UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

robić się

Chronologizacja

1661, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. robię się
robimy się
2 os. robisz się
robicie się
3 os. robi się
robią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. robiłem się
+(e)m się robił
robiłam się
+(e)m się robiła
robiłom się
+(e)m się robiło
robiliśmy się
+(e)śmy się robili
robiłyśmy się
+(e)śmy się robiły
2 os. robiłeś się
+(e)ś się robił
robiłaś się
+(e)ś się robiła
robiłoś się
+(e)ś się robiło
robiliście się
+(e)ście się robili
robiłyście się
+(e)ście się robiły
3 os. robił się
robiła się
robiło się
robili się
robiły się

bezosobnik: robiono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się robił
będę się robić
będę się robiła
będę się robić
będę się robiło
będę się robić
będziemy się robili
będziemy się robić
będziemy się robiły
będziemy się robić
2 os. będziesz się robił
będziesz się robić
będziesz się robiła
będziesz się robić
będziesz się robiło
będziesz się robić
będziecie się robili
będziecie się robić
będziecie się robiły
będziecie się robić
3 os. będzie się robił
będzie się robić
będzie się robiła
będzie się robić
będzie się robiło
będzie się robić
będą się robili
będą się robić
będą się robiły
będą się robić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. róbmy się
2 os. rób się
róbcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. robiłbym się
bym się robił
robiłabym się
bym się robiła
robiłobym się
bym się robiło
robilibyśmy się
byśmy się robili
robiłybyśmy się
byśmy się robiły
2 os. robiłbyś się
byś się robił
robiłabyś się
byś się robiła
robiłobyś się
byś się robiło
robilibyście się
byście się robili
robiłybyście się
byście się robiły
3 os. robiłby się
by się robił
robiłaby się
by się robiła
robiłoby się
by się robiło
robiliby się
by się robili
robiłyby się
by się robiły

bezosobnik: robiono by się

bezokolicznik: robić się

imiesłów przysłówkowy współczesny: robiąc się

gerundium: robienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. robienie się
robienia się
D. robienia się
robień się
C. robieniu się
robieniom się
B. robienie się
robienia się
N. robieniem się
robieniami się
Ms. robieniu się
robieniach się
W. robienie się
robienia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: robiący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. robiący się
robiący się
robiący się
robiące się
robiąca się
D. robiącego się
robiącego się
robiącego się
robiącego się
robiącej się
C. robiącemu się
robiącemu się
robiącemu się
robiącemu się
robiącej się
B. robiącego się
robiącego się
robiący się
robiące się
robiącą się
N. robiącym się
robiącym się
robiącym się
robiącym się
robiącą się
Ms. robiącym się
robiącym się
robiącym się
robiącym się
robiącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. robiący się
robiący się
robiące się
robiące się
D. robiących się
robiących się
robiących się
robiących się
C. robiącym się
robiącym się
robiącym się
robiącym się
B. robiących się
robiących się
robiących się
robiące się
N. robiącymi się
robiącymi się
robiącymi się
robiącymi się
Ms. robiących się
robiących się
robiących się
robiących się

odpowiednik aspektowy: zrobić się

Pochodzenie

Zob. robić

1. ciepło

Definicja

zaczynać być

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  czynić się, nastawać

Połączenia

  • robi się korek, tłok, zbiegowisko; lato, zima; jakaś atmosfera
  • robi się chłodno, ciemno, ciepło, duszno, gorąco, groźnie, jaśniej, mdło, mokro, niebezpiecznie, nieprzyjemnie, nieswojo, późno, pusto, szaro, wesoło, zimno; ciasno, luźniej, tłoczno

Cytaty

Robi się ciemno, więc zejdziesz na dół i przyjrzysz się temu z bliska.

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Wolna Trybuna, 1985

Poczuł, że na sali, mimo otwartych okien, przez które wpadało ożywcze kwietniowe powietrze, robi się duszno.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: 21:37, 2010

To już nie są wiosenne burze, babie lato się robi.

źródło: NKJP: Piotr Pacewicz, Maria Wiernikowska: Ta nasza miłość, Gazeta Wyborcza, 1993-05-07

W relacjach telewizyjnych nie było tego widać, ale czasem w kolejce robił się taki tłok, że nie dało się złapać oddechu.

źródło: NKJP: (BAR): Warto było!, Dziennik Polski, 2005-04-12

Często wokół sędziego robi się zbiegowisko, kiedy chce ukarać jednego z zawodników.

źródło: NKJP: (zab): Zero tolerancji, Dziennik Polski, 2006-10-04

Składnia

Ø + robić się +
(JAK)

2. ktoś z kogoś

Definicja

zmieniać się i nabierać jakichś cech

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • robić się agresywnym, czerwonym, nerwowym, purpurowym, starym, sztywnym

Cytaty

Zapada cisza, matka robi się blada, wlepia w córkę osłupiałe spojrzenie.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1990

Z satysfakcją obserwowali, jak Łysy wyciera serwetką głowę i jak robi się purpurowy.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009

Im rzadziej zaś jadł, tym szybciej się najadał, co z kolei wyzwalało inną prawidłowość - jego spodnie robiły się z tygodnia na tydzień luźniejsze.

źródło: NKJP: Piotr Czerwiński: Przebiegum życia, czyli Kartonowa sieć, 2009

[...] jak wszystko robię sama, to facet sobie myśli, że nie jest potrzebny, i w końcu robi się z niego fajtłapa.

źródło: NKJP: Ewa Winnicka: Mężczyzna bez mamuta, Polityka, 2002-02-07

Myszy porobiły sobie gniazda z wełny i poliestru. Śmierdziało. [...] Powoli z podwórka robił się śmietnik.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Taksim, 2009

Składnia

bez ograniczeń + robić się +
JAKI
bez ograniczeń + robić się +
z KOGO/CZEGO

3. komuś głupio

Definicja

zaczynać się czuć w jakiś sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • robi się komuś wstyd, żal
  • robi się komuś niedobrze, słabo, smutno, weselej

Cytaty

Kiedy widzę na ulicy żebrzących ludzi, robi mi się ich żal.

źródło: NKJP: Mariusz Pietrzyk: Datek biednym, Trybuna Śląska, 2001-04-27

Czasem zdarza się, że samo wezwanie przed komisję zajmującą się problemem alkoholizmu poskutkuje. Tym ludziom po prostu robi się wstyd , gdy stoją przed drzwiami i widzą ich znajomi [...].

źródło: NKJP: Programem w przemoc, Dziennik Polski, 2003-09-04

Kilkunastu pracowników wchodzi do pomieszczenia. Wkrótce robi się im słabo, mają zawroty głowy.

źródło: NKJP: Jerzy Wójcik: Poranny czad, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-02-18

Pierwsze kilkaset kroków przeszliśmy szybko gnani ciekawością. Potem coraz bardziej zwalnialiśmy i coraz bardziej robiło się nam nieswojo.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Swoją drogą, mogłaby wreszcie wymyślić coś innego. Już po kwadransie robi się człowiekowi nudno.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Miasto szklanych słoni, 2010

Składnia

Ø + robić się +
KOMU + JAK

4. na bóstwo

Definicja

pot. 
sprawiać, że wygląda się jak jakaś osoba lub osoba o określonej cesze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Połączenia

  • robić się na bóstwo

Cytaty

Podpadła mi ostatnio, twierdząc, że oddaliłam się od nich, dziewczyn. Że robię się na gwiazdę telewizji.

źródło: NKJP: Bogusława Jędrasik: Gorączka, opowiadania wyuzdane. 2007

Bardzo lubimy, gdy kobiety dla nas i tylko dla nas robią się na bóstwo.

źródło: NKJP: Internet

[...] unikał dziennikarzy... To świadomy wybór. Nie robił się na showmana.

źródło: NKJP: Agnieszka Kublik, Dominika Wielowieyska: Rozmowa..., 1995-03-09

W sobotę przed wyjściem na dyskotekę do łazienki ustawia się kolejka. I każdy z chłopców robi się na przystojniaka - uśmiecha się pani Jola.

źródło: NKJP: Konrad Dulkowski, Marcin Zasada, Alicja Zboińska: Śmieci nie kłamią, Dziennik Zachodni, 2008-05-16

Nie lubię jej. Następna popowa wokalistka robiąca się na styl Britney.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + robić się +
na KOGO/CO

Frazeologizmy

robi się
już się robi
Data ostatniej modyfikacji: 14.02.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json