UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zganiać

Chronologizacja

1407, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zganiam
 zganiamy
2 os. zganiasz
 zganiacie
3 os. zgania
 zganiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zganiałem
+(e)m zganiał
 zganiałam
+(e)m zganiała
 zganiałom
+(e)m zganiało
 zganialiśmy
+(e)śmy zganiali
 zganiałyśmy
+(e)śmy zganiały
2 os. zganiałeś
+(e)ś zganiał
 zganiałaś
+(e)ś zganiała
 zganiałoś
+(e)ś zganiało
 zganialiście
+(e)ście zganiali
 zganiałyście
+(e)ście zganiały
3 os. zganiał
 zganiała
 zganiało
 zganiali
 zganiały

bezosobnik: zganiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zganiał
będę zganiać
 będę zganiała
będę zganiać
 będę zganiało
będę zganiać
 będziemy zganiali
będziemy zganiać
 będziemy zganiały
będziemy zganiać
2 os. będziesz zganiał
będziesz zganiać
 będziesz zganiała
będziesz zganiać
 będziesz zganiało
będziesz zganiać
 będziecie zganiali
będziecie zganiać
 będziecie zganiały
będziecie zganiać
3 os. będzie zganiał
będzie zganiać
 będzie zganiała
będzie zganiać
 będzie zganiało
będzie zganiać
 będą zganiali
będą zganiać
 będą zganiały
będą zganiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zganiajmy
2 os. zganiaj
 zganiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zganiałbym
bym zganiał
 zganiałabym
bym zganiała
 zganiałobym
bym zganiało
 zganialibyśmy
byśmy zganiali
 zganiałybyśmy
byśmy zganiały
2 os. zganiałbyś
byś zganiał
 zganiałabyś
byś zganiała
 zganiałobyś
byś zganiało
 zganialibyście
byście zganiali
 zganiałybyście
byście zganiały
3 os. zganiałby
by zganiał
 zganiałaby
by zganiała
 zganiałoby
by zganiało
 zganialiby
by zganiali
 zganiałyby
by zganiały

bezosobnik: zganiano by

bezokolicznik: zganiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zganiając

gerundium: zganianie

imiesłów przymiotnikowy czynny: zganiający

imiesłów przymiotnikowy bierny: zganiany

odpowiedniki aspektowe: zgonić , zegnać

1. ze stołu

Definicja

zmuszać kogoś lub coś do opuszczenia jakiegoś miejsca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spędzać

Cytaty

– Kiedy właściciele nas widzą, starają się zganiać swoje czworonogi z trawników – relacjonuje [...] strażnik osiedlowy.

źródło: NKJP: Michał Jankowiak: Z psem na stronę, Polska Głos Wielkopolski, 2007-05-07

Ludzie szli wtedy na kawę albo oklaskiwali policjantów zganiających gapiów z drzew.

źródło: NKJP: Wacław Radziwinowicz: Skiny, gliny i muzyka, Gazeta Wyborcza, 1992-08-03

Milu musiał zamieszkać w nowym miejscu również dlatego, że na starym wybiegu czasami bardzo rozrabiał. Biegał za ptakami, zganiał je z gniazd lub wyjadał im karmę.

źródło: NKJP: JS WM ROJ PIT: Słoneczne strony, Gazeta Poznańska, 2002-07-05

Składnia

bez ograniczeń + zganiać +
KOGO/CO + SKĄD

2. w jedno miejsce

Definicja

zmuszać grupę ludzi lub zwierząt do tego, żeby zebrali się w jednym miejscu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spędzać
antonimy:  rozganiać, rozpędzać
hiperonimy:  gromadzić

Cytaty

Tymczasem spacer się skończył i policjant zgania wszystkich do gmachu.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946

Kiedy [...] zgłosił niekorzystny dla tej sprawy wniosek o odłożenie debaty, zacząłem biegać po Sejmie i zganiać posłów koalicji na salę obrad.

źródło: NKJP: Kilka zdań na każdy temat..., Dziennik Polski, 1998-02-23

[...] mieszkańcy są wywlekani przez bojówki paramilitarne lub policję serbską z domów i zganiani na główny plac.

źródło: NKJP: Jacek Pawlicki: Czystki etniczne w Kosowie nie ustają, Gazeta Wyborcza, 1999-03-31

Składnia

bez ograniczeń + zganiać +
KOGO/CO + DOKĄD

3. męczyć

Definicja

zmuszać człowieka lub zwierzę do zbyt szybkiego poruszania się i powodować tym samym jego zmęczenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Cytaty

Przewodnik zganiał wycieczkowiczów po mieście.

źródło: Internet: polish.enacademic.pl

Składnia

bez ograniczeń + zganiać +
KOGO/CO

4. na kogoś winę

Definicja

pot. 
przypisywać czyjeś wady albo winę za czyjeś błędy osobie niewinnej w celu przeniesienia na nią odpowiedzialności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przypisywać

Połączenia

  • zganiać winę

Cytaty

W razie jakiegoś śledztwa mamy się wszystkiego wypierać i pod żadnym pozorem nie zganiać winy na innych kolegów.

źródło: NKJP: Stanisław Kowalewski: Czarne okna, 1961

Ludzie, dlaczego wszystko zganiacie na wiek, w którym żyjemy?! Co on ma do tego wszystkiego?!

źródło: NKJP: Internet

Zastanówmy się, dlaczego młodzież wybija szyby, i nie zganiajmy wszystkiego na szkoły i policję [...].

źródło: NKJP: Aria: Same narzekania, Gazeta Poznańska, 2003-03-14

Nie można wszystkiego zganiać na stan nawierzchni toru. Obie drużyny rywalizowały w tych samych warunkach [...].

źródło: NKJP: Maciej Polny: Tacy jesteśmy, Dziennik Bałtycki, 2000-09-12

[...] najłatwiej zganiać na kogoś. Myślcie i inwestujcie w siebie, w wiedzę na temat pieniędzy, biznesu, bo tylko potraficie gadać [...].

źródło: Internet: wiocha.pl

Składnia

bez ograniczeń + zganiać +
(CO) + na KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 26.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN