UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spić

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

1. gościa

Definicja

częstując kogoś dużą ilością alkoholu, doprowadzać tę osobę do stanu silnego zamroczenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nachlać, ochlać, opoić, schlać, spoić, uchlać, ululać, upić, upoić

Połączenia

  • spić bimbrem, wódką
  • spić kogoś do nieprzytomności

Cytaty

Cały posterunek zaprosił do siebie na uroczystą kolację. Wszystkich spił. Żeby ich ośmieszyć, ubrał ich w ubrania robotników i położył przed młynem, tak żeby wszyscy widzieli.

źródło: NKJP: (deka): Historia mieszka w młynie, Express Ilustrowany, 2002-10-26

Boże, jak oni mnie gościli. Tak mnie spili, że ledwo na miejsce dojechałem.

źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader: Ucieczka z Klubu Orląt, Gazeta Wyborcza, 1997-12-19

Sprawcy mieli go najpierw spić do nieprzytomności, a potem wynieść gdzieś w ustronne miejsce i zostawić na mrozie.

źródło: NKJP: Grzegorz Zasępa: Robota na kredyt, Trybuna Śląska, 2002-01-09

Tam, po nakopaniu kartofli i spiciu bimbrem dokładnie naszej niemieckiej ochrony, rozeszliśmy się po okolicy.

źródło: NKJP: Jerzy Odrowąż-Pieniążek: Więcej niż świadek, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spiję
spijemy
2 os. spijesz
spijecie
3 os. spije
spiją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spiłem
+(e)m spił
spiłam
+(e)m spiła
spiłom
+(e)m spiło
spiliśmy
+(e)śmy spili
spiłyśmy
+(e)śmy spiły
2 os. spiłeś
+(e)ś spił
spiłaś
+(e)ś spiła
spiłoś
+(e)ś spiło
spiliście
+(e)ście spili
spiłyście
+(e)ście spiły
3 os. spił
spiła
spiło
spili
spiły

bezosobnik: spito

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spijmy
2 os. spij
spijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spiłbym
bym spił
spiłabym
bym spiła
spiłobym
bym spiło
spilibyśmy
byśmy spili
spiłybyśmy
byśmy spiły
2 os. spiłbyś
byś spił
spiłabyś
byś spiła
spiłobyś
byś spiło
spilibyście
byście spili
spiłybyście
byście spiły
3 os. spiłby
by spił
spiłaby
by spiła
spiłoby
by spiło
spiliby
by spili
spiłyby
by spiły

bezosobnik: spito by

bezokolicznik: spić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spiwszy

gerundium: spicie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spicie
spicia
D. spicia
spić
C. spiciu
spiciom
B. spicie
spicia
N. spiciem
spiciami
Ms. spiciu
spiciach
W. spicie
spicia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spity

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spity
spity
spity
spite
spita
D. spitego
spitego
spitego
spitego
spitej
C. spitemu
spitemu
spitemu
spitemu
spitej
B. spitego
spitego
spity
spite
spitą
N. spitym
spitym
spitym
spitym
spitą
Ms. spitym
spitym
spitym
spitym
spitej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spici
spici
spite
spite
D. spitych
spitych
spitych
spitych
C. spitym
spitym
spitym
spitym
B. spitych
spitych
spitych
spite
N. spitymi
spitymi
spitymi
spitymi
Ms. spitych
spitych
spitych
spitych

odpowiednik aspektowy: spijać

Składnia

bez ograniczeń + spić +
KOGO + (CZYM)

2. nektar

Definicja

wypić coś bezpośrednio z powierzchni tym pokrytej

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Połączenia

  • spić krople czegoś, nektar, pianę

Cytaty

Podczas naszej rozmowy McConaughey wylał coca-colę na biurko i zamiast zwyczajnie wytrzeć ją chusteczką - po prostu ją spił. To zabawny, szalony facet.

źródło: NKJP: Olga Malewicz: Matthew McConaughey. Dżentelmen z temperamentem, Cosmopolitan, 1999

Spił krople rosy z moich włosów, rzucił mi ze trzy spojrzenia i oddalił się, mówiąc „Żegnaj”, w powiewach swej olśniewającej chusteczki.

źródło: NKJP: Krystyna Rodowska: Altazar albo podróż na spadochronie, Gazeta Wyborcza, 1995-10-20

– Napijesz się coli? – stanowczym szarpnięciem otworzyła puszkę i zanim mu ją podała, spiła musującą z wierzchu chłodną pianę.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003

Lubiła patrzeć, jak pszczoły siadają na płatkach, a potem wsuwają się do środka i spiwszy słodki nektar, odlatują ociężałe i całe oblepione żółtym pyłkiem.

źródło: NKJP: Andrzej Sarwa: Mandragora, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spiję
spijemy
2 os. spijesz
spijecie
3 os. spije
spiją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spiłem
+(e)m spił
spiłam
+(e)m spiła
spiłom
+(e)m spiło
spiliśmy
+(e)śmy spili
spiłyśmy
+(e)śmy spiły
2 os. spiłeś
+(e)ś spił
spiłaś
+(e)ś spiła
spiłoś
+(e)ś spiło
spiliście
+(e)ście spili
spiłyście
+(e)ście spiły
3 os. spił
spiła
spiło
spili
spiły

bezosobnik: spito

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spijmy
2 os. spij
spijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spiłbym
bym spił
spiłabym
bym spiła
spiłobym
bym spiło
spilibyśmy
byśmy spili
spiłybyśmy
byśmy spiły
2 os. spiłbyś
byś spił
spiłabyś
byś spiła
spiłobyś
byś spiło
spilibyście
byście spili
spiłybyście
byście spiły
3 os. spiłby
by spił
spiłaby
by spiła
spiłoby
by spiło
spiliby
by spili
spiłyby
by spiły

bezosobnik: spito by

bezokolicznik: spić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spiwszy

gerundium: spicie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spicie
spicia
D. spicia
spić
C. spiciu
spiciom
B. spicie
spicia
N. spiciem
spiciami
Ms. spiciu
spiciach
W. spicie
spicia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spity

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spity
spity
spity
spite
spita
D. spitego
spitego
spitego
spitego
spitej
C. spitemu
spitemu
spitemu
spitemu
spitej
B. spitego
spitego
spity
spite
spitą
N. spitym
spitym
spitym
spitym
spitą
Ms. spitym
spitym
spitym
spitym
spitej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spici
spici
spite
spite
D. spitych
spitych
spitych
spitych
C. spitym
spitym
spitym
spitym
B. spitych
spitych
spitych
spite
N. spitymi
spitymi
spitymi
spitymi
Ms. spitych
spitych
spitych
spitych

odpowiednik aspektowy: spijać

Składnia

bez ograniczeń + spić +
CO + (z CZEGO)

3. koniaki

Definicja

wypić dużą ilość czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nachlać, schlać
hiperonimy:  wypić

Cytaty

Tyś trochę [...] za dużo tych soczków spił. I czy to nie był ogród winny?

źródło: NKJP: Internet

Nie dam rady tego spić, cały keg piwska pójdzie w kanał.

źródło: Internet: piwo.org

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spiję
spijemy
2 os. spijesz
spijecie
3 os. spije
spiją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spiłem
+(e)m spił
spiłam
+(e)m spiła
spiłom
+(e)m spiło
spiliśmy
+(e)śmy spili
spiłyśmy
+(e)śmy spiły
2 os. spiłeś
+(e)ś spił
spiłaś
+(e)ś spiła
spiłoś
+(e)ś spiło
spiliście
+(e)ście spili
spiłyście
+(e)ście spiły
3 os. spił
spiła
spiło
spili
spiły

bezosobnik: spito

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spijmy
2 os. spij
spijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spiłbym
bym spił
spiłabym
bym spiła
spiłobym
bym spiło
spilibyśmy
byśmy spili
spiłybyśmy
byśmy spiły
2 os. spiłbyś
byś spił
spiłabyś
byś spiła
spiłobyś
byś spiło
spilibyście
byście spili
spiłybyście
byście spiły
3 os. spiłby
by spił
spiłaby
by spiła
spiłoby
by spiło
spiliby
by spili
spiłyby
by spiły

bezosobnik: spito by

bezokolicznik: spić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spiwszy

gerundium: spicie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spicie
spicia
D. spicia
spić
C. spiciu
spiciom
B. spicie
spicia
N. spiciem
spiciami
Ms. spiciu
spiciach
W. spicie
spicia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spity

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spity
spity
spity
spite
spita
D. spitego
spitego
spitego
spitego
spitej
C. spitemu
spitemu
spitemu
spitemu
spitej
B. spitego
spitego
spity
spite
spitą
N. spitym
spitym
spitym
spitym
spitą
Ms. spitym
spitym
spitym
spitym
spitej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spici
spici
spite
spite
D. spitych
spitych
spitych
spitych
C. spitym
spitym
spitym
spitym
B. spitych
spitych
spitych
spite
N. spitymi
spitymi
spitymi
spitymi
Ms. spitych
spitych
spitych
spitych

odpowiednik aspektowy: spijać

Składnia

bez ograniczeń + spić +
CO

Frazeologizmy

ktoś spił śmietankę
Data ostatniej modyfikacji: 03.01.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj