UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

proponować

Chronologizacja

1745, Bańk

Pochodzenie

łac. propono 'przedkładam'

1. kawę

Definicja

zachęcać jakąś osobę do skorzystania z czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • proponować cenę; herbatę, kawę; nocleg; łapówki; małżeństwo

Cytaty

W sektorze zajmowanym przez pielgrzymów z Łodzi przyjęto mnie życzliwie i gościnnie, robiąc miejsce na trawie i proponując herbatę lub wodę.

źródło: NKJP: Jolanta Wachowicz-Makowska: Panienka w PRL-u, 2007

Do mojego sceptycyzmu oraz problematyki felietonu odwoływał się autor listu [...], proponując rozmowę na poruszone przeze mnie tematy [...]

źródło: NKJP: Zdzisław Szczepaniak: Dziewczyna z Trogiru i inne opowiadania, 2005

Pani Dudowa jest bardzo wzruszona. Zaraz częstuje nas herbatą i czymś mocniejszym. Proponuje nocleg.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Hiszpańskie oczy, 1990

Proponuję, aby pojechała pani ze mną.

źródło: NKJP: Mija Kabat: Kontrakt panny Brandt, 2009

- Siadaj, coś ci zagram - proponował i grał, a Joanna słuchała.

źródło: NKJP: Hanna Samson: Pułapka na motyla,, 2000

Nim zdążyłem coś powiedzieć, odezwała się spokojnie. Do parku nie. Proponuję spacer wśród łąk.

źródło: NKJP: Lucjan Zuzia: Nie jestem trędowata, Akant, 2010-01

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. proponuję
proponujemy
2 os. proponujesz
proponujecie
3 os. proponuje
proponują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. proponowałem
+(e)m proponował
proponowałam
+(e)m proponowała
proponowałom
+(e)m proponowało
proponowaliśmy
+(e)śmy proponowali
proponowałyśmy
+(e)śmy proponowały
2 os. proponowałeś
+(e)ś proponował
proponowałaś
+(e)ś proponowała
proponowałoś
+(e)ś proponowało
proponowaliście
+(e)ście proponowali
proponowałyście
+(e)ście proponowały
3 os. proponował
proponowała
proponowało
proponowali
proponowały

bezosobnik: proponowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę proponował
będę proponować
będę proponowała
będę proponować
będę proponowało
będę proponować
będziemy proponowali
będziemy proponować
będziemy proponowały
będziemy proponować
2 os. będziesz proponował
będziesz proponować
będziesz proponowała
będziesz proponować
będziesz proponowało
będziesz proponować
będziecie proponowali
będziecie proponować
będziecie proponowały
będziecie proponować
3 os. będzie proponował
będzie proponować
będzie proponowała
będzie proponować
będzie proponowało
będzie proponować
będą proponowali
będą proponować
będą proponowały
będą proponować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. proponujmy
2 os. proponuj
proponujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. proponowałbym
bym proponował
proponowałabym
bym proponowała
proponowałobym
bym proponowało
proponowalibyśmy
byśmy proponowali
proponowałybyśmy
byśmy proponowały
2 os. proponowałbyś
byś proponował
proponowałabyś
byś proponowała
proponowałobyś
byś proponowało
proponowalibyście
byście proponowali
proponowałybyście
byście proponowały
3 os. proponowałby
by proponował
proponowałaby
by proponowała
proponowałoby
by proponowało
proponowaliby
by proponowali
proponowałyby
by proponowały

bezosobnik: proponowano by

bezokolicznik: proponować

imiesłów przysłówkowy współczesny: proponując

gerundium: proponowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. proponowanie
proponowania
D. proponowania
proponowań
C. proponowaniu
proponowaniom
B. proponowanie
proponowania
N. proponowaniem
proponowaniami
Ms. proponowaniu
proponowaniach
W. proponowanie
proponowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: proponujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. proponujący
proponujący
proponujący
proponujące
proponująca
D. proponującego
proponującego
proponującego
proponującego
proponującej
C. proponującemu
proponującemu
proponującemu
proponującemu
proponującej
B. proponującego
proponującego
proponujący
proponujące
proponującą
N. proponującym
proponującym
proponującym
proponującym
proponującą
Ms. proponującym
proponującym
proponującym
proponującym
proponującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. proponujący
proponujący
proponujące
proponujące
D. proponujących
proponujących
proponujących
proponujących
C. proponującym
proponującym
proponującym
proponującym
B. proponujących
proponujących
proponujących
proponujące
N. proponującymi
proponującymi
proponującymi
proponującymi
Ms. proponujących
proponujących
proponujących
proponujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: proponowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. proponowany
proponowany
proponowany
proponowane
proponowana
D. proponowanego
proponowanego
proponowanego
proponowanego
proponowanej
C. proponowanemu
proponowanemu
proponowanemu
proponowanemu
proponowanej
B. proponowanego
proponowanego
proponowany
proponowane
proponowaną
N. proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowaną
Ms. proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. proponowani
proponowani
proponowane
proponowane
D. proponowanych
proponowanych
proponowanych
proponowanych
C. proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowanym
B. proponowanych
proponowanych
proponowanych
proponowane
N. proponowanymi
proponowanymi
proponowanymi
proponowanymi
Ms. proponowanych
proponowanych
proponowanych
proponowanych

Składnia

Rzosobowy + proponować +
(KOMU) + CO
Rzosobowy + proponować +
(KOMU) + żeby ZDANIE
Rzosobowy + proponować +
(KOMU) + MOWA WPROST

2. spacer

Definicja

doradzać jakiejś osobie, żeby coś zrobiła

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • premier, rząd proponuje
  • proponować rozmowę, spacer, spotkanie, współpracę, wyjazd; warunki; poprawki, reformy , rozwiązania; sprzedaż, wymianę, zmianę czegoś; jakieś tematy, terminy, jakiś tytuł, układ, jakąś wizję, jakieś rozwiązanie; powołanie, utworzenie czegoś, zapoznanie się z czymś
  • proponować Rosji, Unii
  • proponowany model; proponowana trasa; typologia, umowa, ustawa; proponowane treści, zmiany

Cytaty

Proponuję powołanie społecznego gremium do opracowania programu stabilizacji gospodarczej i przedyskutowania go następnie wewnątrz „Solidarności”.

źródło: NKJP: Waldemar Kuczyński: Burza nad Wisłą: dziennik 1980-1981, 1981

Proponuję rozważenie odpowiedzi na pytanie, którego sens da się sformułować następująco: czym jest ludzkie Ja?

źródło: NKJP: Józef Tischner: Świat ludzkiej nadziei : wybór szkiców filozoficznych 1966-1975, 1975

Dla terapeutów ważne jest, aby każdy pacjent dbał o swój rozwój duchowy, bez względu na wyznawaną religię. Terapeuta bardziej proponuje wartości chrześcijańskie, niż je narzuca, zachęca, niż wymaga.

źródło: NKJP: Antoni Długosz: Narkomania - ucieczka donikąd: co robić, aby chronić dzieci i młodzież przed uzależnieniami?, 2007

- Pokażę Pani mój ogród, dobrze? - proponuje Pani Zofia.

źródło: NKJP: Elwira Kucharska: Siła przyciągania, czyli polskie losy, 2008

Już papież Paweł VI proponował, żeby kraje rozwinięte przeznaczyły 1 proc. swojego dochodu na rzecz krajów rozwijających się.

źródło: NKJP: Józef22 Kozielecki: 18 maja Jan Paweł II kończy 75 lat, Gazeta Wyborcza, 1995-05-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. proponuję
proponujemy
2 os. proponujesz
proponujecie
3 os. proponuje
proponują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. proponowałem
+(e)m proponował
proponowałam
+(e)m proponowała
proponowałom
+(e)m proponowało
proponowaliśmy
+(e)śmy proponowali
proponowałyśmy
+(e)śmy proponowały
2 os. proponowałeś
+(e)ś proponował
proponowałaś
+(e)ś proponowała
proponowałoś
+(e)ś proponowało
proponowaliście
+(e)ście proponowali
proponowałyście
+(e)ście proponowały
3 os. proponował
proponowała
proponowało
proponowali
proponowały

bezosobnik: proponowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę proponował
będę proponować
będę proponowała
będę proponować
będę proponowało
będę proponować
będziemy proponowali
będziemy proponować
będziemy proponowały
będziemy proponować
2 os. będziesz proponował
będziesz proponować
będziesz proponowała
będziesz proponować
będziesz proponowało
będziesz proponować
będziecie proponowali
będziecie proponować
będziecie proponowały
będziecie proponować
3 os. będzie proponował
będzie proponować
będzie proponowała
będzie proponować
będzie proponowało
będzie proponować
będą proponowali
będą proponować
będą proponowały
będą proponować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. proponujmy
2 os. proponuj
proponujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. proponowałbym
bym proponował
proponowałabym
bym proponowała
proponowałobym
bym proponowało
proponowalibyśmy
byśmy proponowali
proponowałybyśmy
byśmy proponowały
2 os. proponowałbyś
byś proponował
proponowałabyś
byś proponowała
proponowałobyś
byś proponowało
proponowalibyście
byście proponowali
proponowałybyście
byście proponowały
3 os. proponowałby
by proponował
proponowałaby
by proponowała
proponowałoby
by proponowało
proponowaliby
by proponowali
proponowałyby
by proponowały

bezosobnik: proponowano by

bezokolicznik: proponować

imiesłów przysłówkowy współczesny: proponując

gerundium: proponowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. proponowanie
proponowania
D. proponowania
proponowań
C. proponowaniu
proponowaniom
B. proponowanie
proponowania
N. proponowaniem
proponowaniami
Ms. proponowaniu
proponowaniach
W. proponowanie
proponowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: proponujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. proponujący
proponujący
proponujący
proponujące
proponująca
D. proponującego
proponującego
proponującego
proponującego
proponującej
C. proponującemu
proponującemu
proponującemu
proponującemu
proponującej
B. proponującego
proponującego
proponujący
proponujące
proponującą
N. proponującym
proponującym
proponującym
proponującym
proponującą
Ms. proponującym
proponującym
proponującym
proponującym
proponującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. proponujący
proponujący
proponujące
proponujące
D. proponujących
proponujących
proponujących
proponujących
C. proponującym
proponującym
proponującym
proponującym
B. proponujących
proponujących
proponujących
proponujące
N. proponującymi
proponującymi
proponującymi
proponującymi
Ms. proponujących
proponujących
proponujących
proponujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: proponowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. proponowany
proponowany
proponowany
proponowane
proponowana
D. proponowanego
proponowanego
proponowanego
proponowanego
proponowanej
C. proponowanemu
proponowanemu
proponowanemu
proponowanemu
proponowanej
B. proponowanego
proponowanego
proponowany
proponowane
proponowaną
N. proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowaną
Ms. proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. proponowani
proponowani
proponowane
proponowane
D. proponowanych
proponowanych
proponowanych
proponowanych
C. proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowanym
B. proponowanych
proponowanych
proponowanych
proponowane
N. proponowanymi
proponowanymi
proponowanymi
proponowanymi
Ms. proponowanych
proponowanych
proponowanych
proponowanych

Składnia

Rz osobowy + proponować +
(KOMU) + CO
Rz osobowy + proponować +
(KOMU) + żeby ZDANIE
Rz osobowy + proponować +
(KOMU) + MOWA WPROST

3. kogoś na dyrektora

Definicja

zgłaszać jakąś osobę na jakieś stanowisko, do jakiejś pracy lub nagrody

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Połączenia

  • proponować na stanowisko

Cytaty

Zarząd zaakceptował osoby proponowane na dyrektorów, ale rada uznała, że brakuje im kwalifikacji.

źródło: NKJP: Joanna Cieśla, Polityka , 2007-09-15

Szymon z II klasy Gimnazjum pasjonuje się II wojną światową i zaproponował gen. Andersa i gen. Sikorskiego. – To dla mnie bohaterzy. [...] Wśród proponowanych osób na patrona znaleźli się poeci, nobliści a nawet piosenkarze.

źródło: NKJP: JONO: Szukają patrona, Gazeta Poznańska, 2004-02-14

Każdy region świata co 10 lat proponuje kandydata na stanowisko sekretarza generalnego ONZ.

źródło: NKJP: (PAP): Azjaci popierają Kofiego Annana, Metropol, 28/03, 2001

Żeby nie być gołosłownym, nie pomawiać oddanych towarzyszy ze związku pisarzy leningradzkich, wspomnę choćby krytyka [...], który ustawiał nazwiska kolegów proponowanych do nagród według ich partyjnej przydatności i poufnych zasług.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. proponuję
proponujemy
2 os. proponujesz
proponujecie
3 os. proponuje
proponują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. proponowałem
+(e)m proponował
proponowałam
+(e)m proponowała
proponowałom
+(e)m proponowało
proponowaliśmy
+(e)śmy proponowali
proponowałyśmy
+(e)śmy proponowały
2 os. proponowałeś
+(e)ś proponował
proponowałaś
+(e)ś proponowała
proponowałoś
+(e)ś proponowało
proponowaliście
+(e)ście proponowali
proponowałyście
+(e)ście proponowały
3 os. proponował
proponowała
proponowało
proponowali
proponowały

bezosobnik: proponowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę proponował
będę proponować
będę proponowała
będę proponować
będę proponowało
będę proponować
będziemy proponowali
będziemy proponować
będziemy proponowały
będziemy proponować
2 os. będziesz proponował
będziesz proponować
będziesz proponowała
będziesz proponować
będziesz proponowało
będziesz proponować
będziecie proponowali
będziecie proponować
będziecie proponowały
będziecie proponować
3 os. będzie proponował
będzie proponować
będzie proponowała
będzie proponować
będzie proponowało
będzie proponować
będą proponowali
będą proponować
będą proponowały
będą proponować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. proponujmy
2 os. proponuj
proponujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. proponowałbym
bym proponował
proponowałabym
bym proponowała
proponowałobym
bym proponowało
proponowalibyśmy
byśmy proponowali
proponowałybyśmy
byśmy proponowały
2 os. proponowałbyś
byś proponował
proponowałabyś
byś proponowała
proponowałobyś
byś proponowało
proponowalibyście
byście proponowali
proponowałybyście
byście proponowały
3 os. proponowałby
by proponował
proponowałaby
by proponowała
proponowałoby
by proponowało
proponowaliby
by proponowali
proponowałyby
by proponowały

bezosobnik: proponowano by

bezokolicznik: proponować

imiesłów przysłówkowy współczesny: proponując

gerundium: proponowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. proponowanie
proponowania
D. proponowania
proponowań
C. proponowaniu
proponowaniom
B. proponowanie
proponowania
N. proponowaniem
proponowaniami
Ms. proponowaniu
proponowaniach
W. proponowanie
proponowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: proponujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. proponujący
proponujący
proponujący
proponujące
proponująca
D. proponującego
proponującego
proponującego
proponującego
proponującej
C. proponującemu
proponującemu
proponującemu
proponującemu
proponującej
B. proponującego
proponującego
proponujący
proponujące
proponującą
N. proponującym
proponującym
proponującym
proponującym
proponującą
Ms. proponującym
proponującym
proponującym
proponującym
proponującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. proponujący
proponujący
proponujące
proponujące
D. proponujących
proponujących
proponujących
proponujących
C. proponującym
proponującym
proponującym
proponującym
B. proponujących
proponujących
proponujących
proponujące
N. proponującymi
proponującymi
proponującymi
proponującymi
Ms. proponujących
proponujących
proponujących
proponujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: proponowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. proponowany
proponowany
proponowany
proponowane
proponowana
D. proponowanego
proponowanego
proponowanego
proponowanego
proponowanej
C. proponowanemu
proponowanemu
proponowanemu
proponowanemu
proponowanej
B. proponowanego
proponowanego
proponowany
proponowane
proponowaną
N. proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowaną
Ms. proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. proponowani
proponowani
proponowane
proponowane
D. proponowanych
proponowanych
proponowanych
proponowanych
C. proponowanym
proponowanym
proponowanym
proponowanym
B. proponowanych
proponowanych
proponowanych
proponowane
N. proponowanymi
proponowanymi
proponowanymi
proponowanymi
Ms. proponowanych
proponowanych
proponowanych
proponowanych

Składnia

Rz osobowy + proponować +
KOGO + (na CO)
Rz osobowy + proponować +
KOGO + (do CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 26.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json