Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
obsypię |
obsypiemy |
|||
| 2 os. |
obsypiesz |
obsypiecie |
|||
| 3 os. |
obsypie |
obsypią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
obsypałem +(e)m obsypał |
obsypałam +(e)m obsypała |
obsypałom +(e)m obsypało |
obsypaliśmy +(e)śmy obsypali |
obsypałyśmy +(e)śmy obsypały |
| 2 os. |
obsypałeś +(e)ś obsypał |
obsypałaś +(e)ś obsypała |
obsypałoś +(e)ś obsypało |
obsypaliście +(e)ście obsypali |
obsypałyście +(e)ście obsypały |
| 3 os. |
obsypał |
obsypała |
obsypało |
obsypali |
obsypały |
bezosobnik: obsypano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
obsypmy |
|
| 2 os. |
obsyp |
obsypcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
obsypałbym bym obsypał |
obsypałabym bym obsypała |
obsypałobym bym obsypało |
obsypalibyśmy byśmy obsypali |
obsypałybyśmy byśmy obsypały |
| 2 os. |
obsypałbyś byś obsypał |
obsypałabyś byś obsypała |
obsypałobyś byś obsypało |
obsypalibyście byście obsypali |
obsypałybyście byście obsypały |
| 3 os. |
obsypałby by obsypał |
obsypałaby by obsypała |
obsypałoby by obsypało |
obsypaliby by obsypali |
obsypałyby by obsypały |
bezosobnik: obsypano by
bezokolicznik: obsypać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
obsypawszy
gerundium: obsypanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | obsypanie |
obsypania |
| D. | obsypania |
obsypań |
| C. | obsypaniu |
obsypaniom |
| B. | obsypanie |
obsypania |
| N. | obsypaniem |
obsypaniami |
| Ms. | obsypaniu |
obsypaniach |
| W. | obsypanie |
obsypania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: obsypany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | obsypany |
obsypany |
obsypany |
obsypane |
obsypana |
| D. | obsypanego |
obsypanego |
obsypanego |
obsypanego |
obsypanej |
| C. | obsypanemu |
obsypanemu |
obsypanemu |
obsypanemu |
obsypanej |
| B. | obsypanego |
obsypanego |
obsypany |
obsypane |
obsypaną |
| N. | obsypanym |
obsypanym |
obsypanym |
obsypanym |
obsypaną |
| Ms. | obsypanym |
obsypanym |
obsypanym |
obsypanym |
obsypanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | obsypani |
obsypani |
obsypane |
obsypane |
| D. | obsypanych |
obsypanych |
obsypanych |
obsypanych |
| C. | obsypanym |
obsypanym |
obsypanym |
obsypanym |
| B. | obsypanych |
obsypanych |
obsypanych |
obsypane |
| N. | obsypanymi |
obsypanymi |
obsypanymi |
obsypanymi |
| Ms. | obsypanych |
obsypanych |
obsypanych |
obsypanych |
odpowiednik aspektowy: obsypywać
Inne uwagi
Zwykle imb
Pochodzenie
Zob. sypać
1. cukrem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | osypać |
Połączenia
- obsypać młodą parę (ryżem)
- obsypać bułką tartą, cukrem, mąką, pieprzem, przyprawami, ryżem, solą; obsypany brokatem, piaskiem, popiołem, pyłem, śniegiem
Cytaty
|
Po wyjściu z kościoła młodą parę obsypano płatkami róż, drobnymi pieniążkami i ryżem. źródło: NKJP: MJ: Zuzanna i Konrad razem na całe życie, Gazeta Poznańska, 2001-07-23 |
|
|
Ryby umyć, sprawić i obsypać przyprawami, skropić sokiem z cytryny. źródło: NKJP: (xx): Ryba z wysp greckich, Dziennik Bałtycki, 2005-06-24 |
|
|
Były to owoce usmażone w konfiturze, wyjęte z syropu, wysuszone, obsypane miałkim cukrem i przechowywane w blaszanych pudełkach. źródło: NKJP: Irena Domańska-Kubiak: Zakątek pamięci: życie w XIX-wiecznych dworkach kresowych, 2004 |
|
|
Obsypane brokatem świece i kaganki w kształcie przyprószonego śniegiem domku zapakowane w przeźroczystą folię można kupić za niecałe 10 zł. źródło: NKJP: (AGA): W sklepach już Boże Narodzenie, Express Ilustrowany, 2003-11-06 |
Składnia
|
+ | obsypać | + |
KOGO/CO +
CZYM
|
2. o kwiatach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | osypać |
Połączenia
- obsypany gwiazdami, kwiatami, kwieciem, owocami
- jabłoń obsypana (jabłkami); niebo obsypane (gwiazdami); drzewa, gałązki, krzaki, krzewy obsypane (kwiatami)
Cytaty
|
Świeże, różowe kwiaty obsypały drzewa. źródło: NKJP: Jerzy Wideł: Święto pod jabłoniami, Gazeta Krakowska, 2005-05-09 |
|
|
Siedzieli pod jabłonią obsypaną nieprawdopodobnie czerwonymi jabłkami. źródło: NKJP: Maciej Malicki: Ostatnia. Sto czternaście opowiadań o tym samym, 2009 |
|
|
Chociaż nad nami widniało czyste, obsypane gwiazdami niebo, przy samej ziemi ścieliła się gęsta, niemal namacalna mgła, która zdawała się pochłaniać wszystko, nawet przestałem słyszeć równe oddechy śpiących współpracowników. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001 |
Składnia
|
|
+ | obsypać | + |
CO
|
3. prezentami
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Połączenia
- goście obsypali (prezentami)
- obsypać gości (upominkami)
- obsypać pieniędzmi; pocałunkami; gradem (pytań), komplementami, obelgami, pochwałami, pytaniami; obsypany brylantami, medalami, nagrodami, prezentami; przywilejami, zaszczytami; Oscarami
Cytaty
|
Młodzież na przemian klaskała i tupała, a ponadto obsypała swoich gości inteligentnymi pytaniami. źródło: NKJP: (HSZ): Piekło albo unijny raj, Gazeta Krakowska, 2003-04-15 |
|
|
Teraz przyjaciele jego samego obsypali prezentami. źródło: NKJP: Wojciech Michałowicz: Legenda Larry Birda, Gazeta Wyborcza, 1993-02-26 |
|
|
Oczywiście spanie na pryczy w dzień, a praca przy stoliku w nocy należały do niesłychanych przywilejów, którymi obsypał nas naczelnik, usuwając w ten sposób jeszcze jedną różnicę między więzieniem a wolnością. źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997 |
|
|
Henryk III zabrał się od razu do lektury, już wkrótce miał obsypać autora komplementami - szczerymi, jak się zdaje. źródło: NKJP: Józef Hen: Ja, Michał z Montaigne?, 2009 |
|
|
Gdy zapukali do drzwi, zostali obsypani stekiem obelg. źródło: NKJP: Walczyli do końca, Dziennik Polski, 2003-02-22 |
Składnia
|
|
+ | obsypać | + |
KOGO +
CZYM
|
4. rośliny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo
Połączenia
- obsypać ziemią
Cytaty
|
Na spulchnionym dnie dołka należy delikatnie rozłożyć korzenie rośliny, starannie obsypać karpę ziemią, ucisnąć ją między korzeniami i podlać. źródło: NKJP: Jacek Marcinkowski: Byliny, Kwietnik, 1995 |
|
|
Ojciec Święty pobłogosławił drzewko. Chwilę później obsypałem drzewko ziemią [...]. źródło: NKJP: (BH): Dąb michalitów, Dziennik Polski, 2005-04-05 |
|
|
[...] rośliny z obsypanej części łodygi wytwarzają nowe korzenie i mają wówczas większy system korzeniowy, obniża się jednak znacznie wczesność dojrzewania owoców. źródło: NKJP: Włodzimierz Makowski: Warzywnictwo, Działkowiec, 1970 |
Składnia
|
|
+ | obsypać | + |
CO +
(CZYM)
|
5. o wysypce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | osypać, wysypać | |
| hiperonimy: | pojawić się |
Cytaty
|
Dopiero jak małą obsypało naprawdę straszliwie, ktoś mi podpowiedział, że przyczyną może być mleko. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Piotrusiowi obsypało policzki po jabłkach, które pożerałam w ogromnych ilościach. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
| Ø | + | obsypać | + |
KOGO
|
| Ø | + | obsypać | + |
KOMU +
CO
|