UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

oddalać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. dal

1. od brzegu

Definicja

powodować powiększenie odległości między jakimiś osobami lub obiektami

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni odległość

Relacje znaczeniowe

antonimy:

przybliżać, zbliżać

Cytaty

Potem bieg na stację w odrętwieniu i rozpaczy, że ten kilometr drogi oddala mnie od domu na kolejne miesiące.

źródło: NKJP: Hanna Musiałówna: Do Neapolu przez Suchedniów, Polityka, 2006-07-22

Każde stuknięcie szyn oddalało ich od ojcowizny.

źródło: NKJP: Andrzej Mularczyk: Sami swoi, 1967

Każdy kilometr oddala mnie od Irkucka, a zbliża do ostatniej polskiej enklawy na Syberii [...], gdzie do dziś mieszka ponad pięciuset naszych rodaków.

źródło: NKJP: Kraina wiecznego milczenia, Dziennik Polski, 2000-09-29

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	oddalam	oddalamy
2 os.	oddalasz	oddalacie
3 os.	oddala	oddalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałem +(e)m oddalał	oddalałam +(e)m oddalała	oddalałom +(e)m oddalało	oddalaliśmy +(e)śmy oddalali	oddalałyśmy +(e)śmy oddalały
2 os.	oddalałeś +(e)ś oddalał	oddalałaś +(e)ś oddalała	oddalałoś +(e)ś oddalało	oddalaliście +(e)ście oddalali	oddalałyście +(e)ście oddalały
3 os.	oddalał	oddalała	oddalało	oddalali	oddalały

bezosobnik: oddalano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę oddalał będę oddalać	będę oddalała będę oddalać	będę oddalało będę oddalać	będziemy oddalali będziemy oddalać	będziemy oddalały będziemy oddalać
2 os.	będziesz oddalał będziesz oddalać	będziesz oddalała będziesz oddalać	będziesz oddalało będziesz oddalać	będziecie oddalali będziecie oddalać	będziecie oddalały będziecie oddalać
3 os.	będzie oddalał będzie oddalać	będzie oddalała będzie oddalać	będzie oddalało będzie oddalać	będą oddalali będą oddalać	będą oddalały będą oddalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		oddalajmy
2 os.	oddalaj	oddalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałbym bym oddalał	oddalałabym bym oddalała	oddalałobym bym oddalało	oddalalibyśmy byśmy oddalali	oddalałybyśmy byśmy oddalały
2 os.	oddalałbyś byś oddalał	oddalałabyś byś oddalała	oddalałobyś byś oddalało	oddalalibyście byście oddalali	oddalałybyście byście oddalały
3 os.	oddalałby by oddalał	oddalałaby by oddalała	oddalałoby by oddalało	oddalaliby by oddalali	oddalałyby by oddalały

bezosobnik: oddalano by

bezokolicznik: oddalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oddalając

gerundium: oddalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	oddalanie	oddalania
D.	oddalania	oddalań
C.	oddalaniu	oddalaniom
B.	oddalanie	oddalania
N.	oddalaniem	oddalaniami
Ms.	oddalaniu	oddalaniach
W.	oddalanie	oddalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oddalający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalający	oddalający	oddalający	oddalające	oddalająca
D.	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającej
C.	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającej
B.	oddalającego	oddalającego	oddalający	oddalające	oddalającą
N.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającą
Ms.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalający	oddalający	oddalające	oddalające
D.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających
C.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym
B.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalające
N.	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi
Ms.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oddalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalany	oddalany	oddalany	oddalane	oddalana
D.	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanej
C.	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanej
B.	oddalanego	oddalanego	oddalany	oddalane	oddalaną
N.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalaną
Ms.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalani	oddalani	oddalane	oddalane
D.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych
C.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym
B.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalane
N.	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi
Ms.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych

odpowiednik aspektowy: oddalić

Składnia

oddalać

KOGO/CO + od KOGO/CZEGO

2. kogoś od siebie gestem

Definicja

książk.

nakazywać komuś odejść (lub odjechać)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

Wszyscy siadają, odprężenie, niektórzy zapalają cybuchy. Poeta ruchem ręki oddala Służącego.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Teatr 5 (Krawiec 1964, Tango 1964,Czarowna noc 1963, Śmierć porucznika 1963), 1967

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	oddalam	oddalamy
2 os.	oddalasz	oddalacie
3 os.	oddala	oddalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałem +(e)m oddalał	oddalałam +(e)m oddalała	oddalałom +(e)m oddalało	oddalaliśmy +(e)śmy oddalali	oddalałyśmy +(e)śmy oddalały
2 os.	oddalałeś +(e)ś oddalał	oddalałaś +(e)ś oddalała	oddalałoś +(e)ś oddalało	oddalaliście +(e)ście oddalali	oddalałyście +(e)ście oddalały
3 os.	oddalał	oddalała	oddalało	oddalali	oddalały

bezosobnik: oddalano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę oddalał będę oddalać	będę oddalała będę oddalać	będę oddalało będę oddalać	będziemy oddalali będziemy oddalać	będziemy oddalały będziemy oddalać
2 os.	będziesz oddalał będziesz oddalać	będziesz oddalała będziesz oddalać	będziesz oddalało będziesz oddalać	będziecie oddalali będziecie oddalać	będziecie oddalały będziecie oddalać
3 os.	będzie oddalał będzie oddalać	będzie oddalała będzie oddalać	będzie oddalało będzie oddalać	będą oddalali będą oddalać	będą oddalały będą oddalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		oddalajmy
2 os.	oddalaj	oddalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałbym bym oddalał	oddalałabym bym oddalała	oddalałobym bym oddalało	oddalalibyśmy byśmy oddalali	oddalałybyśmy byśmy oddalały
2 os.	oddalałbyś byś oddalał	oddalałabyś byś oddalała	oddalałobyś byś oddalało	oddalalibyście byście oddalali	oddalałybyście byście oddalały
3 os.	oddalałby by oddalał	oddalałaby by oddalała	oddalałoby by oddalało	oddalaliby by oddalali	oddalałyby by oddalały

bezosobnik: oddalano by

bezokolicznik: oddalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oddalając

gerundium: oddalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	oddalanie	oddalania
D.	oddalania	oddalań
C.	oddalaniu	oddalaniom
B.	oddalanie	oddalania
N.	oddalaniem	oddalaniami
Ms.	oddalaniu	oddalaniach
W.	oddalanie	oddalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oddalający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalający	oddalający	oddalający	oddalające	oddalająca
D.	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającej
C.	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającej
B.	oddalającego	oddalającego	oddalający	oddalające	oddalającą
N.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającą
Ms.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalający	oddalający	oddalające	oddalające
D.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających
C.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym
B.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalające
N.	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi
Ms.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oddalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalany	oddalany	oddalany	oddalane	oddalana
D.	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanej
C.	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanej
B.	oddalanego	oddalanego	oddalany	oddalane	oddalaną
N.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalaną
Ms.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalani	oddalani	oddalane	oddalane
D.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych
C.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym
B.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalane
N.	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi
Ms.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych

odpowiednik aspektowy: oddalić

Składnia

oddalać

KOGO/CO + CZYM

3. szkło optyczne

Definicja

pokazywać pomniejszony widok czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

antonimy:

przybliżać

Cytaty

Zamówiłam ostatnio okulary korekcyjne w oprawach sportowych i otrzymałam szkła, które oddalały obraz o mniej więcej 20%.

źródło: Internet: forum.gazeta-optyka.pl

Od zwykłych kompaktów różni je głównie obiektyw ze zmienną ogniskową, czyli tzw. zoom. Pozwala on na przybliżanie lub oddalanie obrazu, pomagające robić dalekoplanowe ujęcia.

źródło: NKJP: Izabela Chmielewska: Zdjęcia z automatu, Dziennik Bałtycki, 1999-06-24

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	oddalam	oddalamy
2 os.	oddalasz	oddalacie
3 os.	oddala	oddalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałem +(e)m oddalał	oddalałam +(e)m oddalała	oddalałom +(e)m oddalało	oddalaliśmy +(e)śmy oddalali	oddalałyśmy +(e)śmy oddalały
2 os.	oddalałeś +(e)ś oddalał	oddalałaś +(e)ś oddalała	oddalałoś +(e)ś oddalało	oddalaliście +(e)ście oddalali	oddalałyście +(e)ście oddalały
3 os.	oddalał	oddalała	oddalało	oddalali	oddalały

bezosobnik: oddalano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę oddalał będę oddalać	będę oddalała będę oddalać	będę oddalało będę oddalać	będziemy oddalali będziemy oddalać	będziemy oddalały będziemy oddalać
2 os.	będziesz oddalał będziesz oddalać	będziesz oddalała będziesz oddalać	będziesz oddalało będziesz oddalać	będziecie oddalali będziecie oddalać	będziecie oddalały będziecie oddalać
3 os.	będzie oddalał będzie oddalać	będzie oddalała będzie oddalać	będzie oddalało będzie oddalać	będą oddalali będą oddalać	będą oddalały będą oddalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		oddalajmy
2 os.	oddalaj	oddalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałbym bym oddalał	oddalałabym bym oddalała	oddalałobym bym oddalało	oddalalibyśmy byśmy oddalali	oddalałybyśmy byśmy oddalały
2 os.	oddalałbyś byś oddalał	oddalałabyś byś oddalała	oddalałobyś byś oddalało	oddalalibyście byście oddalali	oddalałybyście byście oddalały
3 os.	oddalałby by oddalał	oddalałaby by oddalała	oddalałoby by oddalało	oddalaliby by oddalali	oddalałyby by oddalały

bezosobnik: oddalano by

bezokolicznik: oddalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oddalając

gerundium: oddalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	oddalanie	oddalania
D.	oddalania	oddalań
C.	oddalaniu	oddalaniom
B.	oddalanie	oddalania
N.	oddalaniem	oddalaniami
Ms.	oddalaniu	oddalaniach
W.	oddalanie	oddalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oddalający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalający	oddalający	oddalający	oddalające	oddalająca
D.	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającej
C.	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającej
B.	oddalającego	oddalającego	oddalający	oddalające	oddalającą
N.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającą
Ms.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalający	oddalający	oddalające	oddalające
D.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających
C.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym
B.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalające
N.	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi
Ms.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oddalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalany	oddalany	oddalany	oddalane	oddalana
D.	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanej
C.	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanej
B.	oddalanego	oddalanego	oddalany	oddalane	oddalaną
N.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalaną
Ms.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalani	oddalani	oddalane	oddalane
D.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych
C.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym
B.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalane
N.	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi
Ms.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych

Składnia

oddalać

CO + (o ILE)

4. żonę

Definicja

książk.

nakazywać komuś odejść, z kim się wcześniej było związanym, wspólnie żyło i mieszkało

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne

Cytaty

- Panie, nie oddalaj córki. Ja ją zaślubię.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976

Począwszy od 1956 r (od czasu uzyskania niepodległości) kodeks odmienił życie kobiet tunezyjskich. Wyraźnie zaznaczono wiek minimum piętnastu lat i zgodę kobiety jako warunki zawarcia małżeństwa, zakaz wielożeństwa i oddalania żon, równouprawnienia w prawach rozwodowych.

źródło: NKJP: Olga Dębicka: Z wizytą u marabuta, Dziennik Bałtycki, 1999-11-06

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	oddalam	oddalamy
2 os.	oddalasz	oddalacie
3 os.	oddala	oddalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałem +(e)m oddalał	oddalałam +(e)m oddalała	oddalałom +(e)m oddalało	oddalaliśmy +(e)śmy oddalali	oddalałyśmy +(e)śmy oddalały
2 os.	oddalałeś +(e)ś oddalał	oddalałaś +(e)ś oddalała	oddalałoś +(e)ś oddalało	oddalaliście +(e)ście oddalali	oddalałyście +(e)ście oddalały
3 os.	oddalał	oddalała	oddalało	oddalali	oddalały

bezosobnik: oddalano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę oddalał będę oddalać	będę oddalała będę oddalać	będę oddalało będę oddalać	będziemy oddalali będziemy oddalać	będziemy oddalały będziemy oddalać
2 os.	będziesz oddalał będziesz oddalać	będziesz oddalała będziesz oddalać	będziesz oddalało będziesz oddalać	będziecie oddalali będziecie oddalać	będziecie oddalały będziecie oddalać
3 os.	będzie oddalał będzie oddalać	będzie oddalała będzie oddalać	będzie oddalało będzie oddalać	będą oddalali będą oddalać	będą oddalały będą oddalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		oddalajmy
2 os.	oddalaj	oddalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałbym bym oddalał	oddalałabym bym oddalała	oddalałobym bym oddalało	oddalalibyśmy byśmy oddalali	oddalałybyśmy byśmy oddalały
2 os.	oddalałbyś byś oddalał	oddalałabyś byś oddalała	oddalałobyś byś oddalało	oddalalibyście byście oddalali	oddalałybyście byście oddalały
3 os.	oddalałby by oddalał	oddalałaby by oddalała	oddalałoby by oddalało	oddalaliby by oddalali	oddalałyby by oddalały

bezosobnik: oddalano by

bezokolicznik: oddalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oddalając

gerundium: oddalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	oddalanie	oddalania
D.	oddalania	oddalań
C.	oddalaniu	oddalaniom
B.	oddalanie	oddalania
N.	oddalaniem	oddalaniami
Ms.	oddalaniu	oddalaniach
W.	oddalanie	oddalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oddalający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalający	oddalający	oddalający	oddalające	oddalająca
D.	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającej
C.	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającej
B.	oddalającego	oddalającego	oddalający	oddalające	oddalającą
N.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającą
Ms.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalający	oddalający	oddalające	oddalające
D.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających
C.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym
B.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalające
N.	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi
Ms.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oddalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalany	oddalany	oddalany	oddalane	oddalana
D.	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanej
C.	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanej
B.	oddalanego	oddalanego	oddalany	oddalane	oddalaną
N.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalaną
Ms.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalani	oddalani	oddalane	oddalane
D.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych
C.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym
B.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalane
N.	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi
Ms.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych

odpowiednik aspektowy: oddalić

Składnia

oddalać

KOGO

5. pracownika

Definicja

książk.

zwalniać kogoś z pracy lub ze służby

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zwalniać

Cytaty

[...] ma swoje ludzkie słabostki w odniesieniu do swego wychowanka, ba, nawet „wyrzuty sumienia”, gdy oddala z pracy parobka [...].

źródło: Internet: Twórczość, 1954

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	oddalam	oddalamy
2 os.	oddalasz	oddalacie
3 os.	oddala	oddalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałem +(e)m oddalał	oddalałam +(e)m oddalała	oddalałom +(e)m oddalało	oddalaliśmy +(e)śmy oddalali	oddalałyśmy +(e)śmy oddalały
2 os.	oddalałeś +(e)ś oddalał	oddalałaś +(e)ś oddalała	oddalałoś +(e)ś oddalało	oddalaliście +(e)ście oddalali	oddalałyście +(e)ście oddalały
3 os.	oddalał	oddalała	oddalało	oddalali	oddalały

bezosobnik: oddalano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę oddalał będę oddalać	będę oddalała będę oddalać	będę oddalało będę oddalać	będziemy oddalali będziemy oddalać	będziemy oddalały będziemy oddalać
2 os.	będziesz oddalał będziesz oddalać	będziesz oddalała będziesz oddalać	będziesz oddalało będziesz oddalać	będziecie oddalali będziecie oddalać	będziecie oddalały będziecie oddalać
3 os.	będzie oddalał będzie oddalać	będzie oddalała będzie oddalać	będzie oddalało będzie oddalać	będą oddalali będą oddalać	będą oddalały będą oddalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		oddalajmy
2 os.	oddalaj	oddalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałbym bym oddalał	oddalałabym bym oddalała	oddalałobym bym oddalało	oddalalibyśmy byśmy oddalali	oddalałybyśmy byśmy oddalały
2 os.	oddalałbyś byś oddalał	oddalałabyś byś oddalała	oddalałobyś byś oddalało	oddalalibyście byście oddalali	oddalałybyście byście oddalały
3 os.	oddalałby by oddalał	oddalałaby by oddalała	oddalałoby by oddalało	oddalaliby by oddalali	oddalałyby by oddalały

bezosobnik: oddalano by

bezokolicznik: oddalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oddalając

gerundium: oddalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	oddalanie	oddalania
D.	oddalania	oddalań
C.	oddalaniu	oddalaniom
B.	oddalanie	oddalania
N.	oddalaniem	oddalaniami
Ms.	oddalaniu	oddalaniach
W.	oddalanie	oddalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oddalający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalający	oddalający	oddalający	oddalające	oddalająca
D.	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającej
C.	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającej
B.	oddalającego	oddalającego	oddalający	oddalające	oddalającą
N.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającą
Ms.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalający	oddalający	oddalające	oddalające
D.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających
C.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym
B.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalające
N.	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi
Ms.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oddalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalany	oddalany	oddalany	oddalane	oddalana
D.	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanej
C.	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanej
B.	oddalanego	oddalanego	oddalany	oddalane	oddalaną
N.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalaną
Ms.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalani	oddalani	oddalane	oddalane
D.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych
C.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym
B.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalane
N.	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi
Ms.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych

odpowiednik aspektowy: oddalić

Składnia

oddalać

KOGO + (SKĄD)

6. na jakiś czas

Definicja

powodować przesunięcie wykonania czegoś lub nastąpienia czegoś na czas późniejszy

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:

odsuwać, opóźniać

Cytaty

Zamiast gwarantowanych umowami 36 mln zł, szpital otrzyma z tego zaledwie skromną część: 4 mln. To oddala zakończenie tej inwestycji na daleką i trudną do sprecyzowania przyszłość.

źródło: NKJP: Danuta Pawlicka: Koniński szpital ważniejszy?, Gazeta Poznańska, 2002-09-17

Dodajmy, że atmosfera panująca wokół zespołu w Japonii nie tylko zaowocowała taką płytą, ale także ogromnie uskrzydliła i scementowała muzyków, oddalając na rok widmo rozpadu zespołu.

źródło: NKJP: Made In Japan, Dziennik Polski, 2003-02-14

W naszej ocenie to, co dzieje się w Mińsku, oddala moment przyjęcia Białorusi do Rady.

źródło: NKJP: Komentuje Tadeusz Iwiński, Gazeta Wyborcza, 1996-11-28

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	oddalam	oddalamy
2 os.	oddalasz	oddalacie
3 os.	oddala	oddalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałem +(e)m oddalał	oddalałam +(e)m oddalała	oddalałom +(e)m oddalało	oddalaliśmy +(e)śmy oddalali	oddalałyśmy +(e)śmy oddalały
2 os.	oddalałeś +(e)ś oddalał	oddalałaś +(e)ś oddalała	oddalałoś +(e)ś oddalało	oddalaliście +(e)ście oddalali	oddalałyście +(e)ście oddalały
3 os.	oddalał	oddalała	oddalało	oddalali	oddalały

bezosobnik: oddalano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę oddalał będę oddalać	będę oddalała będę oddalać	będę oddalało będę oddalać	będziemy oddalali będziemy oddalać	będziemy oddalały będziemy oddalać
2 os.	będziesz oddalał będziesz oddalać	będziesz oddalała będziesz oddalać	będziesz oddalało będziesz oddalać	będziecie oddalali będziecie oddalać	będziecie oddalały będziecie oddalać
3 os.	będzie oddalał będzie oddalać	będzie oddalała będzie oddalać	będzie oddalało będzie oddalać	będą oddalali będą oddalać	będą oddalały będą oddalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		oddalajmy
2 os.	oddalaj	oddalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałbym bym oddalał	oddalałabym bym oddalała	oddalałobym bym oddalało	oddalalibyśmy byśmy oddalali	oddalałybyśmy byśmy oddalały
2 os.	oddalałbyś byś oddalał	oddalałabyś byś oddalała	oddalałobyś byś oddalało	oddalalibyście byście oddalali	oddalałybyście byście oddalały
3 os.	oddalałby by oddalał	oddalałaby by oddalała	oddalałoby by oddalało	oddalaliby by oddalali	oddalałyby by oddalały

bezosobnik: oddalano by

bezokolicznik: oddalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oddalając

gerundium: oddalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	oddalanie	oddalania
D.	oddalania	oddalań
C.	oddalaniu	oddalaniom
B.	oddalanie	oddalania
N.	oddalaniem	oddalaniami
Ms.	oddalaniu	oddalaniach
W.	oddalanie	oddalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oddalający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalający	oddalający	oddalający	oddalające	oddalająca
D.	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającej
C.	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającej
B.	oddalającego	oddalającego	oddalający	oddalające	oddalającą
N.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającą
Ms.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalający	oddalający	oddalające	oddalające
D.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających
C.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym
B.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalające
N.	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi
Ms.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oddalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalany	oddalany	oddalany	oddalane	oddalana
D.	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanej
C.	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanej
B.	oddalanego	oddalanego	oddalany	oddalane	oddalaną
N.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalaną
Ms.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalani	oddalani	oddalane	oddalane
D.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych
C.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym
B.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalane
N.	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi
Ms.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych

odpowiednik aspektowy: oddalić

Składnia

oddalać

CO + (na KIEDY)

7. od jakichś spraw

Definicja

powodować rozluźnienie lub utratę więzi z kimś lub z czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Na fali wolności Mongołowie chcą odrzucić obowiązującą od lat czterdziestych cyrylicę i wrócić do pisma staromongolskiego. Ambasador załamuje ręce. - Przecież to ich oddala od świata.

źródło: NKJP: Piotr Bikont: Tam, gdzie dzieci rosną na drzewach i pieką w ognisku kamienie, 1993-07-02

Ta scena z Internetem, mimo że balansuje na granicy wulgarności, jest dla mnie szalenie zabawna. Zawiera też ocenę współczesnej cyber-cywilizacji, która ludzi od siebie oddala.

źródło: NKJP: Henryk Tronowicz, Tomasz Rozwadowski: Żeby czworo chciało naraz, Wieczór Wybrzeża, 2005-02-05

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	oddalam	oddalamy
2 os.	oddalasz	oddalacie
3 os.	oddala	oddalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałem +(e)m oddalał	oddalałam +(e)m oddalała	oddalałom +(e)m oddalało	oddalaliśmy +(e)śmy oddalali	oddalałyśmy +(e)śmy oddalały
2 os.	oddalałeś +(e)ś oddalał	oddalałaś +(e)ś oddalała	oddalałoś +(e)ś oddalało	oddalaliście +(e)ście oddalali	oddalałyście +(e)ście oddalały
3 os.	oddalał	oddalała	oddalało	oddalali	oddalały

bezosobnik: oddalano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę oddalał będę oddalać	będę oddalała będę oddalać	będę oddalało będę oddalać	będziemy oddalali będziemy oddalać	będziemy oddalały będziemy oddalać
2 os.	będziesz oddalał będziesz oddalać	będziesz oddalała będziesz oddalać	będziesz oddalało będziesz oddalać	będziecie oddalali będziecie oddalać	będziecie oddalały będziecie oddalać
3 os.	będzie oddalał będzie oddalać	będzie oddalała będzie oddalać	będzie oddalało będzie oddalać	będą oddalali będą oddalać	będą oddalały będą oddalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		oddalajmy
2 os.	oddalaj	oddalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałbym bym oddalał	oddalałabym bym oddalała	oddalałobym bym oddalało	oddalalibyśmy byśmy oddalali	oddalałybyśmy byśmy oddalały
2 os.	oddalałbyś byś oddalał	oddalałabyś byś oddalała	oddalałobyś byś oddalało	oddalalibyście byście oddalali	oddalałybyście byście oddalały
3 os.	oddalałby by oddalał	oddalałaby by oddalała	oddalałoby by oddalało	oddalaliby by oddalali	oddalałyby by oddalały

bezosobnik: oddalano by

bezokolicznik: oddalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oddalając

gerundium: oddalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	oddalanie	oddalania
D.	oddalania	oddalań
C.	oddalaniu	oddalaniom
B.	oddalanie	oddalania
N.	oddalaniem	oddalaniami
Ms.	oddalaniu	oddalaniach
W.	oddalanie	oddalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oddalający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalający	oddalający	oddalający	oddalające	oddalająca
D.	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającej
C.	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającej
B.	oddalającego	oddalającego	oddalający	oddalające	oddalającą
N.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającą
Ms.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalający	oddalający	oddalające	oddalające
D.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających
C.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym
B.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalające
N.	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi
Ms.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oddalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalany	oddalany	oddalany	oddalane	oddalana
D.	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanej
C.	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanej
B.	oddalanego	oddalanego	oddalany	oddalane	oddalaną
N.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalaną
Ms.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalani	oddalani	oddalane	oddalane
D.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych
C.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym
B.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalane
N.	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi
Ms.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych

odpowiednik aspektowy: oddalić

Składnia

oddalać

KOGO + od KOGO/CZEGO

8. cierpienie

Definicja

sprawiać, że coś przykrego lub niebezpiecznego zostanie przezwyciężone i zapomniane

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Kontemplacja oddala smutek i daje radość.

źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Znalazłem perłę, 2010

Szkoła także oddala przyziemne zmartwienia, zachęcając dzieci, by spojrzały w niebo.

źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	oddalam	oddalamy
2 os.	oddalasz	oddalacie
3 os.	oddala	oddalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałem +(e)m oddalał	oddalałam +(e)m oddalała	oddalałom +(e)m oddalało	oddalaliśmy +(e)śmy oddalali	oddalałyśmy +(e)śmy oddalały
2 os.	oddalałeś +(e)ś oddalał	oddalałaś +(e)ś oddalała	oddalałoś +(e)ś oddalało	oddalaliście +(e)ście oddalali	oddalałyście +(e)ście oddalały
3 os.	oddalał	oddalała	oddalało	oddalali	oddalały

bezosobnik: oddalano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę oddalał będę oddalać	będę oddalała będę oddalać	będę oddalało będę oddalać	będziemy oddalali będziemy oddalać	będziemy oddalały będziemy oddalać
2 os.	będziesz oddalał będziesz oddalać	będziesz oddalała będziesz oddalać	będziesz oddalało będziesz oddalać	będziecie oddalali będziecie oddalać	będziecie oddalały będziecie oddalać
3 os.	będzie oddalał będzie oddalać	będzie oddalała będzie oddalać	będzie oddalało będzie oddalać	będą oddalali będą oddalać	będą oddalały będą oddalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		oddalajmy
2 os.	oddalaj	oddalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałbym bym oddalał	oddalałabym bym oddalała	oddalałobym bym oddalało	oddalalibyśmy byśmy oddalali	oddalałybyśmy byśmy oddalały
2 os.	oddalałbyś byś oddalał	oddalałabyś byś oddalała	oddalałobyś byś oddalało	oddalalibyście byście oddalali	oddalałybyście byście oddalały
3 os.	oddalałby by oddalał	oddalałaby by oddalała	oddalałoby by oddalało	oddalaliby by oddalali	oddalałyby by oddalały

bezosobnik: oddalano by

bezokolicznik: oddalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oddalając

gerundium: oddalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	oddalanie	oddalania
D.	oddalania	oddalań
C.	oddalaniu	oddalaniom
B.	oddalanie	oddalania
N.	oddalaniem	oddalaniami
Ms.	oddalaniu	oddalaniach
W.	oddalanie	oddalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oddalający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalający	oddalający	oddalający	oddalające	oddalająca
D.	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającej
C.	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającej
B.	oddalającego	oddalającego	oddalający	oddalające	oddalającą
N.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającą
Ms.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalający	oddalający	oddalające	oddalające
D.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających
C.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym
B.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalające
N.	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi
Ms.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oddalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalany	oddalany	oddalany	oddalane	oddalana
D.	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanej
C.	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanej
B.	oddalanego	oddalanego	oddalany	oddalane	oddalaną
N.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalaną
Ms.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalani	oddalani	oddalane	oddalane
D.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych
C.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym
B.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalane
N.	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi
Ms.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych

odpowiednik aspektowy: oddalić

Składnia

oddalać

9. zwycięstwo

Definicja

powodować, że osiągnięcie jakiegoś celu staje się trudniejsze

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

	Każdy dzień zwłoki oddala chore dziecko od wyleczenia. źródło: NKJP: (D): Przeszczepy z loterii, Gazeta Poznańska, 2004-09-16
	Tymczasem takie igranie finansami publicznymi oddala nas od sukcesu ekonomicznego. źródło: NKJP: (CZGP): Kończcie! Wstydu oszczędźcie!, Gazeta Poznańska, 2005-05-05
	Forsowana przez rząd i przyjęta przez parlament nowelizacja ustawy o umowach-zleceniach oddala nas od reformy systemu ubezpieczeń. źródło: NKJP: Jan Lityński: Ubezpieczeniowa brzytwa, Gazeta Wyborcza, 1994-11-30
	Piłkarze Ruchu w trzech ligowych meczach odnieśli jedno zwycięstwo i zdają sobie doskonale sprawę, że strata punktów w meczu z Odrą Wodzisław znacznie oddala ich od wyznaczonego celu. źródło: NKJP: Leszek Jaźwiecki: Nie oglądać się za siebie, Trybuna Śląska, 2002-03-09

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	oddalam	oddalamy
2 os.	oddalasz	oddalacie
3 os.	oddala	oddalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałem +(e)m oddalał	oddalałam +(e)m oddalała	oddalałom +(e)m oddalało	oddalaliśmy +(e)śmy oddalali	oddalałyśmy +(e)śmy oddalały
2 os.	oddalałeś +(e)ś oddalał	oddalałaś +(e)ś oddalała	oddalałoś +(e)ś oddalało	oddalaliście +(e)ście oddalali	oddalałyście +(e)ście oddalały
3 os.	oddalał	oddalała	oddalało	oddalali	oddalały

bezosobnik: oddalano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę oddalał będę oddalać	będę oddalała będę oddalać	będę oddalało będę oddalać	będziemy oddalali będziemy oddalać	będziemy oddalały będziemy oddalać
2 os.	będziesz oddalał będziesz oddalać	będziesz oddalała będziesz oddalać	będziesz oddalało będziesz oddalać	będziecie oddalali będziecie oddalać	będziecie oddalały będziecie oddalać
3 os.	będzie oddalał będzie oddalać	będzie oddalała będzie oddalać	będzie oddalało będzie oddalać	będą oddalali będą oddalać	będą oddalały będą oddalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		oddalajmy
2 os.	oddalaj	oddalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałbym bym oddalał	oddalałabym bym oddalała	oddalałobym bym oddalało	oddalalibyśmy byśmy oddalali	oddalałybyśmy byśmy oddalały
2 os.	oddalałbyś byś oddalał	oddalałabyś byś oddalała	oddalałobyś byś oddalało	oddalalibyście byście oddalali	oddalałybyście byście oddalały
3 os.	oddalałby by oddalał	oddalałaby by oddalała	oddalałoby by oddalało	oddalaliby by oddalali	oddalałyby by oddalały

bezosobnik: oddalano by

bezokolicznik: oddalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oddalając

gerundium: oddalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	oddalanie	oddalania
D.	oddalania	oddalań
C.	oddalaniu	oddalaniom
B.	oddalanie	oddalania
N.	oddalaniem	oddalaniami
Ms.	oddalaniu	oddalaniach
W.	oddalanie	oddalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oddalający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalający	oddalający	oddalający	oddalające	oddalająca
D.	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającej
C.	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającej
B.	oddalającego	oddalającego	oddalający	oddalające	oddalającą
N.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającą
Ms.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalający	oddalający	oddalające	oddalające
D.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających
C.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym
B.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalające
N.	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi
Ms.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oddalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalany	oddalany	oddalany	oddalane	oddalana
D.	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanej
C.	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanej
B.	oddalanego	oddalanego	oddalany	oddalane	oddalaną
N.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalaną
Ms.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalani	oddalani	oddalane	oddalane
D.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych
C.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym
B.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalane
N.	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi
Ms.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych

odpowiednik aspektowy: oddalić

Składnia

oddalać

KOGO + od CZEGO

10. skargę

Definicja

urzęd.

nie uznawać czyichś żądań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa sąd

Relacje znaczeniowe

synonimy:

odrzucać

Połączenia

oddalać apelację, roszczenie, skargę, wniosek, zarzut

Cytaty

Po wysłuchaniu wystąpień komisja jednogłośnie orzekła, iż oddala skargę [...] jako bezzasadną.

źródło: NKJP: Wolność w reklamie, Dziennik Polski, 2000-10-04

Jako niemające związku z leczeniem skutków wypadku z dnia 11 maja 2007 r. oddalamy roszczenia w zakresie pokrycia kosztów zakupu leków w kwocie 123,59 zł.

źródło: NKJP: Feralna torba, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2009-05-19

- Zapadł prawomocny wyrok oddalający powództwo huty.

źródło: NKJP: Jan Dziadul: Z plakatów za kraty, Polityka, 2001-10-27

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	oddalam	oddalamy
2 os.	oddalasz	oddalacie
3 os.	oddala	oddalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałem +(e)m oddalał	oddalałam +(e)m oddalała	oddalałom +(e)m oddalało	oddalaliśmy +(e)śmy oddalali	oddalałyśmy +(e)śmy oddalały
2 os.	oddalałeś +(e)ś oddalał	oddalałaś +(e)ś oddalała	oddalałoś +(e)ś oddalało	oddalaliście +(e)ście oddalali	oddalałyście +(e)ście oddalały
3 os.	oddalał	oddalała	oddalało	oddalali	oddalały

bezosobnik: oddalano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę oddalał będę oddalać	będę oddalała będę oddalać	będę oddalało będę oddalać	będziemy oddalali będziemy oddalać	będziemy oddalały będziemy oddalać
2 os.	będziesz oddalał będziesz oddalać	będziesz oddalała będziesz oddalać	będziesz oddalało będziesz oddalać	będziecie oddalali będziecie oddalać	będziecie oddalały będziecie oddalać
3 os.	będzie oddalał będzie oddalać	będzie oddalała będzie oddalać	będzie oddalało będzie oddalać	będą oddalali będą oddalać	będą oddalały będą oddalać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		oddalajmy
2 os.	oddalaj	oddalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oddalałbym bym oddalał	oddalałabym bym oddalała	oddalałobym bym oddalało	oddalalibyśmy byśmy oddalali	oddalałybyśmy byśmy oddalały
2 os.	oddalałbyś byś oddalał	oddalałabyś byś oddalała	oddalałobyś byś oddalało	oddalalibyście byście oddalali	oddalałybyście byście oddalały
3 os.	oddalałby by oddalał	oddalałaby by oddalała	oddalałoby by oddalało	oddalaliby by oddalali	oddalałyby by oddalały

bezosobnik: oddalano by

bezokolicznik: oddalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oddalając

gerundium: oddalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	oddalanie	oddalania
D.	oddalania	oddalań
C.	oddalaniu	oddalaniom
B.	oddalanie	oddalania
N.	oddalaniem	oddalaniami
Ms.	oddalaniu	oddalaniach
W.	oddalanie	oddalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oddalający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalający	oddalający	oddalający	oddalające	oddalająca
D.	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającego	oddalającej
C.	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającemu	oddalającej
B.	oddalającego	oddalającego	oddalający	oddalające	oddalającą
N.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającą
Ms.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalający	oddalający	oddalające	oddalające
D.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających
C.	oddalającym	oddalającym	oddalającym	oddalającym
B.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalające
N.	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi	oddalającymi
Ms.	oddalających	oddalających	oddalających	oddalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oddalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oddalany	oddalany	oddalany	oddalane	oddalana
D.	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanego	oddalanej
C.	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanemu	oddalanej
B.	oddalanego	oddalanego	oddalany	oddalane	oddalaną
N.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalaną
Ms.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oddalani	oddalani	oddalane	oddalane
D.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych
C.	oddalanym	oddalanym	oddalanym	oddalanym
B.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalane
N.	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi	oddalanymi
Ms.	oddalanych	oddalanych	oddalanych	oddalanych

odpowiednik aspektowy: oddalić

Składnia

oddalać

Data ostatniej modyfikacji: 26.03.2017