Chronologizacja
1. związany z przypadkiem - nieprzewidzianą sytuacją
Definicja
Cytaty
Odmiana
część mowy: przymiotnik
1.a kontakt
Definicja
Pochodzenie
Zob. przypadek (szczęśliwy)
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- przypadkowy kontakt, romans, seks; przypadkowa ciąża, przygoda, śmierć; przypadkowe dotknięcie, działanie, spojrzenie, spotkanie, zjawisko
Cytaty
|
Przypadkowe spotkanie po latach, na ulicy w Kostyniu przywołało wesołą atmosferę dawnych imprez u Darka. źródło: NKJP: Daniel Odija: Kronika umarłych, 2010 |
|
|
W 1908 r. angielski lekarz Walter Kilner, eksperymentując z dicyjaniną, barwnikiem uczulającym emulsję fotograficzną na podczerwień, dokonał przypadkowego odkrycia. źródło: NKJP: Lech Stefański: Od magii do psychotroniki, 1996 |
|
|
– Nasze boisko jest tak nierówne, że często dochodzi do przypadkowych kontuzji. źródło: NKJP: Bartłomiej Knapik: Boisko na cały rok, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-09-20 |
|
|
Większość literatury na temat podróży seksualnych skupia się na mężczyznach oraz ich egzotycznych eskapadach w poszukiwaniu przypadkowego seksu, na ogół z prostytutkami. źródło: NKJP: Tomasz Szlendak: Leniwe maskotki rekiny na smyczy, 2005 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowe |
przypadkowa |
| D. | przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowej |
| C. | przypadkowemu |
przypadkowemu |
przypadkowemu |
przypadkowemu |
przypadkowej |
| B. | przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowy |
przypadkowe |
przypadkową |
| N. | przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkową |
| Ms. | przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowej |
| W. | przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowe |
przypadkowa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przypadkowi |
przypadkowi |
przypadkowe |
przypadkowe |
| D. | przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
| C. | przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
| B. | przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowe |
| N. | przypadkowymi |
przypadkowymi |
przypadkowymi |
przypadkowymi |
| Ms. | przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
| W. | przypadkowi |
przypadkowi |
przypadkowe |
przypadkowe |
1.b dom
Definicja
Pochodzenie
Zob. przypadek (szczęśliwy)
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- przypadkowy dom; przypadkowe miejsce
Cytaty
|
Oczywiście, w miarę upływu czasu grota ta przestanie być przypadkowym schronieniem zwykłych ludzi z Galilei i zmieni się w cudowną scenę narodzin Boga. źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Opowieści na Boże Narodzenie, Gazeta Wyborcza, |
|
|
Lubił się bratać z ludźmi prostymi. Wchodził do przypadkowych domów, rozmawiał, wyrażał chęć wspólnego zjedzenia posiłku. źródło: NKJP: Gwiazda glinianych domów, Dziennik Polski, 2001-11-03 |
|
|
Nocowała po drodze w przypadkowych chałupach. źródło: NKJP: Barbara Szczepuła: Okruchy życia, Dziennik Bałtycki, 2000-02-11 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowe |
przypadkowa |
| D. | przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowej |
| C. | przypadkowemu |
przypadkowemu |
przypadkowemu |
przypadkowemu |
przypadkowej |
| B. | przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowy |
przypadkowe |
przypadkową |
| N. | przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkową |
| Ms. | przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowej |
| W. | przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowe |
przypadkowa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przypadkowi |
przypadkowi |
przypadkowe |
przypadkowe |
| D. | przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
| C. | przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
| B. | przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowe |
| N. | przypadkowymi |
przypadkowymi |
przypadkowymi |
przypadkowymi |
| Ms. | przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
| W. | przypadkowi |
przypadkowi |
przypadkowe |
przypadkowe |
1.c przechodzień
Definicja
Pochodzenie
Zob. przypadek (szczęśliwy)
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- przypadkowy człowiek, gap, kierowca, klient, mężczyzna, obserwator, pracownik, rozmówca, przybysz, słuchacz, turysta, uczestnik, widz; przypadkowa kobieta
Cytaty
|
- Publiczność, która przychodzi z zamiarem wysłuchania ulubionego wykonawcy, wiernie trwa przy scenie, a wokół przechodzi wielu przypadkowych słuchaczy. źródło: NKJP: Marcin Meller, Mirosław Pęczak: Mam grać?, Polityka, 2003-04-05 |
|
|
Podczas zasadzki na złodziei samochodów nieumundurowani policjanci ostrzelali auto przypadkowego mężczyzny, który podjechał z żoną po zakupy. źródło: NKJP: (ak), (maj): Śledztwo po strzelaninie, Dziennik Łódzki, 2004-03-06 |
|
|
Nasi przypadkowi towarzysze z zespołu schodzącego z Mont Maudit namawiają na pójście dalej. źródło: NKJP: Wanda Rutkiewicz: Na jednej linie, 2010 |
|
|
Zbliżanie się Armii Czerwonej czy walczących wraz z nią oddziałów polskich uważano i słusznie za początek zemsty; masowa zemsta zaś nie wybiera między winnymi a przypadkowym tłumem. źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 1989 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowe |
przypadkowa |
| D. | przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowej |
| C. | przypadkowemu |
przypadkowemu |
przypadkowemu |
przypadkowemu |
przypadkowej |
| B. | przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowy |
przypadkowe |
przypadkową |
| N. | przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkową |
| Ms. | przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowej |
| W. | przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowe |
przypadkowa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przypadkowi |
przypadkowi |
przypadkowe |
przypadkowe |
| D. | przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
| C. | przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
| B. | przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowe |
| N. | przypadkowymi |
przypadkowymi |
przypadkowymi |
przypadkowymi |
| Ms. | przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
| W. | przypadkowi |
przypadkowi |
przypadkowe |
przypadkowe |
2. związany z przypadkiem - kategorią gramatyczną
Definicja
Pochodzenie
Zob. przypadek (w gramatyce)
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język
Połączenia
- system przypadkowy; końcówka przypadkowa
Cytaty
|
Nie ma tu miejsca na omawianie bardzo bogatego systemu przypadkowego, jaki występuje w języku baskijskim. źródło: NKJP: Bronisław Jakubowski: Euskera, Wiedza i Życie, nr 7, 1998 |
|
|
Głównym kryterium podziału rzeczowników na klasy deklinacyjne jest gramatyczna kategoria rodzaju. Jak wiadomo, jest on z góry przypisany rzeczownikowi. Tym samym charakterystyka rodzajowa przesądza, jaki typ reguł fleksyjnych, jakie końcówki przypadkowe przybierze dany wyraz. źródło: NKJP: Alicja Nagórko: Zarys gramatyki języka polskiego, 1996 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowe |
przypadkowa |
| D. | przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowej |
| C. | przypadkowemu |
przypadkowemu |
przypadkowemu |
przypadkowemu |
przypadkowej |
| B. | przypadkowego |
przypadkowego |
przypadkowy |
przypadkowe |
przypadkową |
| N. | przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkową |
| Ms. | przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowej |
| W. | przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowy |
przypadkowe |
przypadkowa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przypadkowi |
przypadkowi |
przypadkowe |
przypadkowe |
| D. | przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
| C. | przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
przypadkowym |
| B. | przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowe |
| N. | przypadkowymi |
przypadkowymi |
przypadkowymi |
przypadkowymi |
| Ms. | przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
przypadkowych |
| W. | przypadkowi |
przypadkowi |
przypadkowe |
przypadkowe |