UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nawrócić się

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Kalka łac. kośc. se convertere; zob. wrócić

1. na chrześcijaństwo

Definicja

przyjąć nową wiarę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Połączenia

  • nawrócić się na chrześcijaństwo, na islam, na katolicyzm

Cytaty

Święty Marcin, [...] zaczynał karierę jako rzymski rycerz legionista, który kiedyś okrył swoim płaszczem nędzarza umierającego z zimna. Później nawrócił się na chrześcijaństwo, a po latach został biskupem Tours - opiekunem wszystkich potrzebujących.

źródło: NKJP: Marek Rapacki: Jan Paweł II zakończył pielgrzymkę we Francji, Gazeta Wyborcza, 1996-09-23

Rutski był szlachcicem ruskim z rodziny pierwotnie prawosławnej, a następnie kalwińskiej, który nawrócił się na katolicyzm pod wpływem jezuitów.

źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2000

W czasie ubiegłorocznej fali zamachów algierskiej GIA [...] prasa francuska informowała o żądaniach terrorystów - zupełnie zresztą fantastycznych, np. żeby prezydent Chirac nawrócił się na islam [...].

źródło: NKJP: Danuta Zagrodzka, Bonn; Marek Rapacki, Paryż; Jacek Kalabiński: Media i terroryzm - problem od lat znany na Zachodzie, Gazeta Wyborcza , 1996-05-09

Programów religijnych nie będzie jednak więcej niż 15-20 proc. Planowane są też okienka ekumeniczne dla innych wyznań. - Również ateiści znajdą coś dla siebie w naszym programie - mówi o. Bartoszewski. - Liczę, że się nawrócą.

źródło: NKJP: Paweł Rożyński: Telewizja, Gazeta Wyborcza, 1996-10-28

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawrócę się
nawrócimy się
2 os. nawrócisz się
nawrócicie się
3 os. nawróci się
nawrócą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawróciłem się
+(e)m się nawrócił
nawróciłam się
+(e)m się nawróciła
nawróciłom się
+(e)m się nawróciło
nawróciliśmy się
+(e)śmy się nawrócili
nawróciłyśmy się
+(e)śmy się nawróciły
2 os. nawróciłeś się
+(e)ś się nawrócił
nawróciłaś się
+(e)ś się nawróciła
nawróciłoś się
+(e)ś się nawróciło
nawróciliście się
+(e)ście się nawrócili
nawróciłyście się
+(e)ście się nawróciły
3 os. nawrócił się
nawróciła się
nawróciło się
nawrócili się
nawróciły się

bezosobnik: nawrócono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawróćmy się
2 os. nawróć się
nawróćcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawróciłbym się
bym się nawrócił
nawróciłabym się
bym się nawróciła
nawróciłobym się
bym się nawróciło
nawrócilibyśmy się
byśmy się nawrócili
nawróciłybyśmy się
byśmy się nawróciły
2 os. nawróciłbyś się
byś się nawrócił
nawróciłabyś się
byś się nawróciła
nawróciłobyś się
byś się nawróciło
nawrócilibyście się
byście się nawrócili
nawróciłybyście się
byście się nawróciły
3 os. nawróciłby się
by się nawrócił
nawróciłaby się
by się nawróciła
nawróciłoby się
by się nawróciło
nawróciliby się
by się nawrócili
nawróciłyby się
by się nawróciły

bezosobnik: nawrócono by się

bezokolicznik: nawrócić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: nawróciwszy się

gerundium: nawrócenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nawrócenie się
nawrócenia się
D. nawrócenia się
nawróceń się
C. nawróceniu się
nawróceniom się
B. nawrócenie się
nawrócenia się
N. nawróceniem się
nawróceniami się
Ms. nawróceniu się
nawróceniach się
W. nawrócenie się
nawrócenia się

odpowiednik aspektowy: nawracać się

Składnia

bez ograniczeń + nawrócić się +
(na CO)

2. wyrzec się grzechu

Definicja

wyrzec się grzechu i powrócić do życia zgodnego z nakazami wiary

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Połączenia

  • nawrócić się do (Pana) Boga, do Ciebie, do Mnie
  • nawrócić się poprzez pokutę

Cytaty

W środę popielcową kapłani posypują głowy wiernych popiołem, aby poprzez ten obrzęd przypomnieć człowiekowi, że jest „prochem i w proch się obróci”. Popiół symbolizuje również obietnicę życia dla tych, którzy nawrócą się poprzez pokutę.

źródło: NKJP: (G): Popiół na głowy, Dziennik Polski - Kraj, 2000-03-08

[...] pewnego razu Jahwe zwrócił się do Jonasza, syna Amittaja, nakazując mu, aby udał się do Niniwy. Miał on zapowiedzieć karę mieszkańcom tego miasta, jeśli nie okażą skruchy i nie nawrócą się do Jahwe.

źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu : szkice z krytyki biblijnej, 1981

W każdym stworzeniu jest Bóg jakoś obecny. Dlatego może czekać, aż człowiek nawet najgorszy się nawróci: zobaczy swoją głupotę, swoje zło i odwróci się od niego, wyrzuci je z siebie. Taki cel ma również Wielki Post.

źródło: NKJP: Czyściec i piekło, Dziennik Polski - Magazyn, 2000-03-24

Nawrócić się do Boga to znaczy przede wszystkim przełamać swój egoizm, bo nas więzi, krępuje, ogranicza, nie daje wyjść ani do Boga, ani do ludzi bezinteresownie, a nie tylko dlatego, że „to się opłaci”.

źródło: NKJP: Słowo pasterskie, Dziennik Polski - Magazyn, 2000-03-10

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawrócę się
nawrócimy się
2 os. nawrócisz się
nawrócicie się
3 os. nawróci się
nawrócą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawróciłem się
+(e)m się nawrócił
nawróciłam się
+(e)m się nawróciła
nawróciłom się
+(e)m się nawróciło
nawróciliśmy się
+(e)śmy się nawrócili
nawróciłyśmy się
+(e)śmy się nawróciły
2 os. nawróciłeś się
+(e)ś się nawrócił
nawróciłaś się
+(e)ś się nawróciła
nawróciłoś się
+(e)ś się nawróciło
nawróciliście się
+(e)ście się nawrócili
nawróciłyście się
+(e)ście się nawróciły
3 os. nawrócił się
nawróciła się
nawróciło się
nawrócili się
nawróciły się

bezosobnik: nawrócono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawróćmy się
2 os. nawróć się
nawróćcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawróciłbym się
bym się nawrócił
nawróciłabym się
bym się nawróciła
nawróciłobym się
bym się nawróciło
nawrócilibyśmy się
byśmy się nawrócili
nawróciłybyśmy się
byśmy się nawróciły
2 os. nawróciłbyś się
byś się nawrócił
nawróciłabyś się
byś się nawróciła
nawróciłobyś się
byś się nawróciło
nawrócilibyście się
byście się nawrócili
nawróciłybyście się
byście się nawróciły
3 os. nawróciłby się
by się nawrócił
nawróciłaby się
by się nawróciła
nawróciłoby się
by się nawróciło
nawróciliby się
by się nawrócili
nawróciłyby się
by się nawróciły

bezosobnik: nawrócono by się

bezokolicznik: nawrócić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: nawróciwszy się

gerundium: nawrócenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nawrócenie się
nawrócenia się
D. nawrócenia się
nawróceń się
C. nawróceniu się
nawróceniom się
B. nawrócenie się
nawrócenia się
N. nawróceniem się
nawróceniami się
Ms. nawróceniu się
nawróceniach się
W. nawrócenie się
nawrócenia się

odpowiednik aspektowy: nawracać się

3. na komunizm

Definicja

zmienić wyznawane poglądy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Panowie się zdziwią, ale ja wolę, jak do wsi przyjeżdża kino (działały wtedy jeszcze kina objazdowe) z sowieckim filmem. Oczywiście, że to propaganda, ale chłop, proszę panów, i tak nie uwierzy w kołchozy, nie nawróci się na komunizm.

źródło: NKJP: Paweł Stachnik: Atrakcyjna PRL?, Dziennik Polski - Magazyn , 2003-07-11

Michaił Gorbaczow, były sekretarz generalny KC KPZR i były - aczkolwiek krótkotrwały - prezydent Związku Radzieckiego nawrócił się na socjalizm.

źródło: NKJP: Nawrócony Gorbi, Dziennik Polski - Świat, 2000-04-29

Z wykształcenia filozof, najpierw marksista, następnie nawrócił się na pragmatyzm Deweya.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Abecadło Miłosza, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawrócę się
nawrócimy się
2 os. nawrócisz się
nawrócicie się
3 os. nawróci się
nawrócą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawróciłem się
+(e)m się nawrócił
nawróciłam się
+(e)m się nawróciła
nawróciłom się
+(e)m się nawróciło
nawróciliśmy się
+(e)śmy się nawrócili
nawróciłyśmy się
+(e)śmy się nawróciły
2 os. nawróciłeś się
+(e)ś się nawrócił
nawróciłaś się
+(e)ś się nawróciła
nawróciłoś się
+(e)ś się nawróciło
nawróciliście się
+(e)ście się nawrócili
nawróciłyście się
+(e)ście się nawróciły
3 os. nawrócił się
nawróciła się
nawróciło się
nawrócili się
nawróciły się

bezosobnik: nawrócono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nawróćmy się
2 os. nawróć się
nawróćcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nawróciłbym się
bym się nawrócił
nawróciłabym się
bym się nawróciła
nawróciłobym się
bym się nawróciło
nawrócilibyśmy się
byśmy się nawrócili
nawróciłybyśmy się
byśmy się nawróciły
2 os. nawróciłbyś się
byś się nawrócił
nawróciłabyś się
byś się nawróciła
nawróciłobyś się
byś się nawróciło
nawrócilibyście się
byście się nawrócili
nawróciłybyście się
byście się nawróciły
3 os. nawróciłby się
by się nawrócił
nawróciłaby się
by się nawróciła
nawróciłoby się
by się nawróciło
nawróciliby się
by się nawrócili
nawróciłyby się
by się nawróciły

bezosobnik: nawrócono by się

bezokolicznik: nawrócić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: nawróciwszy się

gerundium: nawrócenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nawrócenie się
nawrócenia się
D. nawrócenia się
nawróceń się
C. nawróceniu się
nawróceniom się
B. nawrócenie się
nawrócenia się
N. nawróceniem się
nawróceniami się
Ms. nawróceniu się
nawróceniach się
W. nawrócenie się
nawrócenia się

odpowiednik aspektowy: nawracać się

Składnia

bez ograniczeń + nawrócić się +
na CO
Data ostatniej modyfikacji: 25.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json