
kapralach
W. kapralu
kaprale
ndepr
kaprale
depr

Skróty

kpr.

Data ostatniej modyfikacji: 29.08.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json