UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

poświęcić się

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

święty I

1. dla ojczyzny

Definicja

zrezygnować z czegoś korzystnego wartościowego dla siebie, wierząc, ze decyzja ta będzie dobra dla kogoś lub będzie służyła wartościom, które się uznaje za najwyższe

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • poświęcić się dzieciom, rodzinie
  • poświęcić się dla innych; dla jakiegoś dobra, dla ojczyzny
  • poświęcić się bez reszty, całkowicie

Cytaty

W zapomnienie odchodzą żywi ludzie, którzy poświęcili się ojczyźnie, poświęcili się dla nas wszystkich. Powtórzę więc: Winniśmy im chwałę, cześć i szacunek.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 22.01.2003

Sigua przysięgał, że nieraz składał dymisję, ale zawsze ulegał perswazjom prezydenta, który przekonywał go, by poświęcił się dla dobra kraju.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dobre miejsce do umierania, 2005

[...] dostrzegam pewne podobieństwo w moim życiorysie z drogą, jaką kroczył założyciel naszego zakonu. Franciszek zanim poświęcił się Bogu, wiódł dostatnie życie syna kupca.

źródło: NKJP: Jerzy Leśniak: Klasztor otwarty dla wszystkich, Dziennik Polski -- Nowy Sącz, 2001-09-14

Macierzyństwo mobilizuje u kobiety postawę heroiczną: gotowość całkowitego poświęcenia się dla własnego dziecka.

źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1996

Wanda Szuman wróciła do Torunia i rozpoczęła bezpłatne tajne nauczanie. Na szeroką skalę prowadziła też działalność społeczno-charytatywną, poświęciła się dzieciom głęboko upośledzonym oraz dzieciom z niedowładem kończyn.

źródło: NKJP: Beata Janczarska: Rada uchwaliła, prasa, 2000

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęcę się
poświęcimy się
2 os. poświęcisz się
poświęcicie się
3 os. poświęci się
poświęcą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęciłem się
+(e)m się poświęcił
poświęciłam się
+(e)m się poświęciła
poświęciłom się
+(e)m się poświęciło
poświęciliśmy się
+(e)śmy się poświęcili
poświęciłyśmy się
+(e)śmy się poświęciły
2 os. poświęciłeś się
+(e)ś się poświęcił
poświęciłaś się
+(e)ś się poświęciła
poświęciłoś się
+(e)ś się poświęciło
poświęciliście się
+(e)ście się poświęcili
poświęciłyście się
+(e)ście się poświęciły
3 os. poświęcił się
poświęciła się
poświęciło się
poświęcili się
poświęciły się

bezosobnik: poświęcono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęćmy się
2 os. poświęć się
poświęćcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęciłbym się
bym się poświęcił
poświęciłabym się
bym się poświęciła
poświęciłobym się
bym się poświęciło
poświęcilibyśmy się
byśmy się poświęcili
poświęciłybyśmy się
byśmy się poświęciły
2 os. poświęciłbyś się
byś się poświęcił
poświęciłabyś się
byś się poświęciła
poświęciłobyś się
byś się poświęciło
poświęcilibyście się
byście się poświęcili
poświęciłybyście się
byście się poświęciły
3 os. poświęciłby się
by się poświęcił
poświęciłaby się
by się poświęciła
poświęciłoby się
by się poświęciło
poświęciliby się
by się poświęcili
poświęciłyby się
by się poświęciły

bezosobnik: poświęcono by się

bezokolicznik: poświęcić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: poświęciwszy się

gerundium: poświęcenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poświęcenie się
poświęcenia się
D. poświęcenia się
poświęceń się
C. poświęceniu się
poświęceniom się
B. poświęcenie się
poświęcenia się
N. poświęceniem się
poświęceniami się
Ms. poświęceniu się
poświęceniach się
W. poświęcenie się
poświęcenia się

odpowiednik aspektowy: poświęcać się

Składnia

Rzosobowy + poświęcić się +
KOMU / CZEMU
Rzosobowy + poświęcić się +
dla KOGO / CZEGO

2. nauce

Definicja

zająć się jakąś sprawą angażując swój czas, swoją uwagę i swoje siły, rezygnując z innych zajęć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • poświęcić się badaniu czegoś, jakiejś działalności, karierze, pracy, służbie, sprawie, walce; jakimś studiom; jakiemuś zawodowi, życiu; literaturze, malarstwu, muzyce, nauce, polityce, sztuce; pisaniu, pisarstwu; szachom, sportowi; opiece nad kimś, wychowaniu kogoś; kontemplacji, medytacji
  • poświęcić się bez reszty, całkowicie

Cytaty

Gdy nadchodzi wieczór, artystka odkłada pędzel i paletę, aby z właściwą Polkom, a u niej szczególnie czarującą uprzejmością poświęcić się obowiązkom pani domu.

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

[...] znam kobiety, które poświęciły się nauce i po latach żałują, że nie mają dzieci, których nie chciały mieć, bo one ograniczałyby ich pracę, ich czas.

źródło: NKJP: Helena Zaworska: Jestem, bo jesteś, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1998-11-20

Poświęciwszy się zawodowi nauczycielskiemu, uczył od 1871 r. do śmierci w krakowskim Gimnazjum św. Anny (obecnie Liceum im. Nowodworskiego), gdzie był nauczycielem propedeutyki filozofii i literatury polskiej [...].

źródło: NKJP: T.Z. Bednarski: Prof. Teofil Ziembicki, Dziennik Polski - Magazyn, 2000-02-12

5 WRZEŚNIA - zmarła Matka Teresa z Kalkuty, zakonnica, która poświęciła się opiece nad chorymi i bezdomnymi w Bengalu.

źródło: NKJP: Grzegorz Brzozowicz, Filip Łobodziński: Sto płyt, które wstrząsnęły światem : kronnika czasów popkultury, 2000

Ta energiczna, wyedukowana kobieta zamknęła się na dwadzieścia lat, by poświęcić się kontemplacji i doskonaleniu ducha!

źródło: NKJP: Tomasz Raczek: Pies na telewizję, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęcę się
poświęcimy się
2 os. poświęcisz się
poświęcicie się
3 os. poświęci się
poświęcą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęciłem się
+(e)m się poświęcił
poświęciłam się
+(e)m się poświęciła
poświęciłom się
+(e)m się poświęciło
poświęciliśmy się
+(e)śmy się poświęcili
poświęciłyśmy się
+(e)śmy się poświęciły
2 os. poświęciłeś się
+(e)ś się poświęcił
poświęciłaś się
+(e)ś się poświęciła
poświęciłoś się
+(e)ś się poświęciło
poświęciliście się
+(e)ście się poświęcili
poświęciłyście się
+(e)ście się poświęciły
3 os. poświęcił się
poświęciła się
poświęciło się
poświęcili się
poświęciły się

bezosobnik: poświęcono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. poświęćmy się
2 os. poświęć się
poświęćcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. poświęciłbym się
bym się poświęcił
poświęciłabym się
bym się poświęciła
poświęciłobym się
bym się poświęciło
poświęcilibyśmy się
byśmy się poświęcili
poświęciłybyśmy się
byśmy się poświęciły
2 os. poświęciłbyś się
byś się poświęcił
poświęciłabyś się
byś się poświęciła
poświęciłobyś się
byś się poświęciło
poświęcilibyście się
byście się poświęcili
poświęciłybyście się
byście się poświęciły
3 os. poświęciłby się
by się poświęcił
poświęciłaby się
by się poświęciła
poświęciłoby się
by się poświęciło
poświęciliby się
by się poświęcili
poświęciłyby się
by się poświęciły

bezosobnik: poświęcono by się

bezokolicznik: poświęcić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: poświęciwszy się

gerundium: poświęcenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. poświęcenie się
poświęcenia się
D. poświęcenia się
poświęceń się
C. poświęceniu się
poświęceniom się
B. poświęcenie się
poświęcenia się
N. poświęceniem się
poświęceniami się
Ms. poświęceniu się
poświęceniach się
W. poświęcenie się
poświęcenia się

odpowiednik aspektowy: poświęcać się

Składnia

Rzosobowy + poświęcić się +
CZEMU
Data ostatniej modyfikacji: 19.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json