UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

górować

Chronologizacja

1572, SPXVI
Inne znaczenie: 'dbać, mieć w opiece z góry'

Pochodzenie

Zob. góra

1. nad miastem

Definicja

być wyższym i okazalszym od otoczenia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

synonimy:  królować
hiperonimy:  dominować

Połączenia

  • wieża, wzgórze, zamek góruje
  • górować nad miastem, nad okolicą, nad tłumem

Cytaty

Zaczynało zmierzchać, gdy dotarliśmy na szeroką, amarantową drogę. Na jej końcu majaczyło miasto, nad którym górowały wieże.

źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999

Nad okolicą górują liczne zamki obronne.

źródło: NKJP: ABC turysty - ALZACJA, Trybuna Śląska, 2002-04-20

Jarik poprowadził ją w stronę skupionych w gromadę mężczyzn. Wypatrzyła górującego nad innymi Stevara i przepchnęła się ku niemu.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Smoczy Pakt, 2003

Stary furman znów stał na wysokości i ze swojego kozła górował nad tłumem.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. góruję
górujemy
2 os. górujesz
górujecie
3 os. góruje
górują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. górowałem
+(e)m górował
górowałam
+(e)m górowała
górowałom
+(e)m górowało
górowaliśmy
+(e)śmy górowali
górowałyśmy
+(e)śmy górowały
2 os. górowałeś
+(e)ś górował
górowałaś
+(e)ś górowała
górowałoś
+(e)ś górowało
górowaliście
+(e)ście górowali
górowałyście
+(e)ście górowały
3 os. górował
górowała
górowało
górowali
górowały

bezosobnik: górowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę górował
będę górować
będę górowała
będę górować
będę górowało
będę górować
będziemy górowali
będziemy górować
będziemy górowały
będziemy górować
2 os. będziesz górował
będziesz górować
będziesz górowała
będziesz górować
będziesz górowało
będziesz górować
będziecie górowali
będziecie górować
będziecie górowały
będziecie górować
3 os. będzie górował
będzie górować
będzie górowała
będzie górować
będzie górowało
będzie górować
będą górowali
będą górować
będą górowały
będą górować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. górujmy
2 os. góruj
górujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. górowałbym
bym górował
górowałabym
bym górowała
górowałobym
bym górowało
górowalibyśmy
byśmy górowali
górowałybyśmy
byśmy górowały
2 os. górowałbyś
byś górował
górowałabyś
byś górowała
górowałobyś
byś górowało
górowalibyście
byście górowali
górowałybyście
byście górowały
3 os. górowałby
by górował
górowałaby
by górowała
górowałoby
by górowało
górowaliby
by górowali
górowałyby
by górowały

bezosobnik: górowano by

bezokolicznik: górować

imiesłów przysłówkowy współczesny: górując

gerundium: górowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. górowanie
górowania
D. górowania
górowań
C. górowaniu
górowaniom
B. górowanie
górowania
N. górowaniem
górowaniami
Ms. górowaniu
górowaniach
W. górowanie
górowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: górujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. górujący
górujący
górujący
górujące
górująca
D. górującego
górującego
górującego
górującego
górującej
C. górującemu
górującemu
górującemu
górującemu
górującej
B. górującego
górującego
górujący
górujące
górującą
N. górującym
górującym
górującym
górującym
górującą
Ms. górującym
górującym
górującym
górującym
górującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. górujący
górujący
górujące
górujące
D. górujących
górujących
górujących
górujących
C. górującym
górującym
górującym
górującym
B. górujących
górujących
górujących
górujące
N. górującymi
górującymi
górującymi
górującymi
Ms. górujących
górujących
górujących
górujących

Składnia

bez ograniczeń + górować +
nad KIM/CZYM

2. nad rywalami

Definicja

mieć przewagę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • górować doświadczeniem, obyciem, siłą, wyszkoleniem, wytrzymałością; liczebnością, natężeniem
  • górować nad rywalem

Cytaty

[...] 33-letni Jelistratow ustępował Salecie kondycją, ale górował doświadczeniem.

źródło: NKJP: Wojciech Michałowicz: Boks zawodowy, Gazeta Wyborcza, 1997-05-12

Pod względem rentowności firmy publiczne górowały wyraźnie nad prywatnymi poza budownictwem i transportem.

źródło: NKJP: Kryspin Karczmarczuk: Adaptacja przedsiębiorstw NFI do warunków otoczenia, 2000

- A jednak chciałbym wziąć udział w takiej wyprawie pod bramy Lewawu - oznajmił Bartek stanowczym tonem, w którym nad lękiem górowała ciekawość.

źródło: NKJP: Dorota Terakowska: Władca Lewawu, 1989

Zerknąłem w peryskop. Na wschodzie granat już wyraźnie górował nad czernią.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. góruję
górujemy
2 os. górujesz
górujecie
3 os. góruje
górują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. górowałem
+(e)m górował
górowałam
+(e)m górowała
górowałom
+(e)m górowało
górowaliśmy
+(e)śmy górowali
górowałyśmy
+(e)śmy górowały
2 os. górowałeś
+(e)ś górował
górowałaś
+(e)ś górowała
górowałoś
+(e)ś górowało
górowaliście
+(e)ście górowali
górowałyście
+(e)ście górowały
3 os. górował
górowała
górowało
górowali
górowały

bezosobnik: górowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę górował
będę górować
będę górowała
będę górować
będę górowało
będę górować
będziemy górowali
będziemy górować
będziemy górowały
będziemy górować
2 os. będziesz górował
będziesz górować
będziesz górowała
będziesz górować
będziesz górowało
będziesz górować
będziecie górowali
będziecie górować
będziecie górowały
będziecie górować
3 os. będzie górował
będzie górować
będzie górowała
będzie górować
będzie górowało
będzie górować
będą górowali
będą górować
będą górowały
będą górować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. górujmy
2 os. góruj
górujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. górowałbym
bym górował
górowałabym
bym górowała
górowałobym
bym górowało
górowalibyśmy
byśmy górowali
górowałybyśmy
byśmy górowały
2 os. górowałbyś
byś górował
górowałabyś
byś górowała
górowałobyś
byś górowało
górowalibyście
byście górowali
górowałybyście
byście górowały
3 os. górowałby
by górował
górowałaby
by górowała
górowałoby
by górowało
górowaliby
by górowali
górowałyby
by górowały

bezosobnik: górowano by

bezokolicznik: górować

imiesłów przysłówkowy współczesny: górując

gerundium: górowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. górowanie
górowania
D. górowania
górowań
C. górowaniu
górowaniom
B. górowanie
górowania
N. górowaniem
górowaniami
Ms. górowaniu
górowaniach
W. górowanie
górowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: górujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. górujący
górujący
górujący
górujące
górująca
D. górującego
górującego
górującego
górującego
górującej
C. górującemu
górującemu
górującemu
górującemu
górującej
B. górującego
górującego
górujący
górujące
górującą
N. górującym
górującym
górującym
górującym
górującą
Ms. górującym
górującym
górującym
górującym
górującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. górujący
górujący
górujące
górujące
D. górujących
górujących
górujących
górujących
C. górującym
górującym
górującym
górującym
B. górujących
górujących
górujących
górujące
N. górującymi
górującymi
górującymi
górującymi
Ms. górujących
górujących
górujących
górujących

Składnia

bez ograniczeń + górować +
nad KIM/CZYM + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 21.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json