UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

stawka

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. stawić się

1. jednostka

Definicja

ustalona jednostka, według której oblicza się wysokość jakiejś kwoty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  jednostka

Połączenia

  • duża, wysoka; przeciętna, średnia; mała, niska, zerowa; dolna, górna, maksymalna, minimalna; 7-procentowa, 19-procentowa, 22-procentowa...; bazowa, podstawowa, ustawowa; dzienna, godzinowa, miesięczna, roczna; kwotowa; preferencyjna stawka; europejskie stawki; stawka celna, czynszowa, podatkowa, ryczałtowa, ubezpieczeniowa, wyżywieniowa, żywieniowa
  • stawka akcyzy, ceł, cen, czynszu, diet, dodatku, dopłaty, dotacji, kredytu, należności, odpłatności, odsetek, odszkodowania, opłaty, opodatkowania, oprocentowania, płacy, płatności, podatków, prowizji, ryczałtu, składek, ubezpieczenia, uposażenia zasadniczego, VAT, wynagrodzenia, zasiłku, żołdu; OC, PIT; kary; amortyzacji, dzierżawy, najmu; zwrotu
  • stawka dla nauczycieli; dla firm; dla budynków, dla mieszkań; stawka od dochodów; od gruntów
  • stawka na pacjenta; na jakieś artykuły, na książki, na materiały budowlane, na odzież, na samochody, na towary, na wyroby; na budownictwo; na energię elektryczną; na usługi; stawka za budynki; za czynsz; za dyżury, za nadgodziny; za parkowanie, za pobyt, za pracę, za przejazd, za usługi; za dzierżawę, za korzystanie z czegoś, za wynajem; za ścieki, za wodę; za godzinę, za kilometr, za metr
  • stawka na jakimś poziomie; stawka w jakiejś wysokości
  • stawki i ceny, stawki i opłaty, stawki i progi
  • granice, kwota, poziom, wielkość, wysokość; obniżka, podwyżka, redukcja, wzrost; waloryzacja, zmiana stawek
  • dopłaty do stawek
  • różnica między stawkami
  • stawka wynosi ileś; obowiązuje; maleje, rośnie, wzrosła; stawki wahają się, zmieniły się
  • płacić, zapłacić jakąś stawkę; podbić/podbijać, podwyższyć/podwyższać, podnieść/podnosić, zwiększyć; obniżyć/obniżać, zmniejszyć; kształtować, określać, uchwalić, ustalić/ustalać, zmienić; przyjąć, stosować, utrzymać, wprowadzić/wprowadzać, zamrozić/zamrażać; negocjować, proponować, wynegocjować, zaproponować stawki
  • objęty, obłożony, opodatkowany stawką
  • opodatkowanie według stawek

Cytaty

Teraz dzienna stawka odsetek za zwłokę wynosi 0,16 proc.

źródło: NKJP: Paweł Wrabec: Niższe odsetki?, Gazeta Wyborcza, 1995-09-19

Potrafił w jeden wieczór przegrać w kasynie całe honorarium, nawet wtedy gdy telewizja płaciła za jeden koncert stawkę równą miesięcznej pracy w paryskim kabarecie.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

Dziś ludzi dużo bardziej poruszają kursy walut, stawki podatkowe albo opłaty wyrównawcze niż najgwałtowniejsza polemika w sprawie stosunków polsko-żydowskich.

źródło: NKJP: Adam Michnik: Między Panem a Plebanem, 1995

Przedmiotem kontrowersji może być np. wysokość stawek czynszowych za wynajmowanie składników majątkowych, wysokość dywidendy z tytułu udziałów władz publicznych w majątku przedsiębiorstw itp.

źródło: NKJP: Stanisław Owsiak: Finanse publiczne, 1998

[...] jak wynika z obliczeń spółdzielców, przy aktualnych stawkach, koszt budowy 19 lokalnych kotłowni zwróciłyby się po niecałych pięciu latach.

źródło: NKJP: (KR): Piece na Zakrzowie, Gazeta Wrocławska, 2003-02-07

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stawka
stawki
D. stawki
stawek
C. stawce
stawkom
B. stawkę
stawki
N. stawką
stawkami
Ms. stawce
stawkach
W. stawko
stawki

Składnia

bez ograniczeń + stawka +
(na CO)
bez ograniczeń + stawka +
(za CO)

2. w grze

Definicja

coś, co można zyskać lub stracić w jakiejś grze

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • podwójna; wielka, wysoka stawka
  • stawka gier liczbowych, meczu, pojedynku, rywalizacji, spotkania, turnieju, zawodów, zmagań
  • stawka w grze
  • mecz bez stawki
  • walka o stawkę
  • podbić/podbijać, podwoić stawkę
  • grać o stawkę

Cytaty

Gracz wybiera 1 kolor (50 na 50% szansy) i obstawia. Jeśli przegra, to wtedy musi podwoić stawkę i nadal obstawiać tylko ten jeden kolor.

źródło: NKJP: Andrzej Filipek: Hazard czy ruletka, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2009-10-13

Stawką pojedynku było drugie miejsce w lidze [...].

źródło: NKJP: Turniej w Jarosławiu?, Dziennik Polski, 1999-02-01

Wzajemne zaufanie w tym względzie pozwalało grać o stawki znacznie przewyższające kwoty, którymi w trakcie gry dysponowali hazardziści.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych, 2005

[...] łatwiej mu było oddać pole w meczach bez stawki. Bo kiedy gra idzie o punkty albo tytuły, ambicja wypiera płochliwe myśli.

źródło: NKJP: Marcin Piątek: Szmata w budzie, Polityka, 2009-04-18

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stawka
stawki
D. stawki
stawek
C. stawce
stawkom
B. stawkę
stawki
N. stawką
stawkami
Ms. stawce
stawkach
W. stawko
stawki

3. przedmiot ryzyka

Definicja

to, czym się ryzykuje, postępując w jakiś sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

[...] „gardłowe zagadki”, w których stawką jest życie, znane były we wszystkich kulturach.

źródło: NKJP: Anna Bikont, Joanna Szczęsna: Zabawy literackie 2, Gazeta Wyborcza, 1998-12-31

Pamiętajmy, by kontrole systemów kominowych zlecać regularnie i tylko uprawnionym kominiarzom! [...] stawką jest nasze zdrowie, a coraz częściej także życie.

źródło: NKJP: (MKJ): Ulotny czad nie musi zabijać!, Gazeta Pomorska, 2009-10-23

[...] zapowiedziano rozmieszczenie policji bośniackiej w serbskiej dotychczas Ilidży z pięciodniowym zaledwie wyprzedzeniem. Tak postępować nie wolno, gdy stawką jest ludzkie bezpieczeństwo, a pewnie i życie.

źródło: NKJP: Dawid Warszawski: W Sarajewie nasilił się exodus Serbów, którego można było uniknąć, Gazeta Wyborcza, 1996-02-23

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stawka
stawki
D. stawki
stawek
C. stawce
stawkom
B. stawkę
stawki
N. stawką
stawkami
Ms. stawce
stawkach
W. stawko
stawki

Inne uwagi

Zwykle lp

4. grupa zawodników

Definicja

grupa osób rywalizujących ze sobą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport osoby i organizacje związane ze sportem

Połączenia

  • doborowa; finałowa; drugoligowa, ligowa stawka
  • stawka biegaczy, juniorów, kolarzy, rywalek, rywali, uczestników, zawodników; finalistów, półfinalistów; ligowców, piątoligowców, trzecioligowców; drużyn, zespołów
  • dziewczęta, zawodnik; miejsce w stawce
  • przewodzić stawce
  • zamknąć stawkę
  • przewodzić; znaleźć się; zająć któreś miejsce w stawce

Cytaty

Ten 14-latek w grupie wygrał wszystkie walki i zajął 26 miejsce w stawce 128 zawodników.

źródło: NKJP: (JN): Gal trzeci w Godollo, Gazeta Poznańska, 2003-10-22

W stawce 12 drużyn z całego kraju, zwyciężyła Wisła Kraków, która w finale uporała się z UKP Zielona Góra.

źródło: NKJP: (kast): Energa Cup dla Wisły, Dziennik Bałtycki, 2002-01-29

Po dwóch turniejach nasi zawodnicy przewodzą całej stawce w klasyfikacji ogólnej.

źródło: NKJP: (wr): Triumf piłkarzy z Opoki, Dziennik Łódzki, 2004-07-16

Plebiscytową stawkę zamknęli: Zbigniew Osiowy (13 głosów), Tomasz Działak (7 głosów) i Sławomir Wochna (3 głosy).

źródło: NKJP: (TM): Iwona Michalska najsympatyczniejszą kandydatką na burmistrza, Express Ilustrowany, 2002-10-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stawka
stawki
D. stawki
stawek
C. stawce
stawkom
B. stawkę
stawki
N. stawką
stawkami
Ms. stawce
stawkach
W. stawko
stawki

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 16.10.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json