Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ustawię się |
ustawimy się |
|||
| 2 os. |
ustawisz się |
ustawicie się |
|||
| 3 os. |
ustawi się |
ustawią się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ustawiłem się +(e)m się ustawił |
ustawiłam się +(e)m się ustawiła |
ustawiłom się +(e)m się ustawiło |
ustawiliśmy się +(e)śmy się ustawili |
ustawiłyśmy się +(e)śmy się ustawiły |
| 2 os. |
ustawiłeś się +(e)ś się ustawił |
ustawiłaś się +(e)ś się ustawiła |
ustawiłoś się +(e)ś się ustawiło |
ustawiliście się +(e)ście się ustawili |
ustawiłyście się +(e)ście się ustawiły |
| 3 os. |
ustawił się |
ustawiła się |
ustawiło się |
ustawili się |
ustawiły się |
bezosobnik: ustawiono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ustawmy się |
|
| 2 os. |
ustaw się |
ustawcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ustawiłbym się bym się ustawił |
ustawiłabym się bym się ustawiła |
ustawiłobym się bym się ustawiło |
ustawilibyśmy się byśmy się ustawili |
ustawiłybyśmy się byśmy się ustawiły |
| 2 os. |
ustawiłbyś się byś się ustawił |
ustawiłabyś się byś się ustawiła |
ustawiłobyś się byś się ustawiło |
ustawilibyście się byście się ustawili |
ustawiłybyście się byście się ustawiły |
| 3 os. |
ustawiłby się by się ustawił |
ustawiłaby się by się ustawiła |
ustawiłoby się by się ustawiło |
ustawiliby się by się ustawili |
ustawiłyby się by się ustawiły |
bezosobnik: ustawiono by się
bezokolicznik: ustawić się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
ustawiwszy się
gerundium: ustawienie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ustawienie się |
ustawienia się |
| D. | ustawienia się |
ustawień się |
| C. | ustawieniu się |
ustawieniom się |
| B. | ustawienie się |
ustawienia się |
| N. | ustawieniem się |
ustawieniami się |
| Ms. | ustawieniu się |
ustawieniach się |
| W. | ustawienie się |
ustawienia się |
odpowiednik aspektowy: ustawiać się
Pochodzenie
Zob. stawić się
1. w szeregu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Połączenia
- ludzie ustawili się; kolejki, samochody, tłumy ustawiły się
- ustawić się do zdjęcia
- ustawić się na końcu, na skraju
- ustawić się w dwuszeregu, w kolejce, w ogonku, w szeregu
- ustawić się bokiem, kołem, rzędem, szeregiem, wzdłuż
Cytaty
|
W tym czasie zomowcy ustawili się w szeregu, przy każdym naszym rzucie były strzelane serie nad naszymi głowami coraz to niżej. źródło: NKJP: Jarosław Józef Szczepański: Górnik polski, 2005 |
|
|
We wnękach przy wejściu ustawiły się, jak zawsze, piekarki i sprzedawały bułki i kiełbaski. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003 |
|
|
Dopiero teraz zauważyliśmy, że przed pierwszym szlabanem, tuż obok mojego wehikułu i wartburga doktora, ustawiła się czarna wołga. źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967 |
|
|
Drezyna ustawiła się w poprzek. Blokada ruchu trwała 1,5 godziny - relacjonuje rzecznik. źródło: NKJP: Joanna Skrzypczak: Mało ostrożny kierowca. Auto na torach, Gazeta Wrocławska, nr 18/03, 2000 |
|
|
Największa kolejka ustawiła się do badania na mammografię. źródło: NKJP: Romek Piela: Kilkanaście stoisk oferowało porady medyczne podczas „Zdrowej polskiej jesieni”, Gazeta Wrocławska, nr 06/09, 1999 |
Składnia
|
+ | ustawić się | + |
GDZIE | JAK
|
|
+ | ustawić się | + |
do KOGO/CZEGO
|
2. w życiu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- ustawić się w życiu
Cytaty
|
Zuza to cwana gapa, umie ustawić się w życiu. źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997 |
|
|
Część z nich okrzepła, ustawiła się w pracy, awansowała. źródło: NKJP: Krystyna Lubelska: Profesja w recesji, Polityka, nr 2348, 2002-05-04 |
|
|
Młode kobiety stawiają na karierę i ustawienie się w życiu. Rodzenie i wychowywanie dzieci odkładają na później. źródło: NKJP: Dorota Majewska: Najpierw kariera, potem dziecko, Super Express, 2006 |
|
|
Dzisiaj Kowalskiemu-dziennikarzowi trochę żal tych czasów, kiedy jeden świstek papieru zwany talonem, a potem asygnatą pomagał człowiekowi ustawić się w życiu źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Samochody, Gazeta Wyborcza, 1993-07-23 |
|
|
Nieźle się skubaniec ustawił. A mógł lepiej - ale na szczęście wyborcy się w porę na nim poznali. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | ustawić się | + |
(w CZYM) +
(JAK)
|