UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

niewesoły

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. niewesoły
niewesoły
niewesoły
niewesołe
niewesoła
M. spół. niewesół
niewesół
niewesół
D. niewesołego
niewesołego
niewesołego
niewesołego
niewesołej
C. niewesołemu
niewesołemu
niewesołemu
niewesołemu
niewesołej
B. niewesołego
niewesołego
niewesoły
niewesołe
niewesołą
N. niewesołym
niewesołym
niewesołym
niewesołym
niewesołą
Ms. niewesołym
niewesołym
niewesołym
niewesołym
niewesołej
W. niewesoły
niewesoły
niewesoły
niewesołe
niewesoła
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nieweseli
nieweseli
niewesołe
niewesołe
D. niewesołych
niewesołych
niewesołych
niewesołych
C. niewesołym
niewesołym
niewesołym
niewesołym
B. niewesołych
niewesołych
niewesołych
niewesołe
N. niewesołymi
niewesołymi
niewesołymi
niewesołymi
Ms. niewesołych
niewesołych
niewesołych
niewesołych
W. nieweseli
nieweseli
niewesołe
niewesołe

Pochodzenie

Zob. wesoły

1.a człowiek

Definicja

odczuwający i okazujący smutek lub przygnębienie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  smutny, zasmucony, zesmutniały
antonimy:  radosny, uradowany, wesoły

Cytaty

Ale czułem się cały tak promieniejący szczęściem, że wydało mi się czymś niemożliwym zaprezentować się w tym stanie niewesołym ludziom zamieszkującym ów pensjonat.

źródło: NKJP: Tadeusz Breza: Urząd, 1960

Masywnie zbudowana, niewesoła panna z przedmieść weszła do pokoju i zapytała, na co mam ochotę?

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Moje pierwsze samobójstwo i dziewięć innych opowieści, 2006

1.b głos

Definicja

świadczący o czyimś smutku i przygnębieniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  smutny, zasmucony, zesmutniały
antonimy:  radosny, uradowany, wesoły

Połączenia

  • niewesoły nastrój, uśmiech; niewesoła mina

Cytaty

[...] wreszcie odetchnął, rozluźnił ramiona i skrzywił wargi w niewesołym uśmiechu.

źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia głupców, 2009

Miny były niewesołe. W ogóle rozmawialiśmy niewiele, a nieudany ostatni mecz z Cracovią II u siebie, tylko potęgował minorowe nastroje.

źródło: NKJP: „Piątka” z wyjazdu, Dziennik, 2000-05-23

Profesor próbował się uśmiechać, ale mu to nie wychodziło, bo miał niewesołe spojrzenie bezradnego, starego człowieka.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

[...] ton jej listów był niewesoły i znajomi starali się, jak mogli, podtrzymywać ją na duchu.

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

1.c rzeczywistość

Definicja

wprawiający w nastrój smutku i przygnębienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  smutliwy, smutny
antonimy:  radosny, wesoły

Połączenia

  • niewesoła perspektywa, rzeczywistość, sytuacja, wieść; refleksja; niewesołe myśli, rozmyślania

Cytaty

[...] mówiłem o problemach, które domagają się intelektualnego namysłu i publicznej debaty, przytaczając cały szereg niewesołych faktów i statystyk dotyczących patologii szerzących się w młodej generacji.

źródło: NKJP: Zięba Maciej OP: Po szkodzie? Przed szkodą? : o Polsce, kapitalizmie i kontemplacji, 1996

[...] uśmiecha się ledwo dostrzegalnie i smutno, jakby komunikował jej jakąś niewesołą prawdę.

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Jeżeli chęć pozytywnego działania i nadzieja, że wreszcie musi się to kiedyś udać, czyni z człowieka debila, to kto jest tu mądry? Cynik? Niewesoła to konkluzja.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

W końcu przestał występować, i sam zaczął pisać dla sceny, a jego poetyckie, niewesołe baśnie („Smok”, „Człowiek i cień”) do dziś są chętnie wystawiane wcale niekoniecznie przez dziecięce teatry.

źródło: NKJP: Janina Kumaniecka: Saga rodu Słonimskich, 2003

Wnioski z wczorajszej sesji są niewesołe. Rynek cierpi na głód kapitału.

źródło: NKJP: Tomasz Prusek: 1098. sesja giełdy, Gazeta Wyborcza, 1997-07-01

2. życie

Definicja

pełen przykrych wydarzeń lub przygnębiających myśli

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  smutny
antonimy:  radosny, wesoły

Połączenia

  • niewesołe życie

Cytaty

[...] pisarz stara się budzić w nas pewne wątpliwości, wodzi nas, jakby chcąc uspokoić własne autorskie sumienie, po ścieżkach domniemań na temat jego niewesołego dzieciństwa [...].

źródło: NKJP: Teodor Krzysztof Toeplitz: Mój wybór : rzeczy mniejsze, 1998

Czytelnicy trwający wiernie przy tygodniku oczekiwali, że rubryka Kofty stanie się w niewesołych czasach zminiaturyzowanym kabaretem.

źródło: NKJP: Ryszard Marek Groński: Nauka pływania dla topielców: wypisy z histerii najnowszej 1989-1998, 1999

3. los

Definicja

nieprzyjemny, trudny lub niekorzystny i wzbudzający litość innych ludzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  smutny

Połączenia

  • niewesoły los; niewesoła rzecz

Cytaty

Wybrała sześć takich młodocianych matek i nakreśliła ich niewesołe losy.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991

Zdaje się, że czeka nas niewesoły powrót do samochodu. Te łajdaki spróbują wykorzystać mgłę, żeby odebrać nam pamiętnik.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967

Choć podatki to rzecz niewesoła, podatnikom dopisuje poczucie humoru.

źródło: NKJP: Paweł Piasecki: Chłopaki też płacą, CKM nr 05/05, 2000

Data ostatniej modyfikacji: 05.06.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json