UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ugodzić

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. godzić

1. nożem

Definicja

książk. 
uderzyć, zadając ból lub powodując zniszczenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Połączenia

  • ugodzić kulą, mieczem, nożem, pociskiem, strzałą
  • ugodzić w brzuch, głowę, łeb, szyję, twarz, tył głowy
  • śmiertelnie ugodzić

Cytaty

Wąskie ostrze miecza ugodziło go w twarz, między oko a nos, z chrupem wbiło się w czaszkę.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Walczak powiedział, że ojciec był zamieszany w zamach na generała Jaksę-Górskiego. Może więc wtedy na cmentarzu kula, która ugodziła matkę, przeznaczona była dla ojca.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1993

Z nagnanych nie wiedzieć skąd chmur sypnął się grad błyskawic. Jedna z nich ugodziła kamienny krzyż na dachu kościoła, roztrzaskując go na kawałki.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ugodzę
ugodzimy
2 os. ugodzisz
ugodzicie
3 os. ugodzi
ugodzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ugodziłem
+(e)m ugodził
ugodziłam
+(e)m ugodziła
ugodziłom
+(e)m ugodziło
ugodziliśmy
+(e)śmy ugodzili
ugodziłyśmy
+(e)śmy ugodziły
2 os. ugodziłeś
+(e)ś ugodził
ugodziłaś
+(e)ś ugodziła
ugodziłoś
+(e)ś ugodziło
ugodziliście
+(e)ście ugodzili
ugodziłyście
+(e)ście ugodziły
3 os. ugodził
ugodziła
ugodziło
ugodzili
ugodziły

bezosobnik: ugodzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ugódźmy
2 os. ugódź
ugódźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ugodziłbym
bym ugodził
ugodziłabym
bym ugodziła
ugodziłobym
bym ugodziło
ugodzilibyśmy
byśmy ugodzili
ugodziłybyśmy
byśmy ugodziły
2 os. ugodziłbyś
byś ugodził
ugodziłabyś
byś ugodziła
ugodziłobyś
byś ugodziło
ugodzilibyście
byście ugodzili
ugodziłybyście
byście ugodziły
3 os. ugodziłby
by ugodził
ugodziłaby
by ugodziła
ugodziłoby
by ugodziło
ugodziliby
by ugodzili
ugodziłyby
by ugodziły

bezosobnik: ugodzono by

bezokolicznik: ugodzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ugodziwszy

gerundium: ugodzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ugodzenie
ugodzenia
D. ugodzenia
ugodzeń
C. ugodzeniu
ugodzeniom
B. ugodzenie
ugodzenia
N. ugodzeniem
ugodzeniami
Ms. ugodzeniu
ugodzeniach
W. ugodzenie
ugodzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ugodzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ugodzony
ugodzony
ugodzony
ugodzone
ugodzona
D. ugodzonego
ugodzonego
ugodzonego
ugodzonego
ugodzonej
C. ugodzonemu
ugodzonemu
ugodzonemu
ugodzonemu
ugodzonej
B. ugodzonego
ugodzonego
ugodzony
ugodzone
ugodzoną
N. ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzoną
Ms. ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ugodzeni
ugodzeni
ugodzone
ugodzone
D. ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych
C. ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
B. ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych
ugodzone
N. ugodzonymi
ugodzonymi
ugodzonymi
ugodzonymi
Ms. ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych

Składnia

bez ograniczeń + ugodzić +
KOGO/CO + (z CZEGO) + (CZYM)

2. słowami

Definicja

książk. 
sprawić dużą przykrość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • ugodzić dumę, honor
  • ugodzić słowami, tonem głosu
  • ugodzić do żywego
  • dotkliwie ugodzić

Cytaty

Na jego brzegu siedziała mała dziewczynka, z nóżkami ciasno stulonymi w nieświadomym odruchu obronnym, z główką skrytą na kolanach. Widok ten ugodził Iglione w samo serce z taką siłą, że z trudem się opanowała, żeby nie podbiec do dziecka, by objąć ją i przytulić z całej siły.

źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: Przekraczając światło, 1996

– Doktor Frankenstein nie bawi się w zbawcę ludzkości bezinteresownie. Ostatnie określenie wyraźnie ugodziło dumę lekarza. Rzucił pacjentowi wściekłe spojrzenie. – Proszę mnie… nas – poprawił się odruchowo – nie obrażać.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Metanoia: Esensja, 2005-09

- Nie chciałam cię zabić - wybuchnęła wreszcie dziewczyna. - Naprawdę? - Lav usiadła w pościeli i spojrzała wprost na Albanę. - Naprawdę? Ironiczny ton małej czarownicy ugodził ją do żywego.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002

Więziono go trzykrotnie. Puszczali i znowu zamykali bez sądu - „do wyjaśnienia”. Wiedzieli, jak ją najboleśniej ugodzić. Wyjątkowym nikczemnikiem był, kto ten sposób nacisku podszepnął.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ugodzę
ugodzimy
2 os. ugodzisz
ugodzicie
3 os. ugodzi
ugodzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ugodziłem
+(e)m ugodził
ugodziłam
+(e)m ugodziła
ugodziłom
+(e)m ugodziło
ugodziliśmy
+(e)śmy ugodzili
ugodziłyśmy
+(e)śmy ugodziły
2 os. ugodziłeś
+(e)ś ugodził
ugodziłaś
+(e)ś ugodziła
ugodziłoś
+(e)ś ugodziło
ugodziliście
+(e)ście ugodzili
ugodziłyście
+(e)ście ugodziły
3 os. ugodził
ugodziła
ugodziło
ugodzili
ugodziły

bezosobnik: ugodzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ugódźmy
2 os. ugódź
ugódźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ugodziłbym
bym ugodził
ugodziłabym
bym ugodziła
ugodziłobym
bym ugodziło
ugodzilibyśmy
byśmy ugodzili
ugodziłybyśmy
byśmy ugodziły
2 os. ugodziłbyś
byś ugodził
ugodziłabyś
byś ugodziła
ugodziłobyś
byś ugodziło
ugodzilibyście
byście ugodzili
ugodziłybyście
byście ugodziły
3 os. ugodziłby
by ugodził
ugodziłaby
by ugodziła
ugodziłoby
by ugodziło
ugodziliby
by ugodzili
ugodziłyby
by ugodziły

bezosobnik: ugodzono by

bezokolicznik: ugodzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ugodziwszy

gerundium: ugodzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ugodzenie
ugodzenia
D. ugodzenia
ugodzeń
C. ugodzeniu
ugodzeniom
B. ugodzenie
ugodzenia
N. ugodzeniem
ugodzeniami
Ms. ugodzeniu
ugodzeniach
W. ugodzenie
ugodzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ugodzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ugodzony
ugodzony
ugodzony
ugodzone
ugodzona
D. ugodzonego
ugodzonego
ugodzonego
ugodzonego
ugodzonej
C. ugodzonemu
ugodzonemu
ugodzonemu
ugodzonemu
ugodzonej
B. ugodzonego
ugodzonego
ugodzony
ugodzone
ugodzoną
N. ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzoną
Ms. ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ugodzeni
ugodzeni
ugodzone
ugodzone
D. ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych
C. ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
B. ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych
ugodzone
N. ugodzonymi
ugodzonymi
ugodzonymi
ugodzonymi
Ms. ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych

Składnia

bez ograniczeń + ugodzić +
KOGO/CO + (CZYM)

3. do pracy

Definicja

daw. 
zlecić odpłatne wykonanie jakiejś pracy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Połączenia

  • ugodzić kogoś do pracy

Cytaty

Król Stefan Batory zamek na Łobzowie, który przedtem był drewniany, murem wywiódł roku 1586. Rok wcześniej król ugodził Santego do podniesienia murów, stawienia piętra i przykrycia go dachówką. Ów ugodzony rzemieślnik to słynny włoski architekt i rzeźbiarz Santi Gucci.

źródło: NKJP: Kadeci w pałacu, Dziennik Polski, 2004-03-27

Do palenia w piecach ugodzili pana Królasika, palacza hotelowego.

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ugodzę
ugodzimy
2 os. ugodzisz
ugodzicie
3 os. ugodzi
ugodzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ugodziłem
+(e)m ugodził
ugodziłam
+(e)m ugodziła
ugodziłom
+(e)m ugodziło
ugodziliśmy
+(e)śmy ugodzili
ugodziłyśmy
+(e)śmy ugodziły
2 os. ugodziłeś
+(e)ś ugodził
ugodziłaś
+(e)ś ugodziła
ugodziłoś
+(e)ś ugodziło
ugodziliście
+(e)ście ugodzili
ugodziłyście
+(e)ście ugodziły
3 os. ugodził
ugodziła
ugodziło
ugodzili
ugodziły

bezosobnik: ugodzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ugódźmy
2 os. ugódź
ugódźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ugodziłbym
bym ugodził
ugodziłabym
bym ugodziła
ugodziłobym
bym ugodziło
ugodzilibyśmy
byśmy ugodzili
ugodziłybyśmy
byśmy ugodziły
2 os. ugodziłbyś
byś ugodził
ugodziłabyś
byś ugodziła
ugodziłobyś
byś ugodziło
ugodzilibyście
byście ugodzili
ugodziłybyście
byście ugodziły
3 os. ugodziłby
by ugodził
ugodziłaby
by ugodziła
ugodziłoby
by ugodziło
ugodziliby
by ugodzili
ugodziłyby
by ugodziły

bezosobnik: ugodzono by

bezokolicznik: ugodzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ugodziwszy

gerundium: ugodzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ugodzenie
ugodzenia
D. ugodzenia
ugodzeń
C. ugodzeniu
ugodzeniom
B. ugodzenie
ugodzenia
N. ugodzeniem
ugodzeniami
Ms. ugodzeniu
ugodzeniach
W. ugodzenie
ugodzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ugodzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ugodzony
ugodzony
ugodzony
ugodzone
ugodzona
D. ugodzonego
ugodzonego
ugodzonego
ugodzonego
ugodzonej
C. ugodzonemu
ugodzonemu
ugodzonemu
ugodzonemu
ugodzonej
B. ugodzonego
ugodzonego
ugodzony
ugodzone
ugodzoną
N. ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzoną
Ms. ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ugodzeni
ugodzeni
ugodzone
ugodzone
D. ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych
C. ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
ugodzonym
B. ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych
ugodzone
N. ugodzonymi
ugodzonymi
ugodzonymi
ugodzonymi
Ms. ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych
ugodzonych

odpowiednik aspektowy: godzić

Składnia

Rzosobowy + ugodzić +
KOGO/CO + (do CZEGO) + (za ILE)
Data ostatniej modyfikacji: 07.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json