UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ciągnąć się

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ciągnę się
ciągniemy się
2 os. ciągniesz się
ciągniecie się
3 os. ciągnie się
ciągną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ciągnąłem się
+(e)m się ciągnął
ciągnęłam się
+(e)m się ciągnęła
ciągnęłom się
+(e)m się ciągnęło
ciągnęliśmy się
+(e)śmy się ciągnęli
ciągnęłyśmy się
+(e)śmy się ciągnęły
2 os. ciągnąłeś się
+(e)ś się ciągnął
ciągnęłaś się
+(e)ś się ciągnęła
ciągnęłoś się
+(e)ś się ciągnęło
ciągnęliście się
+(e)ście się ciągnęli
ciągnęłyście się
+(e)ście się ciągnęły
3 os. ciągnął się
ciągnęła się
ciągnęło się
ciągnęli się
ciągnęły się

bezosobnik: ciągnięto się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się ciągnął
będę się ciągnąć
będę się ciągnęła
będę się ciągnąć
będę się ciągnęło
będę się ciągnąć
będziemy się ciągnęli
będziemy się ciągnąć
będziemy się ciągnęły
będziemy się ciągnąć
2 os. będziesz się ciągnął
będziesz się ciągnąć
będziesz się ciągnęła
będziesz się ciągnąć
będziesz się ciągnęło
będziesz się ciągnąć
będziecie się ciągnęli
będziecie się ciągnąć
będziecie się ciągnęły
będziecie się ciągnąć
3 os. będzie się ciągnął
będzie się ciągnąć
będzie się ciągnęła
będzie się ciągnąć
będzie się ciągnęło
będzie się ciągnąć
będą się ciągnęli
będą się ciągnąć
będą się ciągnęły
będą się ciągnąć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ciągnijmy się
2 os. ciągnij się
ciągnijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ciągnąłbym się
bym się ciągnął
ciągnęłabym się
bym się ciągnęła
ciągnęłobym się
bym się ciągnęło
ciągnęlibyśmy się
byśmy się ciągnęli
ciągnęłybyśmy się
byśmy się ciągnęły
2 os. ciągnąłbyś się
byś się ciągnął
ciągnęłabyś się
byś się ciągnęła
ciągnęłobyś się
byś się ciągnęło
ciągnęlibyście się
byście się ciągnęli
ciągnęłybyście się
byście się ciągnęły
3 os. ciągnąłby się
by się ciągnął
ciągnęłaby się
by się ciągnęła
ciągnęłoby się
by się ciągnęło
ciągnęliby się
by się ciągnęli
ciągnęłyby się
by się ciągnęły

bezosobnik: ciągnięto by się

bezokolicznik: ciągnąć się

imiesłów przysłówkowy współczesny: ciągnąc się

gerundium: ciągnięcie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ciągnięcie się
ciągnięcia się
D. ciągnięcia się
ciągnięć się
C. ciągnięciu się
ciągnięciom się
B. ciągnięcie się
ciągnięcia się
N. ciągnięciem się
ciągnięciami się
Ms. ciągnięciu się
ciągnięciach się
W. ciągnięcie się
ciągnięcia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: ciągnący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ciągnący się
ciągnący się
ciągnący się
ciągnące się
ciągnąca się
D. ciągnącego się
ciągnącego się
ciągnącego się
ciągnącego się
ciągnącej się
C. ciągnącemu się
ciągnącemu się
ciągnącemu się
ciągnącemu się
ciągnącej się
B. ciągnącego się
ciągnącego się
ciągnący się
ciągnące się
ciągnącą się
N. ciągnącym się
ciągnącym się
ciągnącym się
ciągnącym się
ciągnącą się
Ms. ciągnącym się
ciągnącym się
ciągnącym się
ciągnącym się
ciągnącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ciągnący się
ciągnący się
ciągnące się
ciągnące się
D. ciągnących się
ciągnących się
ciągnących się
ciągnących się
C. ciągnącym się
ciągnącym się
ciągnącym się
ciągnącym się
B. ciągnących się
ciągnących się
ciągnących się
ciągnące się
N. ciągnącymi się
ciągnącymi się
ciągnącymi się
ciągnącymi się
Ms. ciągnących się
ciągnących się
ciągnących się
ciągnących się

Pochodzenie

Zob. ciągnąć

1. za ucho

Definicja

trzymając, wydłużać i naprężać jakąś część własnego ciała lub ubrania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pociągać się

Połączenia

  • ciągnąć się za włosy, za ucho

Cytaty

Kiedy była zdenerwowana czymś, zmęczona, ciągnęła się za włosy lub biła rączkami po twarzy.

źródło: NKJP: Internet

- Czerny ciągnie się za ucho, jak zawsze, gdy traci pewność siebie.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Lustra, 1999

Wreszcie chwytam się liny, do której jestem przywiązana i w ten sposób usiłuję wstać. Wiem, że to idiotyczne - to tak, jakby przy podnoszeniu się z krzesła pomagać sobie, ciągnąc się za włosy do góry.

źródło: NKJP: Elżbieta Szawarska: W Polskę, Cosmopolitan, 2000, nr 03

Składnia

Rzosobowy + ciągnąć się +
za CO

2. nawzajem

Definicja

trzymając siebie nawzajem, kierować ku sobie jakąś część ciała lub ubrania drugiej osoby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pociągać się, szarpać się

Połączenia

  • dzieciaki, łobuziaki ciągną się
  • ciągnąć się za ręce, za ubranie

Cytaty

Kotom przypalał pysk nad świecą,
wykłuwał ślepia - niech nie świecą! -
lub też je wiązał za ogony -
niech ciągną się w przeciwne strony.

źródło: NKJP: Janusz Szpotański: Zebrane utwory poetyckie, 1990

I tak szli zygzakiem, a jeszcze co trochę przystawali, poklepując się, potrząsając czy ciągnąc się za ręce.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Najpierw użerał się przez pół wieczoru z dwoma braćmi, którzy postanowili rozwiązać problem natury spadkowej, ciągnąc się za brody.

źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009

Składnia

Rzpl + ciągnąć się +
(za CO)

3. o gumie

Definicja

być plastycznym i podatnym na rozciąganie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • krówki, cukierki ciągną się

Cytaty

Warto pamiętać, że nie wszystkie słodycze jednakowo szkodzą zębom. Najgorsze to lizaki i landrynki, które długo są w buzi, oraz wszelkie cukierki, które się ciągną i przyklejają do zębów.

źródło: Internet: tematy.edziecko.pl

Patrzyła nieobecnym wzrokiem gdzieś w dal, machinalnie rozłupując jajka i wypijając ich ciągnącą się treść.

źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006

- Szyjkę zamyka śluzowy czop - oznajmiła. Fuj! - Ten czop z takiej miękkiej galarety jest po to, by chronić płód przed bakteriami - wyjaśniła. A potem z gracją dodała, że przed porodem czop wypada w postaci ciągnącego się gluta.

źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski: Dziennik ciężarowca, 2007

Składnia

Rznieżywotny + ciągnąć się + bez ograniczeń

4. po ziemi

Definicja

być przesuwanym za kimś lub za czymś po podłożu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wlec się

Połączenia

  • suknia, tren (sukni) ciągnie się za kimś/czymś
  • ciągnąć się po podłodze, po ziemi

Cytaty

W rękach wieniec niesie. Szarfy, którymi jest opleciony, ciągną się po podłodze.

źródło: NKJP: Dawid Bieńkowski:Biało-czerwony, 2007

Wokół łap ciągle miał zakute żelazne obręcze, zerwane łańcuchy ciągnęły się po śniegu, ryjąc w nim głębokie ślady.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Stanął przed nimi wysoki, chudy ksiądz w powłóczystej sutannie, ciągnącej się po ziemi jak krynolina.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Składnia

Rznieżywotny + ciągnąć się +
(za KIM/CZYM) + po CZYM

5. pod las

Definicja

zajmować fragment przestrzeni, uważany przez obserwatora za duży

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

  • lasy, łąki, pola, zabudowania ciągną się gdzieś
  • ciągnąć się po horyzont
  • ciągnąć się pod las

Cytaty

Marta kręciła się po salonie i jadalni, kilkakrotnie przemierzała długi korytarz, który ciągnął się przez cały dom.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Za tym drzewem nie było chyba żadnej miejscowości, chyba dalej ciągnęła się szosa, ale czy na pewno?

źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006

Grzbietem tego pasma ciągnie się dolina szeroka na 30-50 km i ponad kilometrowej głębokości.

źródło: NKJP: Jerzy Dzik: Dzieje życia na ziemi: wprowadzenie do paleobiologii, 2003

- Dobrze, że zboże jest jeszcze niedojrzałe - tłumaczy sołtys, pokazując ręką ciągnący się za stodołą wielki łan.

źródło: NKJP: K. Kowalski: Kim jest podpalacz?, Tygodnik Ciechanowski, 2002-05-30

Składnia

Rznieżywotny + ciągnąć się +
DOKĄD
bez ograniczeń + ciągnąć się +
przez CO

6. o długu

Definicja

będąc czymś, co zdarzyło się dawniej, niekorzystnie wpływać na aktualną sytuację i ocenę jakiejś osoby i jej ocenę przez innych ludzi

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wlec się

Połączenia

  • jakaś sprawa ciągnie się; jakieś wydarzenia ciągną się za kimś

Cytaty

Przez dwa lata ciągnął się za nim proces sądowy, ponieważ okradł własną ciotkę – ciągnie opowieść dziekan Wielosz.

źródło: NKJP: Katarzyna Surmiak-Domańska: Beznadziejna ucieczka przed Basią. Reportaże seksualne, 2007

Ten dług z czasów Mazowieckiego ciągnął się za nami i zawsze żyliśmy na styk.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004

Wielkopolanin z pewnością pragnął zapomnieć wreszcie, a także sprawić, aby wszyscy zapomnieli o tej niemiłej aferze, która ciągnęła się za nim jak nieustępliwy pokraczny cień.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Składnia

Rznieżywotny + ciągnąć się +
za KIM

7. w czasie

Definicja

trwać zbyt długo w odczuciu mówiącego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dłużyć się, przeciągać się, wlec się

Połączenia

  • czas, sprawa (sądowa) ciągnie się
  • ciągnąć się godzinami, latami
  • ciągnąć się przez (całe) lata
  • ciągnąć się jak makaron, jak smród po gaciach, jak zły sen
  • ciągnąć się i ciągnąć się

Cytaty

Wie dobrze, że gdyby podjął wyzwanie, dyskusja ciągnęłaby się do obiadu i nie napisałby ani słówka.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946

Sprawa ciągnie się od bardzo wielu miesięcy, przedwojenni właściciele uzyskali już nawet nakaz eksmisji.

źródło: NKJP: A.Tumialis: Sesja płońskiej Rady Powiatowej: Warszawa dała - czy Sapard da?, Tygodnik Ciechanowski, 2002-09-07

Joanna nie opowiedziała od razu. Sekundy ciągnęły się w nieskończoność.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Składnia

Rznieżywotny + ciągnąć się +
(od CZEGO) + (do CZEGO)
bez ograniczeń + ciągnąć się +
(JAK)

8. o dymie

Definicja

poruszać się powoli w powietrzu, na małej wysokości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  snuć się, wlec się

Połączenia

  • chmura, smuga czegoś ciągnie się

Cytaty

Kąciki dla palaczy są na każdym piętrze, a papierosowy dym ciągnie się po wszystkich korytarzach.

źródło: NKJP: Paulina Krzek: Scheda po palaczach, Gazeta Krakowska, 2004-05-19

Jeśli chcemy, by smuga zapachu ciągnęła się za nami, perfumujemy dół spódnicy od lewej strony, najlepiej podszewkę.

źródło: NKJP: Cecylia Paszek: Perfumy karnawałowej nocy, Gazeta Wyborcza, 1993-01-15

Z naszych ostatnich obserwacji wynika jednak, że czarna chmura spalin ciągnąca się za autobusami nie dość, że przyprawia spacerowiczów o ataki kaszlu, to nawet chwilami zasłania widoczność.

źródło: NKJP: Zagrożona przyroda, Dziennik Polski, 2001-02-27

Składnia

bez ograniczeń + ciągnąć się +
(GDZIE)

9. do domu

Definicja

pot. 
zbyt wolno zmierzać do celu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wlec się
hiperonimy:  zmierzać

Połączenia

  • ciągnąć się do domu, do pracy
  • ciągnąć się pod górę

Cytaty

- Jedź pan szybciej, na litość boską - krzyknął - albo daj pan kierownicę, ja będę powoził. Ciągniemy się jak za pogrzebem.

źródło: NKJP: Janusz Płoński, Maciej Rybiński: Góralskie tango, 1978

Żałobnicy szli wolno, ciągnąc się za trumną, smarkając w wilgotne chusteczki i ocierając oczy.

źródło: NKJP: Adam Pluszka: Flauta, 2007

Przelatując przez pracę - na szczęście sobota, więc tylko 4 h - zahaczając sklep, ciągnąc się do domu z laptopem i siatami, zaszłam... do domu nareszcie!

źródło: Internet: weronita.blogspot.com

Składnia

bez ograniczeń + ciągnąć się +
(DOKĄD) + (za CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 15.09.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json