UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przepchnąć

rzadziej przepchać

Chronologizacja

SPXVI, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przepchnę
przepchniemy
2 os. przepchniesz
przepchniecie
3 os. przepchnie
przepchną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przepchnąłem
+(e)m przepchnął
przepchnęłam
+(e)m przepchnęła
przepchnęłom
+(e)m przepchnęło
przepchnęliśmy
+(e)śmy przepchnęli
przepchnęłyśmy
+(e)śmy przepchnęły
2 os. przepchnąłeś
+(e)ś przepchnął
przepchnęłaś
+(e)ś przepchnęła
przepchnęłoś
+(e)ś przepchnęło
przepchnęliście
+(e)ście przepchnęli
przepchnęłyście
+(e)ście przepchnęły
3 os. przepchnął
przepchnęła
przepchnęło
przepchnęli
przepchnęły

bezosobnik: przepchnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przepchnijmy
2 os. przepchnij
przepchnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przepchnąłbym
bym przepchnął
przepchnęłabym
bym przepchnęła
przepchnęłobym
bym przepchnęło
przepchnęlibyśmy
byśmy przepchnęli
przepchnęłybyśmy
byśmy przepchnęły
2 os. przepchnąłbyś
byś przepchnął
przepchnęłabyś
byś przepchnęła
przepchnęłobyś
byś przepchnęło
przepchnęlibyście
byście przepchnęli
przepchnęłybyście
byście przepchnęły
3 os. przepchnąłby
by przepchnął
przepchnęłaby
by przepchnęła
przepchnęłoby
by przepchnęło
przepchnęliby
by przepchnęli
przepchnęłyby
by przepchnęły

bezosobnik: przepchnięto by

bezokolicznik: przepchnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przepchnąwszy

gerundium: przepchnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przepchnięcie
przepchnięcia
D. przepchnięcia
przepchnięć
C. przepchnięciu
przepchnięciom
B. przepchnięcie
przepchnięcia
N. przepchnięciem
przepchnięciami
Ms. przepchnięciu
przepchnięciach
W. przepchnięcie
przepchnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przepchnięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przepchnięty
przepchnięty
przepchnięty
przepchnięte
przepchnięta
D. przepchniętego
przepchniętego
przepchniętego
przepchniętego
przepchniętej
C. przepchniętemu
przepchniętemu
przepchniętemu
przepchniętemu
przepchniętej
B. przepchniętego
przepchniętego
przepchnięty
przepchnięte
przepchniętą
N. przepchniętym
przepchniętym
przepchniętym
przepchniętym
przepchniętą
Ms. przepchniętym
przepchniętym
przepchniętym
przepchniętym
przepchniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przepchnięci
przepchnięci
przepchnięte
przepchnięte
D. przepchniętych
przepchniętych
przepchniętych
przepchniętych
C. przepchniętym
przepchniętym
przepchniętym
przepchniętym
B. przepchniętych
przepchniętych
przepchniętych
przepchnięte
N. przepchniętymi
przepchniętymi
przepchniętymi
przepchniętymi
Ms. przepchniętych
przepchniętych
przepchniętych
przepchniętych

odpowiednik aspektowy: przepychać

Pochodzenie

Zob. pchać

1. samochód

Definicja

pchając, przesunąć kogoś lub coś na inne miejsce

Warianty

  • rzadziej przepchać

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  przesunąć

Połączenia

  • przepchnąć samochód

Cytaty

Strażnik miejski powiedział nam, że gdyby wóz tarasował przejazd na skrzyżowaniu, to przepchnęliby go, ale to tylko droga wewnątrz osiedla.

źródło: KWSJP: Samochody niczyje, Dziennik Polski, 1998-02-19

Uderzenie było tak silne, że łada przepchnęła mojego „malucha” ponad 20 metrów w górę alejami.

źródło: KWSJP: Czesław Morawetz: Z policją nie wygrasz?, Tygodnik Podhalański, nr 37, 1996

Potem marynarze spuścili do morza na sznurach młodego chłopaka z Cypru, który pływał jak ryba, i ten przepchnął koniec ciężkiej liny pod kadłubem okrętu.

źródło: KWSJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949

[...] ochrona mumii i napierający z tyłu przepchnęli mnie dalej.

źródło: NKJP: Jerzy Karaszkiewicz: Lenin wiecznie żywy, Gazeta Wyborcza, 1992-05-09

Składnia

bez ograniczeń + przepchnąć +
KOGO/CO

2. przez otwór

Definicja

pchając, pomóc przedostać się komuś lub przecisnąć coś przez wąski otwór

Warianty

  • rzadziej przepchać

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przecisnąć

Połączenia

  • przepchnąć siłą
  • przepchnąć przez drzwi, przez dziurę, przez furtkę, przez kratę, przez otwór
  • nie móc przepchnąć kogoś/czegoś

Cytaty

Chwila napięcia... Udało się! Małą przepchnęłam przez otwór w ogrodzeniu, lecz sama nie mieściłam się w nim.

źródło: KWSJP: Katarzyna Ostrowska: Sny – klucz, 2000

Marusarz usunął przeszkodę błyskawicznie i przepchnął nieszczęśnika siłą przez kratę.

źródło: KWSJP: Alfons Filar: Śladami tatrzańskich kurierów, 1995

Pogiął sztywną tekturę, przepchnął między kratkami i wrzucił w studzienkę.

źródło: KWSJP: Stanisław Głąbiński: Rok Płonącego Konia, 1976

Palce tkającego bezradnie poruszały się na materii. Próżno usiłował przepchnąć igłę między pasmami osnowy.

źródło: KWSJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949

Schował nie dojedzoną kanapkę do szuflady, a drugą ręką przejechał po guzikach munduru. Znalazł dwa nie zapięte. Błyskawicznie, z wieloletnią wprawą przepchnął je przez dziurki.

źródło: KWSJP: Andrzej Stasiuk: Opowieści galicyjskie, 1995

Składnia

bez ograniczeń + przepchnąć +
KOGO/CO + (przez CO)

3. rurę

Definicja

udrożnić coś zatkanego

Warianty

  • rzadziej przepchać

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przetkać, przetknąć
hiperonimy:  udrożnić

Połączenia

  • przepchnąć rurę
  • trzeba przepchnąć

Cytaty

- Rzeczą normalną jest, że jak komuś trzeba pomóc przepchnąć rurę kanalizacyjną, to się po prostu za to bierze.

źródło: NKJP: Jadwiga Bogdanowicz: Urząd, rolki i rock'n'roll, Dziennik Gdyński, 1999-02-06

Robert z Lizbońskiej się strasznie wścieka, że jak raz naprawił gniazdko, to teraz wszyscy myślą, że gdy zajdzie potrzeba, przepchnie także kibel oraz wywierci dziury.

źródło: KWSJP: Martyna Bunda: Dżdżownica: zasady istnienia, Polityka, 2005

Składnia

bez ograniczeń + przepchnąć +
CO

4. ustawę

Definicja

pot. 
pokonując trudności, załatwić jakąś sprawę

Warianty

  • rzadziej przepchać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przeforsować

Połączenia

  • przepchnąć pomysł, podwyżkę, projekt, propozycję, sprawę, ustawę, zmiany
  • przepchnąć przez Radę, przez Sejm
  • chcieć, musieć, obiecać, próbować przepchnąć
  • przepchnąć i przyjąć coś

Cytaty

Mój rząd musiał się mocno nagimnastykować, by ściągnąć tę firmę do Łodzi. Musieliśmy nawet przepchnąć pewne zmiany przepisów o pomocy państwa dla tej firmy.

źródło: KWSJP: Dariusz Kucharski: W Łodzi ostro biorą się do pracy, Super Express, 2006

Przygotowałam tu ciekawy artykuł i muszę go gdzieś przepchnąć.

źródło: KWSJP: Jerzy Stefan Stawiński: Smutnych losów, 1986

Na taśmach ujawnionych przez Melnyczenkę znajduje się fragment traktujący o tym, jak Janukowycz [...] kilka razy budował w parlamencie większość potrzebną Kuczmie do przepchnięcia rozmaitych ustaw.

źródło: KWSJP: Marcin Wojciechowski: Pomarańczowy majdan, 2006

Wyszło na jaw, że kupowano głosy, by przepchnąć ustawy rządowe.

źródło: KWSJP: Olgierd Domino: Kałamarnica z Pernambuco, Ozon, 2005, nr 15

W każdym kraju dyskusja nad budżetem państwa [...] jest okazją do generalnej oceny strategii gospodarczej rządu. U nas robi się wszystko, aby oceny takiej uniknąć i przepchnąć jeszcze jedną prowizorkę bez spojrzenia w dalszą przyszłość.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 11.02.1993

Składnia

bez ograniczeń + przepchnąć +
CO

5. do następnej klasy

Definicja

pot. 
pomóc komuś sprostać jakimś wymaganiom

Warianty

  • rzadziej przepchać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • przepchnąć kogoś do następnej klasy
  • przepchnąć kogoś przez egzaminy, przez szkołę

Cytaty

Prawie każdemu zdarzyło się, że choć raz w komisji egzaminacyjnej przepchnął jakiegoś znajomego.

źródło: KWSJP: Mariusz Czubaj: Raport Polityki, Polityka, 2004

Mieli kontrkandydata. Adam przepchnął mnie, robiąc sobie wrogów w partii.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Kisuny, 2008

Wychowawczyni w kieleckiej zawodówce zażądała od ojca ucznia 3 tys. zł za przepchnięcie dziecka do następnej klasy.

źródło: KWSJP: Agata Rowińska: Ojciec złapał łapówkarę, Super Express, 2006

Co to – dalej za problem – przepchnąć kandydata przez Kapitułę Honorową, która zatwierdza wnioski, skoro ma się w niej przewagę partyjną?

źródło: NKJP: Kamila Mróz: Jak zasłużyć się dla powiatu, Tygodnik Tucholski, 2003

Składnia

bez ograniczeń + przepchnąć +
KOGO

Frazeologizmy

ktoś przepchnął kolanem coś
Data ostatniej modyfikacji: 23.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json