UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ogół

Chronologizacja

1522, SPXVI
Jako składnik wyrażenia przyimkowego na ogułach [sic!] 'podstępnie, zdradliwe'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ogół
ogóły
D. ogółu
ogółów
C. ogółowi
ogółom
B. ogół
ogóły
N. ogółem
ogółami
Ms. ogóle
ogółach
W. ogóle
ogóły

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

płn. psł. *o(b)gulъ 'to, co jest okrążone, otoczone, całość'

Forma prasłowiańska być może od czasownika przedrostkowego *o(b)guljati 'otoczyć, okrążyć w tańcu' (od psł. *guljati 'igrać, tańczyć, śpiewać, bawić się, weselić się, szaleć'; w języku polskim rozwój od oguł do ogół w rezultacie obniżenia artykulacji u przed ł (Bor)

1. społeczeństwo

Definicja

wszyscy ludzie należący do danej wspólnoty lub zamieszkujący określone terytorium

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • szeroki ogół
  • dobro; los; opinia, wola ogółu

Cytaty

Z powodu niedociągnięć fizjonomii uważany jest przez ogół za idiotę i człowieka niedorozwiniętego umysłowo.

źródło: NKJP: Magdalena Machy: Uciekający przed władzą, Esensja, 2007-07

Ty jesteś inny. Można ci bez trudu wmówić, że działasz dla dobra ogółu.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Nie wszyscy są gorsi... - Powiedzmy! - ustąpiła tamta. - Ale większość na pewno. Ja nie myślę o jednostkach. Może są tacy... Ale ogół? Anna nie mogła zaprzeczyć.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001

2. widzów

Definicja

wszyscy, którzy należą do kategorii osób, nazwanej następującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • ogół czytelników, krytyków, widzów; pracowników, robotników

Cytaty

Zapragnął ponownie śmierci z taką siłą, z jaką ogół ludzi pragnie żyć.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1996

Czy woli Pan bardziej aktorstwo w filmach rozrywkowych i łatwych, czy też kino bardziej ambitne, ale zarazem trudniejsze, a co za tym idzie mniej zrozumiałe dla ogółu widzów?

źródło: NKJP: Internet, Rozmowa - Marek Kondrat

W dziedzinie życia duchowego zaznaczył się w XIX w. przemożny wpływ tzw. starców rosyjskich. Traktowani oni byli przez ogół wiernych jak prorocy Starego Testamentu.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

To okropne, do jakiego stopnia ogół Francuzów mówi źle po francusku.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem, 1957

W Gwatemali zarobki minimalne otrzymuje 60 procent ogółu zatrudnionych.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Dlaczego zginął Karl von Spreti, 1970

Składnia

bez ograniczeń + ogół +
KOGO

3. informacji

Definicja

wszystko, co tworzy spójny zbiór, ujmowane łącznie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • ogół informacji; spraw, zjawisk; ceremonii, obyczajów

Cytaty

Każda nauka rozwija się wyłącznie w ramach obowiązującego paradygmatu, ogółu nie wyeksplikowanych założeń, na których się opiera i które wskazują jej cele [...].

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: Czarne oceany, 2001

Gdzież mi się wałęsać i przewodzić wśród narodów? Czy mogę porzucać swoje obowiązki? Obowiązki wobec własnych zdarzeń? Wobec ogółu własnego życia i wobec szczególików?

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946

Składnia

bez ograniczeń + ogół +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 25.10.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json