Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
robię się |
robimy się |
|||
| 2 os. |
robisz się |
robicie się |
|||
| 3 os. |
robi się |
robią się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
robiłem się +(e)m się robił |
robiłam się +(e)m się robiła |
robiłom się +(e)m się robiło |
robiliśmy się +(e)śmy się robili |
robiłyśmy się +(e)śmy się robiły |
| 2 os. |
robiłeś się +(e)ś się robił |
robiłaś się +(e)ś się robiła |
robiłoś się +(e)ś się robiło |
robiliście się +(e)ście się robili |
robiłyście się +(e)ście się robiły |
| 3 os. |
robił się |
robiła się |
robiło się |
robili się |
robiły się |
bezosobnik: robiono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się robił będę się robić |
będę się robiła będę się robić |
będę się robiło będę się robić |
będziemy się robili będziemy się robić |
będziemy się robiły będziemy się robić |
| 2 os. |
będziesz się robił będziesz się robić |
będziesz się robiła będziesz się robić |
będziesz się robiło będziesz się robić |
będziecie się robili będziecie się robić |
będziecie się robiły będziecie się robić |
| 3 os. |
będzie się robił będzie się robić |
będzie się robiła będzie się robić |
będzie się robiło będzie się robić |
będą się robili będą się robić |
będą się robiły będą się robić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
róbmy się |
|
| 2 os. |
rób się |
róbcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
robiłbym się bym się robił |
robiłabym się bym się robiła |
robiłobym się bym się robiło |
robilibyśmy się byśmy się robili |
robiłybyśmy się byśmy się robiły |
| 2 os. |
robiłbyś się byś się robił |
robiłabyś się byś się robiła |
robiłobyś się byś się robiło |
robilibyście się byście się robili |
robiłybyście się byście się robiły |
| 3 os. |
robiłby się by się robił |
robiłaby się by się robiła |
robiłoby się by się robiło |
robiliby się by się robili |
robiłyby się by się robiły |
bezosobnik: robiono by się
bezokolicznik: robić się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
robiąc się
gerundium: robienie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | robienie się |
robienia się |
| D. | robienia się |
robień się |
| C. | robieniu się |
robieniom się |
| B. | robienie się |
robienia się |
| N. | robieniem się |
robieniami się |
| Ms. | robieniu się |
robieniach się |
| W. | robienie się |
robienia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: robiący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | robiący się |
robiący się |
robiący się |
robiące się |
robiąca się |
| D. | robiącego się |
robiącego się |
robiącego się |
robiącego się |
robiącej się |
| C. | robiącemu się |
robiącemu się |
robiącemu się |
robiącemu się |
robiącej się |
| B. | robiącego się |
robiącego się |
robiący się |
robiące się |
robiącą się |
| N. | robiącym się |
robiącym się |
robiącym się |
robiącym się |
robiącą się |
| Ms. | robiącym się |
robiącym się |
robiącym się |
robiącym się |
robiącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | robiący się |
robiący się |
robiące się |
robiące się |
| D. | robiących się |
robiących się |
robiących się |
robiących się |
| C. | robiącym się |
robiącym się |
robiącym się |
robiącym się |
| B. | robiących się |
robiących się |
robiących się |
robiące się |
| N. | robiącymi się |
robiącymi się |
robiącymi się |
robiącymi się |
| Ms. | robiących się |
robiących się |
robiących się |
robiących się |
odpowiednik aspektowy: zrobić się
Pochodzenie
Zob. robić
1. ciepło
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | czynić się, nastawać |
Połączenia
- robi się korek, tłok, zbiegowisko; lato, zima; jakaś atmosfera
- robi się chłodno, ciemno, ciepło, duszno, gorąco, groźnie, jaśniej, mdło, mokro, niebezpiecznie, nieprzyjemnie, nieswojo, późno, pusto, szaro, wesoło, zimno; ciasno, luźniej, tłoczno
Cytaty
|
Robi się ciemno, więc zejdziesz na dół i przyjrzysz się temu z bliska. źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Wolna Trybuna, 1985 |
|
|
Poczuł, że na sali, mimo otwartych okien, przez które wpadało ożywcze kwietniowe powietrze, robi się duszno. źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: 21:37, 2010 |
|
|
To już nie są wiosenne burze, babie lato się robi. źródło: NKJP: Piotr Pacewicz, Maria Wiernikowska: Ta nasza miłość, Gazeta Wyborcza, 1993-05-07 |
|
|
W relacjach telewizyjnych nie było tego widać, ale czasem w kolejce robił się taki tłok, że nie dało się złapać oddechu. źródło: NKJP: (BAR): Warto było!, Dziennik Polski, 2005-04-12 |
|
|
Często wokół sędziego robi się zbiegowisko, kiedy chce ukarać jednego z zawodników. źródło: NKJP: (zab): Zero tolerancji, Dziennik Polski, 2006-10-04 |
Składnia
| Ø | + | robić się | + |
(JAK)
|
2. ktoś z kogoś
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- robić się agresywnym, czerwonym, nerwowym, purpurowym, starym, sztywnym
Cytaty
|
Zapada cisza, matka robi się blada, wlepia w córkę osłupiałe spojrzenie. źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1990 |
|
|
Z satysfakcją obserwowali, jak Łysy wyciera serwetką głowę i jak robi się purpurowy. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009 |
|
|
Im rzadziej zaś jadł, tym szybciej się najadał, co z kolei wyzwalało inną prawidłowość - jego spodnie robiły się z tygodnia na tydzień luźniejsze. źródło: NKJP: Piotr Czerwiński: Przebiegum życia, czyli Kartonowa sieć, 2009 |
|
|
[...] jak wszystko robię sama, to facet sobie myśli, że nie jest potrzebny, i w końcu robi się z niego fajtłapa. źródło: NKJP: Ewa Winnicka: Mężczyzna bez mamuta, Polityka, 2002-02-07 |
|
|
Myszy porobiły sobie gniazda z wełny i poliestru. Śmierdziało. [...] Powoli z podwórka robił się śmietnik. źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Taksim, 2009 |
Składnia
|
+ | robić się | + |
JAKI
|
|
+ | robić się | + |
z KOGO/CZEGO
|
3. komuś głupio
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Połączenia
- robi się komuś wstyd, żal
- robi się komuś niedobrze, słabo, smutno, weselej
Cytaty
|
Kiedy widzę na ulicy żebrzących ludzi, robi mi się ich żal. źródło: NKJP: Mariusz Pietrzyk: Datek biednym, Trybuna Śląska, 2001-04-27 |
|
|
Czasem zdarza się, że samo wezwanie przed komisję zajmującą się problemem alkoholizmu poskutkuje. Tym ludziom po prostu robi się wstyd , gdy stoją przed drzwiami i widzą ich znajomi [...]. źródło: NKJP: Programem w przemoc, Dziennik Polski, 2003-09-04 |
|
|
Kilkunastu pracowników wchodzi do pomieszczenia. Wkrótce robi się im słabo, mają zawroty głowy. źródło: NKJP: Jerzy Wójcik: Poranny czad, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-02-18 |
|
|
Pierwsze kilkaset kroków przeszliśmy szybko gnani ciekawością. Potem coraz bardziej zwalnialiśmy i coraz bardziej robiło się nam nieswojo. źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008 |
|
|
Swoją drogą, mogłaby wreszcie wymyślić coś innego. Już po kwadransie robi się człowiekowi nudno. źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Miasto szklanych słoni, 2010 |
Składnia
| Ø | + | robić się | + |
KOMU +
JAK
|
4. na bóstwo
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
Połączenia
- robić się na bóstwo
Cytaty
|
Podpadła mi ostatnio, twierdząc, że oddaliłam się od nich, dziewczyn. Że robię się na gwiazdę telewizji. źródło: NKJP: Bogusława Jędrasik: Gorączka, opowiadania wyuzdane. 2007 |
|
|
Bardzo lubimy, gdy kobiety dla nas i tylko dla nas robią się na bóstwo. źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] unikał dziennikarzy... To świadomy wybór. Nie robił się na showmana. źródło: NKJP: Agnieszka Kublik, Dominika Wielowieyska: Rozmowa..., 1995-03-09 |
|
|
W sobotę przed wyjściem na dyskotekę do łazienki ustawia się kolejka. I każdy z chłopców robi się na przystojniaka - uśmiecha się pani Jola. źródło: NKJP: Konrad Dulkowski, Marcin Zasada, Alicja Zboińska: Śmieci nie kłamią, Dziennik Zachodni, 2008-05-16 |
|
|
Nie lubię jej. Następna popowa wokalistka robiąca się na styl Britney. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | robić się | + |
na KOGO/CO
|