Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | czarownik |
czarownicy |
ndepr |
| czarowniki |
depr | ||
| D. | czarownika |
czarowników |
|
| C. | czarownikowi |
czarownikom |
|
| B. | czarownika |
czarowników |
|
| N. | czarownikiem |
czarownikami |
|
| Ms. | czarowniku |
czarownikach |
|
| W. | czarowniku |
czarownicy |
ndepr |
| czarowniki |
depr |
Pochodzenie
1. indiański
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | szaman |
Połączenia
- afrykański; potężny, wielki; stary czarownik
- czarownik voo-doo
- czarownik plemienia
- czarownik i znachor; czarownik i szamani; wojownicy i czarownik
- chata; zaklęcia czarownika
- strach przed czarownikiem
Cytaty
|
Czarownik, który tymczasem zdjął z głowy maskę i okazał się starszym, choć żwawym jegomościem o nieprzytomnych ślepiach, tańczył teraz dokoła leżącej spokojnie pary, wykrzykiwał nad nią zaklęcia i wymachiwał dwoma niewielkich rozmiarów koszykami, szczelnie zamkniętymi. źródło: NKJP: Arkady Fiedler, Orinoko, 1957 |
|
|
Czarownicy australijscy robili, co mogli, aby nam pomóc. Pamiętacie chyba ich tańce przed łowami na kangury, którymi pragnęli zapewnić sobie przychylność duchów? źródło: NKJP: Alfred Szklarski, Tomek w krainie kangurów, 1957 |
2. bajkowy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
Połączenia
- potężny; zły; stary czarownik
- mag i czarownik
- zaklęcia czarownika
Cytaty
|
Tylko w bajkach, kiedy zły czarownik rzuca zaklęcie, wszystko, co żyje, tak kamienieje... źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008 |
|
|
To mój pech. Moja klątwa. Tyle że nie istnieje czarownik, który by ją zdjął magicznym rytuałem. źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia na rozdrożu, 2008 |
|
|
Czarownice, bonae feminae - a było w kluczu, i owszem, również kilku czarowników płci męskiej - leciały okrakiem na przeróżnych sprzętach, od klasycznych mioteł [...] aż po zwykłe, nawet nie okorowane kije i drągi. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002 |
3. dla inkwizycji
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Połączenia
- spalić czarowników
Cytaty
|
W średniowieczu spalono by Wiktora na stosie jako czarownika. Teraz to nie wchodziło w grę. źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999 |
|
|
Regis wyprostował się, spokojnie popatrzył na trzymaną w dłoni rozżarzoną do białości podkowę [...]. - To sztuczka diabelska! - zawył kapłan. - Tyś sam czarownik albo diabeł wcielony! źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996 |
|
|
Mimo że obłędne polowania na czarowników dojadły wszystkim, jednak wiara w prawość Kościoła mocno się zakorzeniła i większość z trudem akceptowała ograniczenie jego wpływów. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005 |