UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ustawić się

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ustawię się
ustawimy się
2 os. ustawisz się
ustawicie się
3 os. ustawi się
ustawią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ustawiłem się
+(e)m się ustawił
ustawiłam się
+(e)m się ustawiła
ustawiłom się
+(e)m się ustawiło
ustawiliśmy się
+(e)śmy się ustawili
ustawiłyśmy się
+(e)śmy się ustawiły
2 os. ustawiłeś się
+(e)ś się ustawił
ustawiłaś się
+(e)ś się ustawiła
ustawiłoś się
+(e)ś się ustawiło
ustawiliście się
+(e)ście się ustawili
ustawiłyście się
+(e)ście się ustawiły
3 os. ustawił się
ustawiła się
ustawiło się
ustawili się
ustawiły się

bezosobnik: ustawiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ustawmy się
2 os. ustaw się
ustawcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ustawiłbym się
bym się ustawił
ustawiłabym się
bym się ustawiła
ustawiłobym się
bym się ustawiło
ustawilibyśmy się
byśmy się ustawili
ustawiłybyśmy się
byśmy się ustawiły
2 os. ustawiłbyś się
byś się ustawił
ustawiłabyś się
byś się ustawiła
ustawiłobyś się
byś się ustawiło
ustawilibyście się
byście się ustawili
ustawiłybyście się
byście się ustawiły
3 os. ustawiłby się
by się ustawił
ustawiłaby się
by się ustawiła
ustawiłoby się
by się ustawiło
ustawiliby się
by się ustawili
ustawiłyby się
by się ustawiły

bezosobnik: ustawiono by się

bezokolicznik: ustawić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ustawiwszy się

gerundium: ustawienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ustawienie się
ustawienia się
D. ustawienia się
ustawień się
C. ustawieniu się
ustawieniom się
B. ustawienie się
ustawienia się
N. ustawieniem się
ustawieniami się
Ms. ustawieniu się
ustawieniach się
W. ustawienie się
ustawienia się

odpowiednik aspektowy: ustawiać się

Pochodzenie

Zob. stawić się

1. w szeregu

Definicja

stanąć gdzieś w określony sposób

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

  • ludzie ustawili się; kolejki, samochody, tłumy ustawiły się
  • ustawić się do zdjęcia
  • ustawić się na końcu, na skraju
  • ustawić się w dwuszeregu, w kolejce, w ogonku, w szeregu
  • ustawić się bokiem, kołem, rzędem, szeregiem, wzdłuż

Cytaty

W tym czasie zomowcy ustawili się w szeregu, przy każdym naszym rzucie były strzelane serie nad naszymi głowami coraz to niżej.

źródło: NKJP: Jarosław Józef Szczepański: Górnik polski, 2005

We wnękach przy wejściu ustawiły się, jak zawsze, piekarki i sprzedawały bułki i kiełbaski.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

Dopiero teraz zauważyliśmy, że przed pierwszym szlabanem, tuż obok mojego wehikułu i wartburga doktora, ustawiła się czarna wołga.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967

Drezyna ustawiła się w poprzek. Blokada ruchu trwała 1,5 godziny - relacjonuje rzecznik.

źródło: NKJP: Joanna Skrzypczak: Mało ostrożny kierowca. Auto na torach, Gazeta Wrocławska, nr 18/03, 2000

Największa kolejka ustawiła się do badania na mammografię.

źródło: NKJP: Romek Piela: Kilkanaście stoisk oferowało porady medyczne podczas „Zdrowej polskiej jesieni”, Gazeta Wrocławska, nr 06/09, 1999

Składnia

bez ograniczeń + ustawić się +
GDZIE | JAK
bez ograniczeń + ustawić się +
do KOGO/CZEGO

2. w życiu

Definicja

pot. 
pokierować swoimi sprawami w korzystny sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • ustawić się w życiu

Cytaty

Zuza to cwana gapa, umie ustawić się w życiu.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Część z nich okrzepła, ustawiła się w pracy, awansowała.

źródło: NKJP: Krystyna Lubelska: Profesja w recesji, Polityka, nr 2348, 2002-05-04

Młode kobiety stawiają na karierę i ustawienie się w życiu. Rodzenie i wychowywanie dzieci odkładają na później.

źródło: NKJP: Dorota Majewska: Najpierw kariera, potem dziecko, Super Express, 2006

Dzisiaj Kowalskiemu-dziennikarzowi trochę żal tych czasów, kiedy jeden świstek papieru zwany talonem, a potem asygnatą pomagał człowiekowi ustawić się w życiu

źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Samochody, Gazeta Wyborcza, 1993-07-23

Nieźle się skubaniec ustawił. A mógł lepiej - ale na szczęście wyborcy się w porę na nim poznali.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + ustawić się +
(w CZYM) + (JAK)
Data ostatniej modyfikacji: 14.12.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json