UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

napięcie

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. piąć się

1. nerwowe

Definicja

stan, w którym pojawiają się silne uczucia spowodowane jakimś problemem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  naprężenie, stres

Połączenia

  • dramatyczne, duże, ogromne, olbrzymie, silne; ciągłe; emocjonalne, erotyczne, wewnętrzne napięcie; napięcie nerwowe, psychiczne, psychologiczne; przedmiesiączkowe
  • napięcie wśród dziennikarzy, wśród uczestników
  • napięcie i emocje; napięcia i frustracja
  • atmosfera, stan; chwila, moment napięcia; gra napięć
  • odczuwać, wyczuwać; łagodzić, obniżyć, odreagować, rozładować/rozładowywać, zmniejszyć/zmniejszać; potęgować, wywołać/wywoływać, zwiększyć/zwiększać napięcie
  • czekać, obserwować, patrzeć z napięciem
  • czekać, słuchać; coś trzyma kogoś w napięciu

Cytaty

Najważniejszy jest luz. To pomaga rozładowywać ogromne napięcia związane ze startami.

źródło: NKJP: Jarosław Bińczyk, Gazeta Wyborcza, 1994-01-27

Zamieni słowo z szeregowcem, żona czeka w napięciu na jakiś znak, bo przecież kocha go, jak umie.

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: Tryby, 2003

Dzieci kręciły się niespokojnie, wyczuwając napięcie rodziców.

źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: Poza nurtem czasu, 2003

Z tych niepokojących stanów może człowieka wyprowadzić jedynie bliski kontakt ze światem wartości kulturalnych, z twórczością, dający szansę odnalezienia się i dostrzeżenia wartości humanistycznych, pozwalający odreagować napięcia i niepokój.

źródło: NKJP: Krzysztof Szmidt: Twórczość i pomoc w tworzeniu w perspektywie pedagogiki społecznej, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. napięcie
napięcia
D. napięcia
napięć
C. napięciu
napięciom
B. napięcie
napięcia
N. napięciem
napięciami
Ms. napięciu
napięciach
W. napięcie
napięcia

2. klasowe

Definicja

konfliktowa sytuacja

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • duże; polityczne, społeczne, wewnętrzne napięcie; duże, ogromne, olbrzymie, poważne napięcia; napięcia domowe, klasowe, rasowe, religijne; budżetowe, finansowe, gospodarcze
  • napięcia wokół konkordatu, wokół lustracji; wokół Berlina, wokół Iraku...
  • napięcia między NATO a Moskwą, USA a Europą..., pomiędzy narodami, rządem a związkowcami
  • napięcie na granicy albańsko-greckiej, izraelsko-libańskiej..., na linii Francja - Niemcy, Serbia - Czarnogóra...; napięcie w budżecie, w gospodarce, w przemyśle; napięcia w koalicji, w stosunkach polsko-niemieckich, z Polską...; napięcie w środowisku nauczycielskim, służby zdrowia...
  • napięcia i konflikty, napięcia i niepokoje, napięcia i nieporozumienia
  • atmosfera, okres, stan; przyczyna napięcia; eskalacja, kulminacja, wzrost, źródło napięć
  • łagodzić, zmniejszyć/zmniejszać; budzić, podsycać, potęgować, powodować, spowodować, wywołać/wywoływać, zwiększyć/zwiększać napięcia
  • dojść/dochodzić, doprowadzić, prowadzić do napięć

Cytaty

Wszystkie niemal kraje industrialne borykały się z ciężkimi trudnościami gospodarczymi, które z kolei potęgowały napięcia klasowe.

źródło: NKJP: Franciszek Ryszka: Noc i mgła: Niemcy w okresie hitlerowskim, 1963

[...] impas wokół Unii Europejskiej może w najbliższych tygodniach spowodować nowe napięcia między Turcją i Grecją.

źródło: NKJP: Dawid Warszawski: Turcja jest rozżalona europejską ofertą, Gazeta Wyborcza, 1997-12-17

Napięcie na granicy z Kosowem, a zwłaszcza ostatnie incydenty, dało powód władzom w Skopje do domagania się zwołania Rady Bezpieczeństwa ONZ i ustanowienia 5-km strefy buforowej na tej granicy.

źródło: NKJP: Walki graniczne, Dziennik Polski, 2001-03-06

Kryzys rosyjski i znacznie większe, niż początkowo sądziliśmy, wieloletnie zaniedbania doprowadziły do napięć społecznych.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 18.02.1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. napięcie
napięcia
D. napięcia
napięć
C. napięciu
napięciom
B. napięcie
napięcia
N. napięciem
napięciami
Ms. napięciu
napięciach
W. napięcie
napięcia

3. elektryczne

Definicja

fiz. 
różnica potencjałów elektrycznych, dzięki której prąd może płynąć w jakimś obwodzie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Energia

Połączenia

  • średnie, niskie, wysokie; bezpieczne napięcie; napięcie elektryczne, sieciowe; stałe, zmienne; powierzchniowe, znamionowe
  • napięcie pola elektrycznego, prądu, rdzenia
  • napięcie w sieci (elektrycznej, trakcyjnej...)
  • skok, spadek, wzrost, zanik, zmiana; wartość, źródło napięcia; stabilizator napięć
  • drut, przewody, sieć; praca pod napięciem
  • linia, prąd o jakimś napięciu
  • przyłożyć napięcie
  • coś jest, znajduje się pod napięciem

Cytaty

Zamiast 220 V z gniazdka płynął prąd o napięciu np. 180 V. Takie spadki powodowały awarie lodówek, komputerów i maszyn produkcyjnych..

źródło: NKJP: Od grudnia bez spadków, Dziennik Polski, 2002-10-15

W nagłych zagrażających życiu wypadkach, takich jak zwisające niebezpiecznie przewody pod napięciem, można zaalarmować straż, policję lub służby kryzysowe, które drogą radiową przekażą nam sygnały.

źródło: NKJP: Małgorzata Pawelec: Jak to przeżyć, Echo Dnia, 2004-11-24

Wyłączenie sterowania czy też chwilowy zanik napięcia zasilającego nie powodują utraty informacji.

źródło: NKJP: Jan Kosmol: Automatyzacja obrabiarek i obróbki skrawaniem, 1995

Wnętrze zbiornika powinno być oświetlone przy użyciu źródła światła elektrycznego o bezpiecznym napięciu.

źródło: NKJP: Dz.U. z 1997r. Nr 129, poz. 844

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. napięcie
napięcia
D. napięcia
napięć
C. napięciu
napięciom
B. napięcie
napięcia
N. napięciem
napięciami
Ms. napięciu
napięciach
W. napięcie
napięcia

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 03.02.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json