Chronologizacja
Pochodzenie
1. dla ojczyzny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- poświęcić się dzieciom, rodzinie
- poświęcić się dla innych; dla jakiegoś dobra, dla ojczyzny
- poświęcić się bez reszty, całkowicie
Cytaty
|
W zapomnienie odchodzą żywi ludzie, którzy poświęcili się ojczyźnie, poświęcili się dla nas wszystkich. Powtórzę więc: Winniśmy im chwałę, cześć i szacunek. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 22.01.2003 |
|
|
Sigua przysięgał, że nieraz składał dymisję, ale zawsze ulegał perswazjom prezydenta, który przekonywał go, by poświęcił się dla dobra kraju. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dobre miejsce do umierania, 2005 |
|
|
[...] dostrzegam pewne podobieństwo w moim życiorysie z drogą, jaką kroczył założyciel naszego zakonu. Franciszek zanim poświęcił się Bogu, wiódł dostatnie życie syna kupca. źródło: NKJP: Jerzy Leśniak: Klasztor otwarty dla wszystkich, Dziennik Polski -- Nowy Sącz, 2001-09-14 |
|
|
Macierzyństwo mobilizuje u kobiety postawę heroiczną: gotowość całkowitego poświęcenia się dla własnego dziecka. źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1996 |
|
|
Wanda Szuman wróciła do Torunia i rozpoczęła bezpłatne tajne nauczanie. Na szeroką skalę prowadziła też działalność społeczno-charytatywną, poświęciła się dzieciom głęboko upośledzonym oraz dzieciom z niedowładem kończyn. źródło: NKJP: Beata Janczarska: Rada uchwaliła, prasa, 2000 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poświęcę się |
poświęcimy się |
|||
| 2 os. |
poświęcisz się |
poświęcicie się |
|||
| 3 os. |
poświęci się |
poświęcą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
poświęciłem się +(e)m się poświęcił |
poświęciłam się +(e)m się poświęciła |
poświęciłom się +(e)m się poświęciło |
poświęciliśmy się +(e)śmy się poświęcili |
poświęciłyśmy się +(e)śmy się poświęciły |
| 2 os. |
poświęciłeś się +(e)ś się poświęcił |
poświęciłaś się +(e)ś się poświęciła |
poświęciłoś się +(e)ś się poświęciło |
poświęciliście się +(e)ście się poświęcili |
poświęciłyście się +(e)ście się poświęciły |
| 3 os. |
poświęcił się |
poświęciła się |
poświęciło się |
poświęcili się |
poświęciły się |
bezosobnik: poświęcono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
poświęćmy się |
|
| 2 os. |
poświęć się |
poświęćcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
poświęciłbym się bym się poświęcił |
poświęciłabym się bym się poświęciła |
poświęciłobym się bym się poświęciło |
poświęcilibyśmy się byśmy się poświęcili |
poświęciłybyśmy się byśmy się poświęciły |
| 2 os. |
poświęciłbyś się byś się poświęcił |
poświęciłabyś się byś się poświęciła |
poświęciłobyś się byś się poświęciło |
poświęcilibyście się byście się poświęcili |
poświęciłybyście się byście się poświęciły |
| 3 os. |
poświęciłby się by się poświęcił |
poświęciłaby się by się poświęciła |
poświęciłoby się by się poświęciło |
poświęciliby się by się poświęcili |
poświęciłyby się by się poświęciły |
bezosobnik: poświęcono by się
bezokolicznik: poświęcić się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
poświęciwszy się
gerundium: poświęcenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | poświęcenie się |
poświęcenia się |
| D. | poświęcenia się |
poświęceń się |
| C. | poświęceniu się |
poświęceniom się |
| B. | poświęcenie się |
poświęcenia się |
| N. | poświęceniem się |
poświęceniami się |
| Ms. | poświęceniu się |
poświęceniach się |
| W. | poświęcenie się |
poświęcenia się |
odpowiednik aspektowy: poświęcać się
Składnia
| Rzosobowy | + | poświęcić się | + |
KOMU / CZEMU
|
| Rzosobowy | + | poświęcić się | + |
dla KOGO / CZEGO
|
2. nauce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- poświęcić się badaniu czegoś, jakiejś działalności, karierze, pracy, służbie, sprawie, walce; jakimś studiom; jakiemuś zawodowi, życiu; literaturze, malarstwu, muzyce, nauce, polityce, sztuce; pisaniu, pisarstwu; szachom, sportowi; opiece nad kimś, wychowaniu kogoś; kontemplacji, medytacji
- poświęcić się bez reszty, całkowicie
Cytaty
|
Gdy nadchodzi wieczór, artystka odkłada pędzel i paletę, aby z właściwą Polkom, a u niej szczególnie czarującą uprzejmością poświęcić się obowiązkom pani domu. źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003 |
|
|
[...] znam kobiety, które poświęciły się nauce i po latach żałują, że nie mają dzieci, których nie chciały mieć, bo one ograniczałyby ich pracę, ich czas. źródło: NKJP: Helena Zaworska: Jestem, bo jesteś, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1998-11-20 |
|
|
Poświęciwszy się zawodowi nauczycielskiemu, uczył od 1871 r. do śmierci w krakowskim Gimnazjum św. Anny (obecnie Liceum im. Nowodworskiego), gdzie był nauczycielem propedeutyki filozofii i literatury polskiej [...]. źródło: NKJP: T.Z. Bednarski: Prof. Teofil Ziembicki, Dziennik Polski - Magazyn, 2000-02-12 |
|
|
5 WRZEŚNIA - zmarła Matka Teresa z Kalkuty, zakonnica, która poświęciła się opiece nad chorymi i bezdomnymi w Bengalu. źródło: NKJP: Grzegorz Brzozowicz, Filip Łobodziński: Sto płyt, które wstrząsnęły światem : kronnika czasów popkultury, 2000 |
|
|
Ta energiczna, wyedukowana kobieta zamknęła się na dwadzieścia lat, by poświęcić się kontemplacji i doskonaleniu ducha! źródło: NKJP: Tomasz Raczek: Pies na telewizję, 1999 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
poświęcę się |
poświęcimy się |
|||
| 2 os. |
poświęcisz się |
poświęcicie się |
|||
| 3 os. |
poświęci się |
poświęcą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
poświęciłem się +(e)m się poświęcił |
poświęciłam się +(e)m się poświęciła |
poświęciłom się +(e)m się poświęciło |
poświęciliśmy się +(e)śmy się poświęcili |
poświęciłyśmy się +(e)śmy się poświęciły |
| 2 os. |
poświęciłeś się +(e)ś się poświęcił |
poświęciłaś się +(e)ś się poświęciła |
poświęciłoś się +(e)ś się poświęciło |
poświęciliście się +(e)ście się poświęcili |
poświęciłyście się +(e)ście się poświęciły |
| 3 os. |
poświęcił się |
poświęciła się |
poświęciło się |
poświęcili się |
poświęciły się |
bezosobnik: poświęcono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
poświęćmy się |
|
| 2 os. |
poświęć się |
poświęćcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
poświęciłbym się bym się poświęcił |
poświęciłabym się bym się poświęciła |
poświęciłobym się bym się poświęciło |
poświęcilibyśmy się byśmy się poświęcili |
poświęciłybyśmy się byśmy się poświęciły |
| 2 os. |
poświęciłbyś się byś się poświęcił |
poświęciłabyś się byś się poświęciła |
poświęciłobyś się byś się poświęciło |
poświęcilibyście się byście się poświęcili |
poświęciłybyście się byście się poświęciły |
| 3 os. |
poświęciłby się by się poświęcił |
poświęciłaby się by się poświęciła |
poświęciłoby się by się poświęciło |
poświęciliby się by się poświęcili |
poświęciłyby się by się poświęciły |
bezosobnik: poświęcono by się
bezokolicznik: poświęcić się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
poświęciwszy się
gerundium: poświęcenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | poświęcenie się |
poświęcenia się |
| D. | poświęcenia się |
poświęceń się |
| C. | poświęceniu się |
poświęceniom się |
| B. | poświęcenie się |
poświęcenia się |
| N. | poświęceniem się |
poświęceniami się |
| Ms. | poświęceniu się |
poświęceniach się |
| W. | poświęcenie się |
poświęcenia się |
odpowiednik aspektowy: poświęcać się
Składnia
| Rzosobowy | + | poświęcić się | + |
CZEMU
|