UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozprzężenie

rozprężenie

Chronologizacja

1843, J. Moraczewski: Dzieje Rzeczypospolitej Polskiej do XV wieku, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozprzężenie
rozprzężenia
D. rozprzężenia
rozprzężeń
C. rozprzężeniu
rozprzężeniom
B. rozprzężenie
rozprzężenia
N. rozprzężeniem
rozprzężeniami
Ms. rozprzężeniu
rozprzężeniach
W. rozprzężenie
rozprzężenia

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

pol. rozprząc się, rozprzęgnąć się 'wprowadzić zamieszanie, bezład, zdezorganizować'

z psł. *pręgti, pręgǫ (wtórnie: pręgnǫti) 'łączyć coś z czymś w pewną całość, zespalać, związywać'

Od tego samego czasownika psł. por. sprząc

1. moralne

Definicja

stan psychiczny występujący w sytuacji, gdy ktoś czuje swobodę i brak skrępowania jakimiś rygorami i obowiązkami

Warianty

  • rozprężenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozluźnienie

Połączenia

  • moralne, wewnętrzne rozprzężenie

Cytaty

[...] w dotychczasowej tradycji Kościoła odpowiedzią na moralne rozprzężenie duchowieństwa nigdy nie było poluzowanie rygorów, lecz przeciwnie - ich wzmocnienie. Liberalizacja prowadziła do jeszcze głębszej degrengolady.

źródło: NKJP: Tomasz P. Terlikowski: Nowa ortodoksja od zaraz, Ozon nr 1, 2005

Niestety, z Biblii nie wiemy, jakie przepisy prawa, jakie artykuły i paragrafy obowiązywały w Sodomie. I w Gomorze też. Wiemy tylko, jakie tam panowało rozprzężenie obyczajów, możemy się domyślać, że występek był tolerowany przez opinię publiczną, a może nawet przyjmowany z aprobatą.

źródło: NKJP: Maciej Radwan Rybiński: Zbrodnia i kara, Dziennik Polski, 2003-05-09

Zajmowanie kierowniczego stanowiska w firmie wymaga nieustającej czujności. Nadmierne spoufalanie może spowodować rozprzężenie w zespole, a oschłość i dystans doprowadzają do współpracy opartej na strachu i niechęci.

źródło: NKJP: Natasza Socha: Jak mówić, by cię słuchano, Cosmopolitan nr 07, 2000

Wczesne popołudnie spędziła nad książką, ale patrzyła na litery bezmyślnie, wciąż wracając do początku tej samej strony. Nie lubiła siebie za te chwile wewnętrznego rozprzężenia, zwalczała je skrupulatnie, obawiając się, że za każdym ustępstwem stoi następne, większe, coraz skuteczniej kruszące charakter człowieka.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003

Jest ostrzeżeniem nie tylko przed tyranią, ale i przed rodzonym przez nią żywiołem nienawiści prowadzącym w stronę anarchii, moralnego rozprężenia i klęski.

źródło: Internet: www.e-teatr.pl/pl/artykuly/109891,druk.html

2. chaos

Definicja

nieporządek będący skutkiem nieprzestrzegania jakichś reguł

Warianty

  • rozprężenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bałagan, nieład
antonimy:  dyscyplina

Cytaty

W Komendzie Głównej panowało ogólne rozprzężenie i każdy, kto tylko mógł, udawał, że pracuje.

źródło: NKJP: Jacek Wicherski, Mateusz Cieślak, Dorota Kania: Michna zastąpił Papałę, Super Express, 1998

Chaos i rozprzężenie w szeregach alianckich, jakie powstały bezpośrednio po niespodziewanym ataku niemieckim, zostały szybko opanowane.

źródło: NKJP: Franciszek Ryszka: Noc i mgła: Niemcy w okresie hitlerowskim, 1963

[...] iracka elita władzy nie wydaje się zmęczona Saddamem. Obawia się rozprzężenia państwa, czego rezultatem byłaby zapewne utrata północnych i południowych prowincji.

źródło: NKJP: Ray Wilkinson: Co słychać u Saddama?, Gazeta Wyborcza, 1992-01-24

W Rosji po abdykacji cara i rewolucji lutowej nastąpiło rozprężenie i anarchia.

źródło: Internet: www.nowastrategia.org.pl/zimowy-marsz-szwadronu-rotmistrza-plisowskiego

Data ostatniej modyfikacji: 19.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json