UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pobór

Chronologizacja

1277, Leszek Bednarczuk, Początki i pogranicza polszczyzny, 2018

Pochodzenie

Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego pobrać; zob. pobrać

1.a do wojska

Definicja

powołanie do wojska osób zobowiązanych do służby w nim na mocy określonych przepisów prawnych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rekrutacja

Połączenia

  • powszechny; jesienny, wiosenny; obowiązkowy, przymusowy pobór; pobór wojskowy
  • pobór rekruta; któregoś rocznika
  • pobór do armii, do wojska
  • armia, wojsko z poboru
  • pobór obejmie kogoś; rozpoczął się; potrwa (do 14 marca, 30 kwietnia), trwa
  • uniknąć poboru
  • podlegać poborowi
  • stanąć/stawać do poboru

Cytaty

Od 2 lutego do 23 kwietnia na terenie województwa śląskiego przeprowadzony zostanie pobór mężczyzn do zasadniczej służby wojskowej.

źródło: NKJP: W skrócie - powiat raciborski, Nowiny Raciborskie, 2004-02-10

Tej wiosny do poboru stają młodzi mężczyźni urodzeni w roku 1983.

źródło: NKJP: K.Kowalski: O kamaszach dla poborowych, Tygodnik Ciechanowski, 2002-03-17

[...] obecnie komisje lekarskie są autonomiczne w orzekaniu o stopniu zdolności do służby wojskowej poborowych, a nadzór Ministerstwa Spraw Wewnętrznych nad poborem ogranicza się tylko do strony organizacyjnej [...]

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 11.04.1996

Jak poinformował nas mjr Ryszard Tabor z MON, w zeszłorocznym poborze wcielono do armii ok. 120-130 tys. rekrutów.

źródło: NKJP: Wojciech Staszewski: Nie jeden Gałuszko, Gazeta Wyborcza, 1992-09-16

Nie mieszkają tutaj same aniołki, mamy zawsze spore problemy podczas poborów do wojska.

źródło: NKJP: Jak „Dług”, Dziennik Polski, 2002-02-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pobór
pobory
D. poboru
poborów
C. poborowi
poborom
B. pobór
pobory
N. poborem
poborami
Ms. poborze
poborach
W. poborze
pobory

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + pobór +
(KOGO) + (do CZEGO)

1.b osoby

Definicja

osoby służące w wojsku w wyniku poboru - powołania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną

Połączenia

  • młody, nowy, świeży pobór
  • koledzy z poboru

Cytaty

Mój pobór sprzątał do jedenastego miesiąca służby, ale zwykle już po ośmiu-dziewięciu miesiącach przychodzą nowe, młode siły.

źródło: NKJP: Marek Ciesielski: 540 DDC, czyli jakie jest wojsko, 2000

[...] armia potrzebuje kilku dni, by przygotować koszary na przyjście kolejnego poboru.

źródło: NKJP: (K.W.): Z żołnierza bezrobotny, Dziennik Polski, 1999-11-05

[...] nie da się zaciągnąć do wojska nowego poboru i od razu wysłać ich na front.

źródło: NKJP: Internet

[...] ostatni pobór wyszedł z wojska, a zawodowców nie ma.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pobór
pobory
D. poboru
poborów
C. poborowi
poborom
B. pobór
pobory
N. poborem
poborami
Ms. poborze
poborach
W. poborze
pobory

2.a wody

Definicja

wyodrębnianie z jakiejś całości dla wykorzystania w określonych celach tego, co nazywa sąsiadujący rzeczownik

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

CZŁOWIEK I TECHNIKA Energia elektryczność

Połączenia

  • duży, mały, maksymalny, niski, zwiększony pobór
  • pobór ciepła, energii, gazu, mocy, paliwa, prądu, tlenu, wody
  • punkt; licznik poboru
  • obniżyć/obniżać, zmniejszyć/zmniejszać pobór

Cytaty

[...] w okresie świąt i Sylwestra, kiedy ludzie włączają m.in. tysiące lampek, występuje zwiększony pobór prądu.

źródło: NKJP: Adrian Czarnota: Toną w ciemnościach, Tygodnik Rybnicki, 2008-01-22

Zespół podjął decyzję o utrzymaniu w mocy zakazu połowu ryb i poboru wody z rzeki Noteć [...].

źródło: NKJP: MB: Wyniki badania próbek wody, Nakielski Czas, 2006-03-01

[...] przed rozpoczęciem nagrywania należy [...] wyłączyć zarządzanie poborem energii i wszelkie funkcje oszczędnościowe.

źródło: NKJP: Ryszard Sobkowski: Konsylium, Enter, 1999

W spółce powołana jest m.in. specjalna komórka, zajmująca się wykrywaniem nielegalnych poborów gazu.

źródło: NKJP: Paweł Chwał: Kradną na potęgę, Gazeta Krakowska, 2007-03-05

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pobór
pobory
D. poboru
poborów
C. poborowi
poborom
B. pobór
pobory
N. poborem
poborami
Ms. poborze
poborach
W. poborze
pobory

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + pobór +
CZEGO

2.b pobrana woda

Definicja

to, co zostaje wyodrębnione w wyniku poboru - z jakiejś całości

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

CZŁOWIEK I TECHNIKA Energia elektryczność

Połączenia

  • wielkość poboru
  • pobór wyniósł/wynosi ileś

Cytaty

O ile normalnie dobowo pobór wynosi około 1400 metrów sześciennych, to teraz 1800 metrów.

źródło: NKJP: (ALG): Słabe ciśnienie, Dziennik Polski, 2005-08-22

[...] cennik odchodzi od podmiotowej taryfikacji odbiorców na rzecz ­ stosowanej na świecie taryfikacji opartej na wielkości poboru gazu [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 19.02.1993

Maksymalny minutowy pobór tlenu wyniósł u tego zawodnika 72 ml.kg-1.min-1 [...]

źródło: NKJP: Mariusz Ozimek: Determinanty wieloletniego przygotowania zawodników wysokiej klasy w wybranych dyscyplinach sportu, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pobór
pobory
D. poboru
poborów
C. poborowi
poborom
B. pobór
pobory
N. poborem
poborami
Ms. poborze
poborach
W. poborze
pobory

3. opłaty

Definicja

przyjmowanie od kogoś pieniędzy jako opłaty bądź podatku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse podatki, opłaty, świadczenia pieniężne

Połączenia

  • pobór abonamentu, akcyzy, cła, należności, opłaty, podatku, składki, zaliczki
  • punkt; system, tryb; koszty; skuteczność poboru
  • rezygnacja z poboru
  • zaniechanie poboru
  • rezygnować, zrezygnować z poboru

Cytaty

Nie mamy żadnych wątpliwości co do tego, że pobór cła na granicy nie poprawia się.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 28.08.1996

[...] powinno to wpłynąć na obniżenie kosztów samych poborów opłaty skarbowej i jednocześnie skrócić czas przekazywania wpływów z opłaty skarbowej do gmin [...]

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 61. posiedzenia Senatu RP

Chodzi zarówno o korupcyjne patologie, jak i grzechy zaniechania w poborze należności na rzecz państwa.

źródło: NKJP: Bezcelne bramki, Dziennik Polski, 2001-07-06

[...] zaniechanie poboru podatku pozwoli na utrzymanie dotychczasowego poziomu zatrudnienia w sytuacji stale pogarszającej się koniunktury w przemyśle drzewnym.

źródło: NKJP: (km): Komu szefowie gmin umorzyli podatki?, Tygodnik Tucholski, 2003

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pobór
pobory
D. poboru
poborów
C. poborowi
poborom
B. pobór
pobory
N. poborem
poborami
Ms. poborze
poborach
W. poborze
pobory

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + pobór +
CZEGO

Frazeologizmy

prawo poboru
Data ostatniej modyfikacji: 24.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json