UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odrzucić

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. rzucić

1. pomysł

Definicja

uznać, że propozycja, stwierdzenie lub pomysł, o których mowa, są złe lub niesłuszne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

antonimy:  zaakceptować

Połączenia

  • parlament, sąd, sejm, senat odrzucił; posłowie, radni odrzucili coś
  • odrzucić apelację, oskarżenia, pozew, roszczenia, zarzuty; argumenty, oświadczyny, plan, pomysł, projekt, propozycję, prośbę, sugestię; hipotezę, koncepcję; konkordat, konstytucję, nowelizację, poprawkę, sprawozdanie, uchwałę, weto, wniosek; możliwość, ofertę; reklamację, skargę, zażalenie, żądania
  • odrzucić całkowicie, definitywnie, jednogłośnie, jednoznacznie, kategorycznie, ostatecznie, stanowczo, zdecydowanie

Cytaty

Przed dwoma laty Pekin odrzucił propozycję, aby Jiang Zemin złożył wizytę roboczą o ograniczonym protokole.

źródło: KWSJP: Jacek Kalabiński: Gorąca linia Waszyngton - Pekin, Rzeczpospolita, 1997, nr 254

Premier [...] odrzucił w środę żądania zbuntowanych żołnierzy.

źródło: KWSJP: PAP: Premier odmawia rozmów z wojskiem, Metropol, 2001, nr 22/03

Będziemy domagać się zwołania jeszcze jednej sesji Sejmu w tej kadencji, by odrzucić weto.

źródło: KWSJP: Uliczne rozmowy, Gazeta Lubuska, 2005

Poseł [...] odrzucił pomysł integracji z USA i NAFTĄ, ze względów geopolitycznych.

źródło: NKJP: STK: Incydent z plakatem, Gazeta Poznańska, 2003-04-22

Minister odrzucił argumenty mieszkańców.

źródło: NKJP: ADR: Zbiornik jednak w Nieboczowach, Dziennik Zachodni, 2004-09-29

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzucę
 odrzucimy
2 os. odrzucisz
 odrzucicie
3 os. odrzuci
 odrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłem
+(e)m odrzucił
 odrzuciłam
+(e)m odrzuciła
 odrzuciłom
+(e)m odrzuciło
 odrzuciliśmy
+(e)śmy odrzucili
 odrzuciłyśmy
+(e)śmy odrzuciły
2 os. odrzuciłeś
+(e)ś odrzucił
 odrzuciłaś
+(e)ś odrzuciła
 odrzuciłoś
+(e)ś odrzuciło
 odrzuciliście
+(e)ście odrzucili
 odrzuciłyście
+(e)ście odrzuciły
3 os. odrzucił
 odrzuciła
 odrzuciło
 odrzucili
 odrzuciły

bezosobnik: odrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzućmy
2 os. odrzuć
 odrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłbym
bym odrzucił
 odrzuciłabym
bym odrzuciła
 odrzuciłobym
bym odrzuciło
 odrzucilibyśmy
byśmy odrzucili
 odrzuciłybyśmy
byśmy odrzuciły
2 os. odrzuciłbyś
byś odrzucił
 odrzuciłabyś
byś odrzuciła
 odrzuciłobyś
byś odrzuciło
 odrzucilibyście
byście odrzucili
 odrzuciłybyście
byście odrzuciły
3 os. odrzuciłby
by odrzucił
 odrzuciłaby
by odrzuciła
 odrzuciłoby
by odrzuciło
 odrzuciliby
by odrzucili
 odrzuciłyby
by odrzuciły

bezosobnik: odrzucono by

bezokolicznik: odrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odrzuciwszy

gerundium: odrzucenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: odrzucony

odpowiednik aspektowy: odrzucać

Składnia

Rzosobowy + odrzucić +
CO

2. kandydata

Definicja

uznać, że ktoś nie może być w związku z określoną osobą, nie może należeć do jakiejś grupy lub pełnić określonej funkcji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odepchnąć

Połączenia

  • odrzucić kandydata, kochanka, zawodnika

Cytaty

Człowiek ten [...] mści się za to, iż go odrzuciła, kiedy chciał po latach odnowić ich niestosowny związek.

źródło: NKJP: Katarzyna Pisarzewska: Koncert łgarzy, 2009

[...] przez lata myślała, że ojciec ją odrzucił, bo była bękartem, że inne dzieci kochał, że tylko ją bił.

źródło: KWSJP: Irena Wiszniewska-Buvet: [...] czarny wnuk Ryszarda, Polityka, 2004

Po tym, jak przyjęła mnie matka, bałem się, że i wy odrzucicie moją żonę.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Zarząd odrzucił kandydata związków zawodowych na to stanowisko [...].

źródło: NKJP: Agnieszka Szymaszek: Jasiński został dyrektorem szpitala, Gazeta Krakowska, 2005-02-03

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzucę
 odrzucimy
2 os. odrzucisz
 odrzucicie
3 os. odrzuci
 odrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłem
+(e)m odrzucił
 odrzuciłam
+(e)m odrzuciła
 odrzuciłom
+(e)m odrzuciło
 odrzuciliśmy
+(e)śmy odrzucili
 odrzuciłyśmy
+(e)śmy odrzuciły
2 os. odrzuciłeś
+(e)ś odrzucił
 odrzuciłaś
+(e)ś odrzuciła
 odrzuciłoś
+(e)ś odrzuciło
 odrzuciliście
+(e)ście odrzucili
 odrzuciłyście
+(e)ście odrzuciły
3 os. odrzucił
 odrzuciła
 odrzuciło
 odrzucili
 odrzuciły

bezosobnik: odrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzućmy
2 os. odrzuć
 odrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłbym
bym odrzucił
 odrzuciłabym
bym odrzuciła
 odrzuciłobym
bym odrzuciło
 odrzucilibyśmy
byśmy odrzucili
 odrzuciłybyśmy
byśmy odrzuciły
2 os. odrzuciłbyś
byś odrzucił
 odrzuciłabyś
byś odrzuciła
 odrzuciłobyś
byś odrzuciło
 odrzucilibyście
byście odrzucili
 odrzuciłybyście
byście odrzuciły
3 os. odrzuciłby
by odrzucił
 odrzuciłaby
by odrzuciła
 odrzuciłoby
by odrzuciło
 odrzuciliby
by odrzucili
 odrzuciłyby
by odrzuciły

bezosobnik: odrzucono by

bezokolicznik: odrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odrzuciwszy

gerundium: odrzucenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: odrzucony

odpowiednik aspektowy: odrzucać

Składnia

Rzosobowy + odrzucić +
KOGO

3. piłkę

Definicja

rzucić coś z powrotem w kierunku, osoby, która to wcześniej rzuciła

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

Wciąż zaciskając zęby, z ręką przyciśniętą do krwawiącego ucha, rozejrzał się za ciśniętym w niego obiektem. Odrzucił go, tłumiąc chęć, by wymierzyć plastikową kulkę prosto w oko jednego z nich.

źródło: NKJP: Więzień układu – część 3, Esensja, 2006, nr 01 (LIII)

[...] on kręcił się jak nawiedzony, tu podbiegł, tam komuś odrzucił piłkę, wykopał nogą dołek w ziemi, niby szczeniak, co chce się bawić.

źródło: NKJP: Michał Witkowski: Margot, 2009

Pilnujący pierwszej bazy, po zbiciu zawodnika atakującego ją, może odrzucić piłkę do pilnującego następną atakowaną bazę.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzucę
 odrzucimy
2 os. odrzucisz
 odrzucicie
3 os. odrzuci
 odrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłem
+(e)m odrzucił
 odrzuciłam
+(e)m odrzuciła
 odrzuciłom
+(e)m odrzuciło
 odrzuciliśmy
+(e)śmy odrzucili
 odrzuciłyśmy
+(e)śmy odrzuciły
2 os. odrzuciłeś
+(e)ś odrzucił
 odrzuciłaś
+(e)ś odrzuciła
 odrzuciłoś
+(e)ś odrzuciło
 odrzuciliście
+(e)ście odrzucili
 odrzuciłyście
+(e)ście odrzuciły
3 os. odrzucił
 odrzuciła
 odrzuciło
 odrzucili
 odrzuciły

bezosobnik: odrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzućmy
2 os. odrzuć
 odrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłbym
bym odrzucił
 odrzuciłabym
bym odrzuciła
 odrzuciłobym
bym odrzuciło
 odrzucilibyśmy
byśmy odrzucili
 odrzuciłybyśmy
byśmy odrzuciły
2 os. odrzuciłbyś
byś odrzucił
 odrzuciłabyś
byś odrzuciła
 odrzuciłobyś
byś odrzuciło
 odrzucilibyście
byście odrzucili
 odrzuciłybyście
byście odrzuciły
3 os. odrzuciłby
by odrzucił
 odrzuciłaby
by odrzuciła
 odrzuciłoby
by odrzuciło
 odrzuciliby
by odrzucili
 odrzuciłyby
by odrzuciły

bezosobnik: odrzucono by

bezokolicznik: odrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odrzuciwszy

gerundium: odrzucenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: odrzucony

odpowiednik aspektowy: odrzucać

Składnia

Rzosobowy + odrzucić +
CO + (KOMU)
Rzosobowy + odrzucić +
CO + (do KOGO)

4. włosy

Definicja

szybkim ruchem zmienić położenie czegoś na dalsze

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  oddalić, przemieścić

Połączenia

  • odrzucić kołdrę, płaszcz, poduszkę; głowę, warkocz, włosy
  • odrzucić do tyłu
  • odrzucić ze wstrętem

Cytaty

Po zabójstwie Marcin wykasował z telefonu ofiary pocztę głosową i odrzucił aparat w krzaki.

źródło: KWSJP: Piotr Pytlakowski: Mord na skarpie, Polityka, 2005

Nie przyciskaj rąk do tułowia, lecz odrzuć je lekko na boki.

źródło: KWSJP: Cosmopolitan, 1998, nr 7

Przygotowujący drogę ewakuacyjną dla zwierząt, odrzucili śnieg łopatami na odcinku 200 metrów.

źródło: NKJP: ema: Dramat na Suchej Górze, Gazeta Krakowska, 2002-01-12

Ciężarówkę aż podniosło do góry, rozerwało i odrzuciło na kilka metrów.

źródło: NKJP: Paweł Fąfara: Wywrotka rąbnęła w pociąg, Super Express, 2006

Milva gwałtownym ruchem odrzuciła włosy z ramienia.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 2001

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzucę
 odrzucimy
2 os. odrzucisz
 odrzucicie
3 os. odrzuci
 odrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłem
+(e)m odrzucił
 odrzuciłam
+(e)m odrzuciła
 odrzuciłom
+(e)m odrzuciło
 odrzuciliśmy
+(e)śmy odrzucili
 odrzuciłyśmy
+(e)śmy odrzuciły
2 os. odrzuciłeś
+(e)ś odrzucił
 odrzuciłaś
+(e)ś odrzuciła
 odrzuciłoś
+(e)ś odrzuciło
 odrzuciliście
+(e)ście odrzucili
 odrzuciłyście
+(e)ście odrzuciły
3 os. odrzucił
 odrzuciła
 odrzuciło
 odrzucili
 odrzuciły

bezosobnik: odrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzućmy
2 os. odrzuć
 odrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłbym
bym odrzucił
 odrzuciłabym
bym odrzuciła
 odrzuciłobym
bym odrzuciło
 odrzucilibyśmy
byśmy odrzucili
 odrzuciłybyśmy
byśmy odrzuciły
2 os. odrzuciłbyś
byś odrzucił
 odrzuciłabyś
byś odrzuciła
 odrzuciłobyś
byś odrzuciło
 odrzucilibyście
byście odrzucili
 odrzuciłybyście
byście odrzuciły
3 os. odrzuciłby
by odrzucił
 odrzuciłaby
by odrzuciła
 odrzuciłoby
by odrzuciło
 odrzuciliby
by odrzucili
 odrzuciłyby
by odrzuciły

bezosobnik: odrzucono by

bezokolicznik: odrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odrzuciwszy

gerundium: odrzucenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: odrzucony

odpowiednik aspektowy: odrzucać

Składnia

Rzżywotny + odrzucić +
KOGO/CO + (CZYM)
Rznieżywotny + odrzucić +
KOGO/CO + (SKĄD) + (DOKĄD)

5. robaczywe grzyby

Definicja

usunąć gorsze rzeczy po oddzieleniu ich od lepszych

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Najlepsze są borowiki, podgrzybki, sitarze, gąski, kanie. Najpierw należy je dokładnie przebrać, odrzucić robaczywe i uszkodzone.

źródło: NKJP: CZGP: Tu powinny być grzyby, Gazeta Poznańska, 2006-08-26

Do ratafii czereśnie drylowałem i odrzuciłem robaczywe.

źródło: Internet

Kapelusze oddzielić od trzonków, robaczywe odrzucić. Grzyby dokładnie opłukać, osączyć na sicie.

źródło: Internet

Najpierw oliwki muszą być starannie przebrane z odrzuceniem owoców uszkodzonych, karłowatych, zleżałych lub dotkniętych pleśnią.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 2002-03-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzucę
 odrzucimy
2 os. odrzucisz
 odrzucicie
3 os. odrzuci
 odrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłem
+(e)m odrzucił
 odrzuciłam
+(e)m odrzuciła
 odrzuciłom
+(e)m odrzuciło
 odrzuciliśmy
+(e)śmy odrzucili
 odrzuciłyśmy
+(e)śmy odrzuciły
2 os. odrzuciłeś
+(e)ś odrzucił
 odrzuciłaś
+(e)ś odrzuciła
 odrzuciłoś
+(e)ś odrzuciło
 odrzuciliście
+(e)ście odrzucili
 odrzuciłyście
+(e)ście odrzuciły
3 os. odrzucił
 odrzuciła
 odrzuciło
 odrzucili
 odrzuciły

bezosobnik: odrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzućmy
2 os. odrzuć
 odrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłbym
bym odrzucił
 odrzuciłabym
bym odrzuciła
 odrzuciłobym
bym odrzuciło
 odrzucilibyśmy
byśmy odrzucili
 odrzuciłybyśmy
byśmy odrzuciły
2 os. odrzuciłbyś
byś odrzucił
 odrzuciłabyś
byś odrzuciła
 odrzuciłobyś
byś odrzuciło
 odrzucilibyście
byście odrzucili
 odrzuciłybyście
byście odrzuciły
3 os. odrzuciłby
by odrzucił
 odrzuciłaby
by odrzuciła
 odrzuciłoby
by odrzuciło
 odrzuciliby
by odrzucili
 odrzuciłyby
by odrzuciły

bezosobnik: odrzucono by

bezokolicznik: odrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odrzuciwszy

gerundium: odrzucenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: odrzucony

odpowiednik aspektowy: odrzucać

Składnia

Rzosobowy + odrzucić +
CO

6. przeszczep

Definicja

będąc organizmem ludzkim lub zwierzęcym, nie przyjąć przeszczepu, pokarmu lub płodu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przyjąć

Połączenia

  • odrzucić implant, nerkę, organ, płód, pokarm, przeszczep, wątrobę

Cytaty

[...] zaczął się drugi, bardzo groźny, etap przeszczepu. Organizm mógł odrzucić nową rękę.

źródło: KWSJP: Paweł Fąfara: Lekarze cudotwórcy, Super Express, 2006

Bez względu na to, czy implant byłby z samego złota czy z platyny, to zawsze jest czymś obcym, co organizm może odrzucić - przekonuje ojciec młodej pacjentki.

źródło: KWSJP: Grażyna Mróz: Nadzieja na normalne życie, Tygodnik Podhalański, 1999, nr 4

Pierwszy lutowy zabieg nie powiódł się. Także w kwietniu organizm odrzucił przeszczep.

źródło: NKJP: BAS WAL: Kto zapłaci za krzywdę?, Gazeta Poznańska, 2003-11-07

Przed zapłodnieniem przechodzi się specjalną kurację hormonalną. Pomaga to przy zapłodnieniu in vitro - organizm nie odrzuci płodu.

źródło: NKJP: Paulina Liczmańska: Brzuch do wynajęcia, Gazeta Pomorska, 2009-01-23

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzucę
 odrzucimy
2 os. odrzucisz
 odrzucicie
3 os. odrzuci
 odrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłem
+(e)m odrzucił
 odrzuciłam
+(e)m odrzuciła
 odrzuciłom
+(e)m odrzuciło
 odrzuciliśmy
+(e)śmy odrzucili
 odrzuciłyśmy
+(e)śmy odrzuciły
2 os. odrzuciłeś
+(e)ś odrzucił
 odrzuciłaś
+(e)ś odrzuciła
 odrzuciłoś
+(e)ś odrzuciło
 odrzuciliście
+(e)ście odrzucili
 odrzuciłyście
+(e)ście odrzuciły
3 os. odrzucił
 odrzuciła
 odrzuciło
 odrzucili
 odrzuciły

bezosobnik: odrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzućmy
2 os. odrzuć
 odrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłbym
bym odrzucił
 odrzuciłabym
bym odrzuciła
 odrzuciłobym
bym odrzuciło
 odrzucilibyśmy
byśmy odrzucili
 odrzuciłybyśmy
byśmy odrzuciły
2 os. odrzuciłbyś
byś odrzucił
 odrzuciłabyś
byś odrzuciła
 odrzuciłobyś
byś odrzuciło
 odrzucilibyście
byście odrzucili
 odrzuciłybyście
byście odrzuciły
3 os. odrzuciłby
by odrzucił
 odrzuciłaby
by odrzuciła
 odrzuciłoby
by odrzuciło
 odrzuciliby
by odrzucili
 odrzuciłyby
by odrzuciły

bezosobnik: odrzucono by

bezokolicznik: odrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odrzuciwszy

gerundium: odrzucenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: odrzucony

odpowiednik aspektowy: odrzucać

Składnia

bez ograniczeń + odrzucić +
CO

7. wroga

Definicja

wojsk. 
zmusić wrogie wojsko do cofnięcia się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Połączenia

  • odrzucić armię, oddział, wojska

Cytaty

Armia niemiecka po ciężkiej bitwie w rejonie Dubna i Równego odrzuciła wojska frontu za tzw. linię Stalina [...].

źródło: NKJP: Internet

Polacy kontratakiem odrzucili wroga za Noteć.

źródło: NKJP: ToBot: Powstanie wielkopolskie, Wikipedia.pl, Internet

W marcu, uprzedzając radzieckie uderzenie, grupa wojsk gen. Szeptyckiego przekroczyła Niemen, odrzuciła wojska bolszewickie, zajęła Słonim oraz przedpola Lidy i Baranowicz.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Ucieczka spod gilotyny, Gazeta Wyborcza, 1995-08-18

[...] niemieckie naczelne dowództwo postanowiło przenieść główny ciężar działań wojennych na front wschodni, [...] a przez decydujące zwycięstwo na wschodzie odsunąć groźbę przyszłych ofensyw rosyjskich i odrzucić armie rosyjskie daleko na wschód.

źródło: NKJP: Jerzy Wideł: Kronikarski zapis wydarzeń, Gazeta Krakowska, 2005-04-30

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzucę
 odrzucimy
2 os. odrzucisz
 odrzucicie
3 os. odrzuci
 odrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłem
+(e)m odrzucił
 odrzuciłam
+(e)m odrzuciła
 odrzuciłom
+(e)m odrzuciło
 odrzuciliśmy
+(e)śmy odrzucili
 odrzuciłyśmy
+(e)śmy odrzuciły
2 os. odrzuciłeś
+(e)ś odrzucił
 odrzuciłaś
+(e)ś odrzuciła
 odrzuciłoś
+(e)ś odrzuciło
 odrzuciliście
+(e)ście odrzucili
 odrzuciłyście
+(e)ście odrzuciły
3 os. odrzucił
 odrzuciła
 odrzuciło
 odrzucili
 odrzuciły

bezosobnik: odrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzućmy
2 os. odrzuć
 odrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłbym
bym odrzucił
 odrzuciłabym
bym odrzuciła
 odrzuciłobym
bym odrzuciło
 odrzucilibyśmy
byśmy odrzucili
 odrzuciłybyśmy
byśmy odrzuciły
2 os. odrzuciłbyś
byś odrzucił
 odrzuciłabyś
byś odrzuciła
 odrzuciłobyś
byś odrzuciło
 odrzucilibyście
byście odrzucili
 odrzuciłybyście
byście odrzuciły
3 os. odrzuciłby
by odrzucił
 odrzuciłaby
by odrzuciła
 odrzuciłoby
by odrzuciło
 odrzuciliby
by odrzucili
 odrzuciłyby
by odrzuciły

bezosobnik: odrzucono by

bezokolicznik: odrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odrzuciwszy

gerundium: odrzucenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: odrzucony

odpowiednik aspektowy: odrzucać

Składnia

Rzosobowy + odrzucić +
KOGO + (DOKĄD)

8. zapachem

Definicja

wzbudzić wstręt

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Interweniujących odrzucił smród.

źródło: NKJP: Marcin Gąsiorowski: Mieszkają na bombie, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-04-23

Odrzuciło go na widok mięsa pokrytego różowym śluzem.

źródło: NKJP: Anna E. Kamieniecka: Dziewczyna z Buenos, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzucę
 odrzucimy
2 os. odrzucisz
 odrzucicie
3 os. odrzuci
 odrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłem
+(e)m odrzucił
 odrzuciłam
+(e)m odrzuciła
 odrzuciłom
+(e)m odrzuciło
 odrzuciliśmy
+(e)śmy odrzucili
 odrzuciłyśmy
+(e)śmy odrzuciły
2 os. odrzuciłeś
+(e)ś odrzucił
 odrzuciłaś
+(e)ś odrzuciła
 odrzuciłoś
+(e)ś odrzuciło
 odrzuciliście
+(e)ście odrzucili
 odrzuciłyście
+(e)ście odrzuciły
3 os. odrzucił
 odrzuciła
 odrzuciło
 odrzucili
 odrzuciły

bezosobnik: odrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzućmy
2 os. odrzuć
 odrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłbym
bym odrzucił
 odrzuciłabym
bym odrzuciła
 odrzuciłobym
bym odrzuciło
 odrzucilibyśmy
byśmy odrzucili
 odrzuciłybyśmy
byśmy odrzuciły
2 os. odrzuciłbyś
byś odrzucił
 odrzuciłabyś
byś odrzuciła
 odrzuciłobyś
byś odrzuciło
 odrzucilibyście
byście odrzucili
 odrzuciłybyście
byście odrzuciły
3 os. odrzuciłby
by odrzucił
 odrzuciłaby
by odrzuciła
 odrzuciłoby
by odrzuciło
 odrzuciliby
by odrzucili
 odrzuciłyby
by odrzuciły

bezosobnik: odrzucono by

bezokolicznik: odrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odrzuciwszy

gerundium: odrzucenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: odrzucony

odpowiednik aspektowy: odrzucać

Składnia

Rznieżywotny + odrzucić +
KOGO
ø + odrzucić +
KOGO + (od CZEGO)

9. trudnością

Definicja

zniechęcić do siebie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odepchnąć

Cytaty

[...] kiedy słyszałem te hasła: „precz z komuną” albo „a na drzewach zamiast liści będą wisieć komuniści”, kiedy widziałem, kto to robi i organizuje, to mnie odrzuciło od całego ruchu.

źródło: KWSJP: Tomasz P. Terlikowski: Grzeszny moralista, Ozon, 2005, nr 16

Ten temat jest wyjątkowo kontrowersyjny, bowiem górnolotne i poetyckie opisy jednego czytelnika odrzucą, a innego przyprawią o dreszcz wzruszenia.

źródło: NKJP: Agnieszka Szady: Pisanie o pisaniu czyli warsztaty literackie dla początkujących, Esensja, 2007, 05 (LXVII)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzucę
 odrzucimy
2 os. odrzucisz
 odrzucicie
3 os. odrzuci
 odrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłem
+(e)m odrzucił
 odrzuciłam
+(e)m odrzuciła
 odrzuciłom
+(e)m odrzuciło
 odrzuciliśmy
+(e)śmy odrzucili
 odrzuciłyśmy
+(e)śmy odrzuciły
2 os. odrzuciłeś
+(e)ś odrzucił
 odrzuciłaś
+(e)ś odrzuciła
 odrzuciłoś
+(e)ś odrzuciło
 odrzuciliście
+(e)ście odrzucili
 odrzuciłyście
+(e)ście odrzuciły
3 os. odrzucił
 odrzuciła
 odrzuciło
 odrzucili
 odrzuciły

bezosobnik: odrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzućmy
2 os. odrzuć
 odrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłbym
bym odrzucił
 odrzuciłabym
bym odrzuciła
 odrzuciłobym
bym odrzuciło
 odrzucilibyśmy
byśmy odrzucili
 odrzuciłybyśmy
byśmy odrzuciły
2 os. odrzuciłbyś
byś odrzucił
 odrzuciłabyś
byś odrzuciła
 odrzuciłobyś
byś odrzuciło
 odrzucilibyście
byście odrzucili
 odrzuciłybyście
byście odrzuciły
3 os. odrzuciłby
by odrzucił
 odrzuciłaby
by odrzuciła
 odrzuciłoby
by odrzuciło
 odrzuciliby
by odrzucili
 odrzuciłyby
by odrzuciły

bezosobnik: odrzucono by

bezokolicznik: odrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odrzuciwszy

gerundium: odrzucenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: odrzucony

Składnia

Rznieżywotny + odrzucić +
KOGO
ø + odrzucić +
KOGO + (od CZEGO)

10. połączenie

Definicja

rozłączyć się przed odebraniem połączenia w telefonie komórkowym lub komunikatorze internetowym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość telefon/telegraf

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość Internet

Relacje znaczeniowe

antonimy:  odebrać, przyjąć

Cytaty

Ikonka zielonej słuchawki służy do odebrania nadchodzącego połączenia, czerwonej słuchawki - do jego odrzucenia.

źródło: KWSJP: Bartłomiej Mrożewski: Rozmowy w Sieci, Enter, 2004, nr 3

Rozległ się motyw ze Stawki większej niż życie i Marks sięgnął po telefon. Cholera - powiedział, gdy odrzucił połączenie.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Patrzył na wyświetlający się numer i zagryzał wargi. Nie odebrał i nie odrzucił połączenia.

źródło: NKJP: Jarosław Gambal: Wierzyć i kochać życie pełne nadziei, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzucę
 odrzucimy
2 os. odrzucisz
 odrzucicie
3 os. odrzuci
 odrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłem
+(e)m odrzucił
 odrzuciłam
+(e)m odrzuciła
 odrzuciłom
+(e)m odrzuciło
 odrzuciliśmy
+(e)śmy odrzucili
 odrzuciłyśmy
+(e)śmy odrzuciły
2 os. odrzuciłeś
+(e)ś odrzucił
 odrzuciłaś
+(e)ś odrzuciła
 odrzuciłoś
+(e)ś odrzuciło
 odrzuciliście
+(e)ście odrzucili
 odrzuciłyście
+(e)ście odrzuciły
3 os. odrzucił
 odrzuciła
 odrzuciło
 odrzucili
 odrzuciły

bezosobnik: odrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzućmy
2 os. odrzuć
 odrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłbym
bym odrzucił
 odrzuciłabym
bym odrzuciła
 odrzuciłobym
bym odrzuciło
 odrzucilibyśmy
byśmy odrzucili
 odrzuciłybyśmy
byśmy odrzuciły
2 os. odrzuciłbyś
byś odrzucił
 odrzuciłabyś
byś odrzuciła
 odrzuciłobyś
byś odrzuciło
 odrzucilibyście
byście odrzucili
 odrzuciłybyście
byście odrzuciły
3 os. odrzuciłby
by odrzucił
 odrzuciłaby
by odrzuciła
 odrzuciłoby
by odrzuciło
 odrzuciliby
by odrzucili
 odrzuciłyby
by odrzuciły

bezosobnik: odrzucono by

bezokolicznik: odrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odrzuciwszy

gerundium: odrzucenie

imiesłów przymiotnikowy bierny: odrzucony

odpowiednik aspektowy: odrzucać

Składnia

Rzosobowy + odrzucić +
CO

11. rozmówcy

Definicja

odpowiedzieć krótko

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  odpowiedzieć, rzucić

Cytaty

„Nikomu nie powiem” - przyrzekał. „Daj pan dziesięć tysięcy i opowiadaj komu chcesz” - odrzucił dygnitarz.

źródło: NKJP: Anna Strońska: Koci, koci łapci, Gazeta Krakowska, 2003-08-29

- Czy chcesz ze mną chodzić? - Nie - odrzucił bez namysłu.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1995

- Mój ojciec zna jej rodziców - rzekł. - Czy jest ktoś, kogo twój ojciec nie zna? - odrzuciłam szorstko.

źródło: NKJP: Ewa Przybylska: Dotyk motyla, 1995

- Wszystko robisz tak w sam raz? - spytał ironicznie. - Staram się - odpowiedziała bez złości. - Nie wszystko, ale to akurat tak. - Założę się, że masz i klucz - odrzucił zaczepnie.

źródło: NKJP: Maria Borowa: Dominika znaczy niedziela, 1993

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzucę
 odrzucimy
2 os. odrzucisz
 odrzucicie
3 os. odrzuci
 odrzucą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłem
+(e)m odrzucił
 odrzuciłam
+(e)m odrzuciła
 odrzuciłom
+(e)m odrzuciło
 odrzuciliśmy
+(e)śmy odrzucili
 odrzuciłyśmy
+(e)śmy odrzuciły
2 os. odrzuciłeś
+(e)ś odrzucił
 odrzuciłaś
+(e)ś odrzuciła
 odrzuciłoś
+(e)ś odrzuciło
 odrzuciliście
+(e)ście odrzucili
 odrzuciłyście
+(e)ście odrzuciły
3 os. odrzucił
 odrzuciła
 odrzuciło
 odrzucili
 odrzuciły

bezosobnik: odrzucono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odrzućmy
2 os. odrzuć
 odrzućcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odrzuciłbym
bym odrzucił
 odrzuciłabym
bym odrzuciła
 odrzuciłobym
bym odrzuciło
 odrzucilibyśmy
byśmy odrzucili
 odrzuciłybyśmy
byśmy odrzuciły
2 os. odrzuciłbyś
byś odrzucił
 odrzuciłabyś
byś odrzuciła
 odrzuciłobyś
byś odrzuciło
 odrzucilibyście
byście odrzucili
 odrzuciłybyście
byście odrzuciły
3 os. odrzuciłby
by odrzucił
 odrzuciłaby
by odrzuciła
 odrzuciłoby
by odrzuciło
 odrzuciliby
by odrzucili
 odrzuciłyby
by odrzuciły

bezosobnik: odrzucono by

bezokolicznik: odrzucić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odrzuciwszy

gerundium: odrzucenie

odpowiednik aspektowy: odrzucać

Składnia

bez ograniczeń + odrzucić +
MOWA WPROST

Frazeologizmy

propozycja nie do odrzucenia
Data ostatniej modyfikacji: 20.02.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN