Chronologizacja
Pochodzenie
Kalka łac. kośc. se convertere; zob. wrócić
1. na chrześcijaństwo
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne
Połączenia
- nawrócić się na chrześcijaństwo, na islam, na katolicyzm
Cytaty
|
Święty Marcin, [...] zaczynał karierę jako rzymski rycerz legionista, który kiedyś okrył swoim płaszczem nędzarza umierającego z zimna. Później nawrócił się na chrześcijaństwo, a po latach został biskupem Tours - opiekunem wszystkich potrzebujących. źródło: NKJP: Marek Rapacki: Jan Paweł II zakończył pielgrzymkę we Francji, Gazeta Wyborcza, 1996-09-23 |
|
|
Rutski był szlachcicem ruskim z rodziny pierwotnie prawosławnej, a następnie kalwińskiej, który nawrócił się na katolicyzm pod wpływem jezuitów. źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2000 |
|
|
W czasie ubiegłorocznej fali zamachów algierskiej GIA [...] prasa francuska informowała o żądaniach terrorystów - zupełnie zresztą fantastycznych, np. żeby prezydent Chirac nawrócił się na islam [...]. źródło: NKJP: Danuta Zagrodzka, Bonn; Marek Rapacki, Paryż; Jacek Kalabiński: Media i terroryzm - problem od lat znany na Zachodzie, Gazeta Wyborcza , 1996-05-09 |
|
|
Programów religijnych nie będzie jednak więcej niż 15-20 proc. Planowane są też okienka ekumeniczne dla innych wyznań. - Również ateiści znajdą coś dla siebie w naszym programie - mówi o. Bartoszewski. - Liczę, że się nawrócą. źródło: NKJP: Paweł Rożyński: Telewizja, Gazeta Wyborcza, 1996-10-28 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nawrócę się |
nawrócimy się |
|||
| 2 os. |
nawrócisz się |
nawrócicie się |
|||
| 3 os. |
nawróci się |
nawrócą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nawróciłem się +(e)m się nawrócił |
nawróciłam się +(e)m się nawróciła |
nawróciłom się +(e)m się nawróciło |
nawróciliśmy się +(e)śmy się nawrócili |
nawróciłyśmy się +(e)śmy się nawróciły |
| 2 os. |
nawróciłeś się +(e)ś się nawrócił |
nawróciłaś się +(e)ś się nawróciła |
nawróciłoś się +(e)ś się nawróciło |
nawróciliście się +(e)ście się nawrócili |
nawróciłyście się +(e)ście się nawróciły |
| 3 os. |
nawrócił się |
nawróciła się |
nawróciło się |
nawrócili się |
nawróciły się |
bezosobnik: nawrócono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nawróćmy się |
|
| 2 os. |
nawróć się |
nawróćcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nawróciłbym się bym się nawrócił |
nawróciłabym się bym się nawróciła |
nawróciłobym się bym się nawróciło |
nawrócilibyśmy się byśmy się nawrócili |
nawróciłybyśmy się byśmy się nawróciły |
| 2 os. |
nawróciłbyś się byś się nawrócił |
nawróciłabyś się byś się nawróciła |
nawróciłobyś się byś się nawróciło |
nawrócilibyście się byście się nawrócili |
nawróciłybyście się byście się nawróciły |
| 3 os. |
nawróciłby się by się nawrócił |
nawróciłaby się by się nawróciła |
nawróciłoby się by się nawróciło |
nawróciliby się by się nawrócili |
nawróciłyby się by się nawróciły |
bezosobnik: nawrócono by się
bezokolicznik: nawrócić się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
nawróciwszy się
gerundium: nawrócenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nawrócenie się |
nawrócenia się |
| D. | nawrócenia się |
nawróceń się |
| C. | nawróceniu się |
nawróceniom się |
| B. | nawrócenie się |
nawrócenia się |
| N. | nawróceniem się |
nawróceniami się |
| Ms. | nawróceniu się |
nawróceniach się |
| W. | nawrócenie się |
nawrócenia się |
odpowiednik aspektowy: nawracać się
Składnia
|
+ | nawrócić się | + |
(na CO)
|
2. wyrzec się grzechu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne
Połączenia
- nawrócić się do (Pana) Boga, do Ciebie, do Mnie
- nawrócić się poprzez pokutę
Cytaty
|
W środę popielcową kapłani posypują głowy wiernych popiołem, aby poprzez ten obrzęd przypomnieć człowiekowi, że jest „prochem i w proch się obróci”. Popiół symbolizuje również obietnicę życia dla tych, którzy nawrócą się poprzez pokutę. źródło: NKJP: (G): Popiół na głowy, Dziennik Polski - Kraj, 2000-03-08 |
|
|
[...] pewnego razu Jahwe zwrócił się do Jonasza, syna Amittaja, nakazując mu, aby udał się do Niniwy. Miał on zapowiedzieć karę mieszkańcom tego miasta, jeśli nie okażą skruchy i nie nawrócą się do Jahwe. źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu : szkice z krytyki biblijnej, 1981 |
|
|
W każdym stworzeniu jest Bóg jakoś obecny. Dlatego może czekać, aż człowiek nawet najgorszy się nawróci: zobaczy swoją głupotę, swoje zło i odwróci się od niego, wyrzuci je z siebie. Taki cel ma również Wielki Post. źródło: NKJP: Czyściec i piekło, Dziennik Polski - Magazyn, 2000-03-24 |
|
|
Nawrócić się do Boga to znaczy przede wszystkim przełamać swój egoizm, bo nas więzi, krępuje, ogranicza, nie daje wyjść ani do Boga, ani do ludzi bezinteresownie, a nie tylko dlatego, że „to się opłaci”. źródło: NKJP: Słowo pasterskie, Dziennik Polski - Magazyn, 2000-03-10 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nawrócę się |
nawrócimy się |
|||
| 2 os. |
nawrócisz się |
nawrócicie się |
|||
| 3 os. |
nawróci się |
nawrócą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nawróciłem się +(e)m się nawrócił |
nawróciłam się +(e)m się nawróciła |
nawróciłom się +(e)m się nawróciło |
nawróciliśmy się +(e)śmy się nawrócili |
nawróciłyśmy się +(e)śmy się nawróciły |
| 2 os. |
nawróciłeś się +(e)ś się nawrócił |
nawróciłaś się +(e)ś się nawróciła |
nawróciłoś się +(e)ś się nawróciło |
nawróciliście się +(e)ście się nawrócili |
nawróciłyście się +(e)ście się nawróciły |
| 3 os. |
nawrócił się |
nawróciła się |
nawróciło się |
nawrócili się |
nawróciły się |
bezosobnik: nawrócono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nawróćmy się |
|
| 2 os. |
nawróć się |
nawróćcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nawróciłbym się bym się nawrócił |
nawróciłabym się bym się nawróciła |
nawróciłobym się bym się nawróciło |
nawrócilibyśmy się byśmy się nawrócili |
nawróciłybyśmy się byśmy się nawróciły |
| 2 os. |
nawróciłbyś się byś się nawrócił |
nawróciłabyś się byś się nawróciła |
nawróciłobyś się byś się nawróciło |
nawrócilibyście się byście się nawrócili |
nawróciłybyście się byście się nawróciły |
| 3 os. |
nawróciłby się by się nawrócił |
nawróciłaby się by się nawróciła |
nawróciłoby się by się nawróciło |
nawróciliby się by się nawrócili |
nawróciłyby się by się nawróciły |
bezosobnik: nawrócono by się
bezokolicznik: nawrócić się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
nawróciwszy się
gerundium: nawrócenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nawrócenie się |
nawrócenia się |
| D. | nawrócenia się |
nawróceń się |
| C. | nawróceniu się |
nawróceniom się |
| B. | nawrócenie się |
nawrócenia się |
| N. | nawróceniem się |
nawróceniami się |
| Ms. | nawróceniu się |
nawróceniach się |
| W. | nawrócenie się |
nawrócenia się |
odpowiednik aspektowy: nawracać się
3. na komunizm
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
Panowie się zdziwią, ale ja wolę, jak do wsi przyjeżdża kino (działały wtedy jeszcze kina objazdowe) z sowieckim filmem. Oczywiście, że to propaganda, ale chłop, proszę panów, i tak nie uwierzy w kołchozy, nie nawróci się na komunizm. źródło: NKJP: Paweł Stachnik: Atrakcyjna PRL?, Dziennik Polski - Magazyn , 2003-07-11 |
|
|
Michaił Gorbaczow, były sekretarz generalny KC KPZR i były - aczkolwiek krótkotrwały - prezydent Związku Radzieckiego nawrócił się na socjalizm. źródło: NKJP: Nawrócony Gorbi, Dziennik Polski - Świat, 2000-04-29 |
|
|
Z wykształcenia filozof, najpierw marksista, następnie nawrócił się na pragmatyzm Deweya. źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Abecadło Miłosza, 1997 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nawrócę się |
nawrócimy się |
|||
| 2 os. |
nawrócisz się |
nawrócicie się |
|||
| 3 os. |
nawróci się |
nawrócą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nawróciłem się +(e)m się nawrócił |
nawróciłam się +(e)m się nawróciła |
nawróciłom się +(e)m się nawróciło |
nawróciliśmy się +(e)śmy się nawrócili |
nawróciłyśmy się +(e)śmy się nawróciły |
| 2 os. |
nawróciłeś się +(e)ś się nawrócił |
nawróciłaś się +(e)ś się nawróciła |
nawróciłoś się +(e)ś się nawróciło |
nawróciliście się +(e)ście się nawrócili |
nawróciłyście się +(e)ście się nawróciły |
| 3 os. |
nawrócił się |
nawróciła się |
nawróciło się |
nawrócili się |
nawróciły się |
bezosobnik: nawrócono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nawróćmy się |
|
| 2 os. |
nawróć się |
nawróćcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nawróciłbym się bym się nawrócił |
nawróciłabym się bym się nawróciła |
nawróciłobym się bym się nawróciło |
nawrócilibyśmy się byśmy się nawrócili |
nawróciłybyśmy się byśmy się nawróciły |
| 2 os. |
nawróciłbyś się byś się nawrócił |
nawróciłabyś się byś się nawróciła |
nawróciłobyś się byś się nawróciło |
nawrócilibyście się byście się nawrócili |
nawróciłybyście się byście się nawróciły |
| 3 os. |
nawróciłby się by się nawrócił |
nawróciłaby się by się nawróciła |
nawróciłoby się by się nawróciło |
nawróciliby się by się nawrócili |
nawróciłyby się by się nawróciły |
bezosobnik: nawrócono by się
bezokolicznik: nawrócić się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
nawróciwszy się
gerundium: nawrócenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nawrócenie się |
nawrócenia się |
| D. | nawrócenia się |
nawróceń się |
| C. | nawróceniu się |
nawróceniom się |
| B. | nawrócenie się |
nawrócenia się |
| N. | nawróceniem się |
nawróceniami się |
| Ms. | nawróceniu się |
nawróceniach się |
| W. | nawrócenie się |
nawrócenia się |
odpowiednik aspektowy: nawracać się
Składnia
|
+ | nawrócić się | + |
na CO
|