UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zrobić się

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp
Pierwotne znaczenie: 'utrudzić się, zmęczyć się'.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zrobię się	zrobimy się
2 os.	zrobisz się	zrobicie się
3 os.	zrobi się	zrobią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zrobiłem się +(e)m się zrobił	zrobiłam się +(e)m się zrobiła	zrobiłom się +(e)m się zrobiło	zrobiliśmy się +(e)śmy się zrobili	zrobiłyśmy się +(e)śmy się zrobiły
2 os.	zrobiłeś się +(e)ś się zrobił	zrobiłaś się +(e)ś się zrobiła	zrobiłoś się +(e)ś się zrobiło	zrobiliście się +(e)ście się zrobili	zrobiłyście się +(e)ście się zrobiły
3 os.	zrobił się	zrobiła się	zrobiło się	zrobili się	zrobiły się

bezosobnik: zrobiono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zróbmy się
2 os.	zrób się	zróbcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zrobiłbym się bym się zrobił	zrobiłabym się bym się zrobiła	zrobiłobym się bym się zrobiło	zrobilibyśmy się byśmy się zrobili	zrobiłybyśmy się byśmy się zrobiły
2 os.	zrobiłbyś się byś się zrobił	zrobiłabyś się byś się zrobiła	zrobiłobyś się byś się zrobiło	zrobilibyście się byście się zrobili	zrobiłybyście się byście się zrobiły
3 os.	zrobiłby się by się zrobił	zrobiłaby się by się zrobiła	zrobiłoby się by się zrobiło	zrobiliby się by się zrobili	zrobiłyby się by się zrobiły

bezosobnik: zrobiono by się

bezokolicznik: zrobić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zrobiwszy się

gerundium: zrobienie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zrobienie się	zrobienia się
D.	zrobienia się	zrobień się
C.	zrobieniu się	zrobieniom się
B.	zrobienie się	zrobienia się
N.	zrobieniem się	zrobieniami się
Ms.	zrobieniu się	zrobieniach się
W.	zrobienie się	zrobienia się

odpowiednik aspektowy: robić się

Pochodzenie

Zob. robić

1. zrobił się tłok

Definicja

używane do powiedzenia, że w jakimś miejscu jest się sytuacja, zjawisko lub stan, nazwany następującym wyrazem, a wcześniej tak nie było

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:

nastać, uczynić się

Połączenia

zrobił się korek, rwetes, szum, ścisk, tłok, zator; zrobiła się afera, jakaś atmosfera, awantura, cisza; zrobiło się zamieszanie, zbiegowisko; lato
zrobiło się ciasno, cicho, ciepło, ciemno, duszno, głośno, gorąco, gwarno, jasno, luźniej, mroczno, nerwowo, niebiesko, nieprzyjemnie, okropnie, pochmurno, przestronnie, pusto, szaro, tłoczno, widno, zimno

Cytaty

	Nie zauważyła, kiedy zaszło słońce i zrobiło się ciemno. źródło: NKJP: Leszek K. Talko: Dla Elizy, Gazeta Wyborcza, 1995-05-19
	[...] odkąd działają kamery, w mieście zrobiło się bezpieczniej . źródło: NKJP: mak: Zbędne kamery, Trybuna Śląska, 2003-02-26
	Po północnej stronie było śniegu miejscami po pas, a tuż za przełęczą nagle zrobiło się lato. źródło: NKJP: Internet
	Wokół złapanego bandyty zrobiło się zbiegowisko. źródło: NKJP: red: Złapali bandytę, Słowo Polskie. Gazeta Wrocławska, 2005-06-06
	Często jest tu pusto, ludzie przychodzą dopiero, gdy zrobi się ładna pogoda [...]. źródło: NKJP: (mo): Czy to już wiosna?, Dziennik Zachodni, 2001-02-16

Składnia

zrobić się

(JAK)

2. ktoś z kogoś

Definicja

zmienić się i nabrać jakichś cech

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

zrobił się drażliwy; czerwony

Cytaty

	Barbara W. z pierwszym mężem żyła dobrze. Dopiero przy Władysławie W. zrobiła się taka zła. źródło: NKJP: Anna Chałupska: Żrąca kąpiel, Dziennik Zachodni, 2001-04-26
	Rafał zrobił się zgryźliwy, wściekał się o każdy rachunek: za komórkę, buty dla dzieci źródło: NKJP: Katarzyna Uczkiewicz: Każdy chciałby tu mieszkać, Dziennik Zachodni, 2010-03-12
	W ostatnich minutach gra zrobiła się nerwowa, a chwilami nawet brutalna. źródło: NKJP: (SUB): W kałuży na remis, Dziennik Polski, 2006-10-30
	Szybko przybrał na wadze i zrobił się z niego kawał chłopa. źródło: NKJP: (em): Gubi ich pewność siebie, narkotyki i mocne trunki Złodziejski pech, Express Ilustrowany, 2001-12-11
	Po prostu mam tyle pamiątek, że z domu zrobiło się muzeum [...]. źródło: NKJP: MI: Pamiątki ze wszystkich stron świata, Gazeta Poznańska, 2001-12-08

Składnia

	+	zrobić się	+	JAKI
	+	zrobić się	+	z KOGO/CZEGO

3. komuś głupio

Definicja

zacząć się czuć w jakiś sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

zrobiło się komuś wstyd, żal
zrobiło się komuś głupio, nieswojo, przykro, raźniej, słabo

Cytaty

	Zrobiło mi się strasznie wstyd. Postanowiłem naprawić swój błąd. źródło: NKJP: Roman Szewczyk: Gazeta dla dzieci, Gazeta Poznańska, 2003-04-26
	Dziś byłem w aptece i żal mi się zrobiło pewnej babci, która chciała wykupić lekarstwo, ale nie było jej na to stać. źródło: NKJP: MAL: Kieszeń emeryta, Trybuna Śląska, 2003-01-06
	Powiedziała to nadal tym samym żartobliwym tonem, mimo wszystko zrobiło mi się trochę nieswojo. źródło: NKJP: Michał Bielecki: Siostra Komandosa, 1997
	W piątek nad ranem zrobiło mi się niedobrze. Poprosiłam szklankę wody i zaczęły się nudności, a potem biegunka. źródło: NKJP: Sebastian Reńca: Zatrucie w szpitalu, Dziennik Zachodni, 2006-09-18
	Otóż Czeczotowi zrobiło się zimno, więc wziął siekierę i poszedł narąbać drzewa. źródło: NKJP:

Składnia

zrobić się

KOMU + JAK

4. na bóstwo

Definicja

pot.

sprawić, że wygląda się jak jakaś osoba lub osoba o określonej cesze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Połączenia

zrobić się na bóstwo

Cytaty

	Jak zrobić się na bóstwo, jaka szminka, jakie cienie do oczu będą najlepiej pasować do naszej cery? źródło: NKJP: (MAJ): Jaki tusz, jaka szminka?, Gazeta Krakowska, 2005-02-01
	Jak słyszę, nadchodzi hit sezonu: opalanie natryskowe. [...] Ponoć w 20 minut można zrobić się na jasną, słodką czekoladkę. źródło: NKJP: Wiesław Ziobro: Farbką po buzi, Dziennik Polski, 2008-04-01
	Zauważyliście, jak Monika zrobiła się na Dianę? To uczesanie, sposób mówienia. źródło: NKJP: Marek Rybarczyk, Bartosz Węglarczyk: Wielka Brytania, Gazeta Wyborcza, 1999-03-05
	Inga, która dotychczas farbowała swoje włosy szatynki na kasztanowe, kazała zrobić się na blondynkę i odpowiednio wymodelować fryzurę. źródło: NKJP: Rozwodówka, Dziennik Polski, 1999-02-12
	Od samego początku o tym pomyślałam, żeby zrobić się na piękność i pokazać mu się uśmiechnięta, radosna, a wszystko po to, by zrozumiał, że popełnił błąd. źródło: NKJP: Internet

Składnia

zrobić się

na KOGO/CO

Frazeologizmy

ktoś zrobił się na szaro
zrobi się

Data ostatniej modyfikacji: 20.11.2016