Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zrzędzę |
zrzędzimy |
|||
| 2 os. |
zrzędzisz |
zrzędzicie |
|||
| 3 os. |
zrzędzi |
zrzędzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zrzędziłem +(e)m zrzędził |
zrzędziłam +(e)m zrzędziła |
zrzędziłom +(e)m zrzędziło |
zrzędziliśmy +(e)śmy zrzędzili |
zrzędziłyśmy +(e)śmy zrzędziły |
| 2 os. |
zrzędziłeś +(e)ś zrzędził |
zrzędziłaś +(e)ś zrzędziła |
zrzędziłoś +(e)ś zrzędziło |
zrzędziliście +(e)ście zrzędzili |
zrzędziłyście +(e)ście zrzędziły |
| 3 os. |
zrzędził |
zrzędziła |
zrzędziło |
zrzędzili |
zrzędziły |
bezosobnik: zrzędzono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę zrzędził będę zrzędzić |
będę zrzędziła będę zrzędzić |
będę zrzędziło będę zrzędzić |
będziemy zrzędzili będziemy zrzędzić |
będziemy zrzędziły będziemy zrzędzić |
| 2 os. |
będziesz zrzędził będziesz zrzędzić |
będziesz zrzędziła będziesz zrzędzić |
będziesz zrzędziło będziesz zrzędzić |
będziecie zrzędzili będziecie zrzędzić |
będziecie zrzędziły będziecie zrzędzić |
| 3 os. |
będzie zrzędził będzie zrzędzić |
będzie zrzędziła będzie zrzędzić |
będzie zrzędziło będzie zrzędzić |
będą zrzędzili będą zrzędzić |
będą zrzędziły będą zrzędzić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zrzędźmy |
|
| 2 os. |
zrzędź |
zrzędźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zrzędziłbym bym zrzędził |
zrzędziłabym bym zrzędziła |
zrzędziłobym bym zrzędziło |
zrzędzilibyśmy byśmy zrzędzili |
zrzędziłybyśmy byśmy zrzędziły |
| 2 os. |
zrzędziłbyś byś zrzędził |
zrzędziłabyś byś zrzędziła |
zrzędziłobyś byś zrzędziło |
zrzędzilibyście byście zrzędzili |
zrzędziłybyście byście zrzędziły |
| 3 os. |
zrzędziłby by zrzędził |
zrzędziłaby by zrzędziła |
zrzędziłoby by zrzędziło |
zrzędziliby by zrzędzili |
zrzędziłyby by zrzędziły |
bezosobnik: zrzędzono by
bezokolicznik: zrzędzić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zrzędząc
gerundium: zrzędzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zrzędzenie |
zrzędzenia |
| D. | zrzędzenia |
zrzędzeń |
| C. | zrzędzeniu |
zrzędzeniom |
| B. | zrzędzenie |
zrzędzenia |
| N. | zrzędzeniem |
zrzędzeniami |
| Ms. | zrzędzeniu |
zrzędzeniach |
| W. | zrzędzenie |
zrzędzenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zrzędzący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zrzędzący |
zrzędzący |
zrzędzący |
zrzędzące |
zrzędząca |
| D. | zrzędzącego |
zrzędzącego |
zrzędzącego |
zrzędzącego |
zrzędzącej |
| C. | zrzędzącemu |
zrzędzącemu |
zrzędzącemu |
zrzędzącemu |
zrzędzącej |
| B. | zrzędzącego |
zrzędzącego |
zrzędzący |
zrzędzące |
zrzędzącą |
| N. | zrzędzącym |
zrzędzącym |
zrzędzącym |
zrzędzącym |
zrzędzącą |
| Ms. | zrzędzącym |
zrzędzącym |
zrzędzącym |
zrzędzącym |
zrzędzącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zrzędzący |
zrzędzący |
zrzędzące |
zrzędzące |
| D. | zrzędzących |
zrzędzących |
zrzędzących |
zrzędzących |
| C. | zrzędzącym |
zrzędzącym |
zrzędzącym |
zrzędzącym |
| B. | zrzędzących |
zrzędzących |
zrzędzących |
zrzędzące |
| N. | zrzędzącymi |
zrzędzącymi |
zrzędzącymi |
zrzędzącymi |
| Ms. | zrzędzących |
zrzędzących |
zrzędzących |
zrzędzących |
Pochodzenie
psł. *jьzręditi (ESSM) 'wyjść z rzędu, poza szereg', 'sprawić, uczynić, zrządzić'
W językach słowiańskich obserwowany jest wielokierunkowy rozwój semantyczny. Ogniwem początkowym tych przekształceń było znaczenie 'wyjść z rzędu, zachowywać się niestandardowo; swym zachowaniem zwracać na siebie uwagę'.
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Cytaty
|
Nie chciałam rezygnować z pracy, aby nie stać się nadopiekuńczą, zrzędzącą na wszystko mamą. źródło: NKJP: Żywot Mateusza, Dziennik Polski, 1998-06-12 |
|
|
Mężczyźni zaczynają marudzić ze zdwojoną siłą, kobiety zrzędzą, że znów utyły. źródło: NKJP: Edyta Golisz: Najlepiej się zakochać!, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-10-15 |
|
|
- Co ty tam robisz, nigdy dotąd nie siedziałaś tyle przy komputerze. A teraz nie dość, że ciągle coś piszesz, to jeszcze bawisz się w jakieś idiotyczne gry! - zrzędził Jacek. źródło: NKJP: Kinga Dunin: Tabu, 1998 |
Składnia
|
+ | zrzędzić | + |
na KOGO/CO
|
|
+ | zrzędzić | + |
MOWA WPROST
|
|
+ | zrzędzić | + |
że ZDANIE
|