UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spóźniony

Chronologizacja

Zob. spóźnić się

Pochodzenie

Od przedrostkowego czasownika s-późnić.
Zob. późny

1. gość

Definicja

taki, który przybył dokądś później niż należało

Noty o użyciu

Używane również w znaczeniu 'człowiek spóźniony'.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  opóźniony

Połączenia

  • spóźniony gość, kierowca, klient, przechodzień, przybysz, uczeń, wędrowiec, widz; autobus, pociąg; spóźnieni podróżni
  • lekko, mocno, porządnie, wiecznie spóźniony
  • bardzo, nieco, trochę, zawsze, zwykle; tak spóźniony

Cytaty

Uchylił drzwi i przyjrzał się mocno spóźnionym gościom.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Wielki Guslar: Gdzie woda czysta i trawa zielona, Esensja, 07- 2007

Jakiś spóźniony pasażer wskoczył do wagonu w biegu.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

W czasie, gdy zmarznięte piłyśmy gorącą herbatę, nadjechał spóźniony pociąg.

źródło: NKJP: Małgorzata Goździalska: Włocławek: Włocławek. Dość czekania na spóźnione pociągi na peronach, Gazeta Pomorska, 2010-01-26

Trzej policjanci przyjeżdżają spóźnieni o pół godziny.

źródło: NKJP: Piotr Głuchowski: Z twarzą przy ścianie, Gazeta Wyborcza, 1996-08-27

Tradycyjne rośliny, znicze i wieńce oraz coraz bogatszy asortyment ozdób nagrobnych czekały na spóźnionych [...]

źródło: NKJP: Adrian Domański: Znicze w drodze, Gazeta Poznańska, 2002-11-02

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spóźniony
spóźniony
spóźniony
spóźnione
spóźniona
D. spóźnionego
spóźnionego
spóźnionego
spóźnionego
spóźnionej
C. spóźnionemu
spóźnionemu
spóźnionemu
spóźnionemu
spóźnionej
B. spóźnionego
spóźnionego
spóźniony
spóźnione
spóźnioną
N. spóźnionym
spóźnionym
spóźnionym
spóźnionym
spóźnioną
Ms. spóźnionym
spóźnionym
spóźnionym
spóźnionym
spóźnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spóźnieni
spóźnieni
spóźnione
spóźnione
D. spóźnionych
spóźnionych
spóźnionych
spóźnionych
C. spóźnionym
spóźnionym
spóźnionym
spóźnionym
B. spóźnionych
spóźnionych
spóźnionych
spóźnione
N. spóźnionymi
spóźnionymi
spóźnionymi
spóźnionymi
Ms. spóźnionych
spóźnionych
spóźnionych
spóźnionych

2. kolacja

Definicja

taki, który nastąpił lub został zrobiony później niż powinien lub niż był zaplanowany

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  opóźniony

Połączenia

  • spóźniony akt, obiad, powrót, prezent, refleks, remont, start, wiek, wniosek; romantyk; spóźniona akcja, decyzja, dostawa, interwencja, inwestycja, kara, kolacja, miłość, odpowiedź, operacja, podróż, pomoc, premiera, reakcja, realizacja, skrucha, wizyta, wypłata; spóźnione dziecko; działanie, echo, odkrycie, śniadanie, zgłoszenie; spóźnione twierdzenia, żale, życzenia
  • lekko, mocno spóźniony
  • spóźniony i niewystarczający
  • bardzo, nieco, trochę, zawsze, zwykle; tak spóźniony

Cytaty

Mama, dowiedziawszy się, że mi nic nie jest, uspokoiła się trochę i podała spóźnioną kolację.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003

Rano wyszła do lasu w poszukiwaniu spóźnionych malin, były jeszcze na krzakach, [...]

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Niemiecki taniec, 2009

Przekazali [...] Markowi i Wojtkowi spóźnione życzenia świąteczne.

źródło: NKJP: Marek Kamiński, Wojciech Moskal, Sławomir Swerpel: Nie tylko biegun, 1996

[...] ja urodziłam się, gdy ojciec miał już pod sześćdziesiątkę... Jesteśmy spóźnionymi dziećmi...

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

Ogólny ton komentarzy londyńskich analityków na temat programu wicepremiera [...] jest również pozytywny, choć sam plan uznawany jest za spóźniony i niewystarczający.

źródło: NKJP: 7 dni, Dziennik Polski, 2003-10-13

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spóźniony
spóźniony
spóźniony
spóźnione
spóźniona
D. spóźnionego
spóźnionego
spóźnionego
spóźnionego
spóźnionej
C. spóźnionemu
spóźnionemu
spóźnionemu
spóźnionemu
spóźnionej
B. spóźnionego
spóźnionego
spóźniony
spóźnione
spóźnioną
N. spóźnionym
spóźnionym
spóźnionym
spóźnionym
spóźnioną
Ms. spóźnionym
spóźnionym
spóźnionym
spóźnionym
spóźnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spóźnieni
spóźnieni
spóźnione
spóźnione
D. spóźnionych
spóźnionych
spóźnionych
spóźnionych
C. spóźnionym
spóźnionym
spóźnionym
spóźnionym
B. spóźnionych
spóźnionych
spóźnionych
spóźnione
N. spóźnionymi
spóźnionymi
spóźnionymi
spóźnionymi
Ms. spóźnionych
spóźnionych
spóźnionych
spóźnionych

Frazeologizmy

spóźniony zapłon
Data ostatniej modyfikacji: 08.03.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj